Avrupa’nın 3 trilyon euroluk altyapı çıkmazı

FINANSINGUNDEMI.COM – DIŞ HABERLER SERVİSİ

Avrupa’nın yapay zekâ, veri merkezi ve enerji altyapısı inşa etme konusundaki iddialı hedefleri, tanıdık ancak zorlu bir finansman gerçeğiyle çarpışıyor: Kıta, bu projeleri fonlayacak uzun vadeli yatırım sermayesi derinliğinden yoksun. Bu dikkat çekici analiz, danışmanlık şirketi Oliver Wyman’ın Başkan Yardımcısı Huw van Steenis’in Financial Times’taki yazısına dayanıyor.

Van Steenis’e göre, araştırmalar Avrupa Birliği’nin önümüzdeki beş yıl içinde yalnızca dijital ve enerji altyapısına 3 trilyon euro yatırım yapması gerektiğini gösteriyor. Üstelik bu rakama savunma ve ulusal güvenlik harcamaları dahil değil. Yazara göre bu devasa talebi karşılamak için borsalardan bankalara, hükümetlerden özel sermayeye kadar finansal sistemin her köşesinden fon sağlanması gerekiyor.

Finansal tesisatta tıkanıklık var

Van Steenis, mevcut durumda Avrupa ile ABD arasındaki makasın açılmaya devam ettiğini, ancak özel kredi firmalarının yön değiştirmesi ve düzenleyici kuralların yeniden ayarlanmasıyla dengelerin değişebileceğini belirtiyor. Preqin verilerine atıfta bulunan yazar, geçtiğimiz yıl bölgedeki özel kredi fonlamasında yüzde 40’lık bir artış yaşandığına dikkat çekiyor.

Van Steenis’in analizine göre, Avrupa’nın sorunu tasarruf eksikliği değil; asıl sorun finansal sistemin işleyişindeki, bürokratik düzenlemelerdeki ve risk iştahındaki tıkanıklıklar. Yatırım uzmanı, Avrupa bankalarının son yılların en güçlü dönemini yaşamasına rağmen, çok uzun vadeli varlıkları finanse etmek için uygun yapıda olmadıklarını vurguluyor.

Veri merkezlerinde uçurum derinleşiyor

Finansman sorununun en net görüldüğü alanlardan biri, veri merkezleri için doğal bir fonlama kaynağı olan menkul kıymetleştirme (varlıkların menkul kıymete dönüştürülerek satılması) piyasası. Van Steenis, Avrupa’nın bu kanallarının tıkalı olduğunu çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. JPMorgan verilerine göre, 2018’den bu yana ABD veri merkezi tahvillerinin menkul kıymetleştirilmesi toplamda 63,6 milyar dolara ulaşırken, AB tarafında bu rakam sadece 0,8 milyar dolarda kaldı.

Yatırımcıların 2026’da ABD piyasalarında en büyük ihraç kaynağının veri merkezleri olmasını beklediğini belirten yazar, Avrupa’nın ise henüz yolun çok başında olduğunu ifade ediyor. Van Steenis’e göre Avrupa, bu stratejik varlıkları bile ölçekli bir şekilde fonlayamazsa, küresel yarışa ayak uydurması neredeyse imkansız hale gelecek.

Sigortacılar kurallara takılıyor

Yazar, sorunun önemli bir parçasının sigorta sektöründeki düzenlemelerden kaynaklandığını savunuyor. Doğal alıcı konumundaki sigortacılar, 2016’da yürürlüğe giren "Solvency II" sermaye kuralları nedeniyle hareket edemez hale gelmiş durumda. Avrupalı hayat sigortası şirketleri portföylerinin sadece yüzde 0,4’ünü menkul kıymetleştirilmiş varlıklarda tutarken, bu oran ABD’li emsallerinde yüzde 17 seviyesinde.

Brüksel’in kuralları gözden geçirdiğini ve bazı üye devletlerin esneklik talep ettiğini belirten Van Steenis, mevcut önerilerin yine de yatırım açığının gerektirdiği ölçeğin gerisinde kaldığını düşünüyor.

Büyüme sorunu risk yaratıyor

Altyapı finansmanının ölçeği, özel kredi piyasalarının da çözümün bir parçası olmasını zorunlu kılıyor. Van Steenis, önde gelen özel kredi şirketlerinin şimdiden veri merkezleri ve yenilenebilir enerji gibi fiziksel varlıkları finanse etmeye yöneldiğini belirtti. Bankalar ve özel kredi fonlarının riski paylaşmak için ortaklıklar kurmaya başladığını ifade eden yazar, bilanço kısıtlamaları arttıkça bu işbirliklerinin çoğalacağını öngörüyor.

Yazar, bu sürecin risksiz olmayacağını kabul etmekle birlikte, risklerin yatırımcılar arasında geniş bir tabana yayılmasının, sadece banka bilançolarında toplanmasından daha güvenli olacağını savunuyor. Aksi takdirde yatırımların fonlanamamasının Avrupa’nın büyümesini engelleyeceğini vurgulayan Van Steenis, Santander Başkanı Ana Botín’in şu sözünü hatırlattı: “Düşük büyüme, artık Avrupa’nın en büyük finansal istikrar riskidir.”

Van Steenis analizini, Avrupa’nın daha derin ve sağlam sermaye piyasaları olmadan yapay zeka ve enerji hedeflerine ulaşamayacağı uyarısıyla sonlandırdı.

Şirketler büyük zararda: Sahte CEO vurgunu

ECB'nin hedefi tuttu! Euro Bölgesi enflasyonu frenledi

Küresel piyasalarda gerilim fiyatlaması