AB’den kritik mineraller hamlesi: Şirketlere ortak olacak!

Avrupa Parlamentosu üyeleri, savunma sanayisi ve temiz enerji teknolojileri açısından önem taşıyan kritik minerallerin tedarikini güvence altına almak için Avrupa Birliği’nin (AB) ham madde projelerine ortak olmasını öneriyor. ABD ve Japonya’nın uygulamalarını örnek alan girişimle, Avrupa’nın Çin’e olan mineral bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.

Financial Times’ın (FT) haberine göre, Avrupa Parlamentosu üyeleri geçen hafta, ihtiyaç duyulması halinde ham madde şirketlerinde hisse satın alabilecek, stratejik stoklar oluşturabilecek ve AB genelindeki tedarik zincirini takip edebilecek yeni bir kurum kurulması yönünde oy kullandı.

Önerinin öncülerinden Hollandalı sosyal demokrat parlamenter Mohammed Chahim, Avrupa’daki projelerin piyasa koşullarına ve küresel fiyat hareketlerine karşı oldukça hassas olduğunu belirtti. Bu fiyatların küresel aktörler tarafından yönlendirilebildiğine dikkati çeken Chahim, mineral tedarikini güvenceye almak amacıyla yatırım yapan ABD ve Japonya’nın bu nedenle daha az kırılgan olduğunu ifade etti.

ABD’nin yatırımları Avrupa’ya örnek oluyor

Trump yönetimi, nadir toprak elementlerinin üretimi ve tedarik zincirinin geliştirilmesi için önemli miktarda kaynak ayırırken, üretici şirketlerde hisse alımı da bu stratejinin bir parçası oldu.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), geçen yaz ABD merkezli nadir toprak elementi üreticisi MP Materials’ın yüzde 15 hissesini satın almak üzere 400 milyon dolarlık sermaye yatırımı yaptı. Kurum ayrıca şirkete 150 milyon dolar kredi sağladı.

Bunun yanı sıra, şirketin depoladığı veya satışa sunduğu neodim-praseodim için kilogram başına 110 dolarlık taban fiyat belirleyen 10 yıllık bir anlaşma imzalandı. Söz konusu elementler, elektrikli araçlar ve robotik sistemler gibi alanlarda kullanılan kalıcı mıknatısların üretiminde kritik rol oynuyor.

Sektör kuruluşu EIT RawMaterials’ın Başkanı Bernd Schäfer ise Avrupa’nın nadir toprak metallerine bağımlılığını azaltmaya çalışırken ABD’ye olan bağımlılığının artabileceği uyarısında bulundu. Schäfer, ABD’nin Avrupa açısından “ikinci bir Çin” haline gelmesi riskine işaret etti.

Kritik Ham Maddeler Merkezi için 2 milyar euro kaynak

AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesi kapsamında, kurulması planlanan Kritik Ham Maddeler Merkezi için 2 milyar euro ayrılması öngörülüyor. Merkezin, Japonya’nın Metal ve Enerji Güvenliği Kuruluşu örnek alınarak yapılandırılması planlanıyor. Japonya’daki kurum, ülkenin enerji ve mineral ihtiyaçlarının istikrarlı ve uygun maliyetli biçimde karşılanmasını amaçlıyor.

Chahim, ABD ve Japonya’nın yürüttüğü çalışmalarla rekabet edebilmek için kamu kaynaklarının yanı sıra özel sektörün, ulusal hükümetlerin ve Avrupa Yatırım Bankası’nın da finansmana katkı sağlaması gerektiğini vurguladı.

Öngörülen 2 milyar euroluk bütçenin artırılmaması halinde girişimin başarıya ulaşma ihtimalini yüksek görmediğini belirten Chahim, daha geniş kapsamlı bir finansman ihtiyacına dikkati çekti.

AB, stratejik ham madde projelerinin kapsamını genişletiyor

Birliğin mevcut çalışmaları, madencilik, ham madde işleme ve geri dönüşüm alanlarında stratejik öneme sahip projelerin belirlenmesine odaklanıyor. Bu projeler, hızlandırılmış izin süreçlerinden yararlanabiliyor ancak kamu finansmanı garantisi kapsamına girmiyor.

AB, bu ayın başında daha önce belirlenen 60 projeye ek olarak 46 yeni stratejik projeyi daha listeye dahil etti. Böylece Avrupa’nın kritik ham maddelere erişimini güçlendirmeye yönelik çalışmaların kapsamı genişletildi.

Yeni merkezin devreye alınmasıyla birlikte, mevcut proje yaklaşımının ötesine geçilerek gerektiğinde doğrudan şirketlere yatırım yapılması ve tedarik güvenliği için stok oluşturulması da gündeme gelebilecek.

Düzenlemenin hayata geçmesi için üye ülkelerin onayı şart

Avrupa Komisyonu’nun, merkezi kurmak amacıyla bu sonbaharda ayrı bir yasa teklifi sunma planından vazgeçmesinin ardından Chahim ve diğer parlamenterler farklı bir yol izlemeye başladı. Bu kapsamda, AB’de mineral çıkarılması ve işlenmesine ilişkin asgari hedefleri belirleyen mevcut Kritik Ham Maddeler Yasası’nın revize edilmesi ve düzenlemeye kapsamlı değişiklikler eklenmesi üzerinde çalışılıyor.

Planlanan merkezin kurulabilmesi ve istisnai koşullarda ham madde şirketlerinden hisse alınmasına imkân tanıyan hükümlerin uygulanabilmesi için AB üyesi ülkelerin de onayı gerekiyor.

Chahim, Almanya, İspanya ve bazı diğer ülkelerin girişime başlangıçta temkinli yaklaştığını, ancak bu ülkelerin artık görüşmelere katılmaya daha istekli olduğunu söyledi. Sürecin nasıl sonuçlanacağı, AB’nin kritik mineraller alanında doğrudan yatırımcı rolü üstlenip üstlenmeyeceği açısından belirleyici olacak.

Altın haftaya 4.000 dolar sınırında başladı

Morgan Stanley ve Deutsche Bank'tan ECB beklentisi!

ING’den Fed tahmini: Faiz kararı ne olacak?

Merkez bankaları altına yüklendi: Bir ayda 79 ton alım!