Ekonomide 2010 böyle geçti

23 / 24

---

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yılın üçüncü çeyreğinde ekonominin yüzde 5,5 büyüdüğünü açıkladı. 9 aylık dönemde ise büyüme yüzde 8,9 olarak hesaplandı.
İnşaat, yüzde 24,6'lık büyümeyle en hızlı büyüyen sektör oldu. TÜİK, bu yılın birinci çeyrek büyüme rakamını yüzde 11,8, ikinci çeyrek büyüme rakamını da yüzde 10,2 olarak revize etti.
Türkiye'nin ödemeler dengesi bilançosu, ekim ayında 3 milyar 677 milyon dolar açık verdi. Cari işlemler hesabında, 2010 yılının ocak-ekim döneminde 35 milyar 723 milyon dolar açık meydana geldi.
Ekonomide 2010 yılının aralık ayında yaşanan bazı önemli gelişmeler şöyle:
1 Aralık: -Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poor's (S&P), Portekiz'in yerel ve yabancı para cinsinden ''A-'' olan uzun vadeli ve ''A-2'' olan kısa vadeli kredi notlarını negatif izlemeye aldı.
-İspanya Başbakanı Jose Luis Zapatero, hükümetin piyangonun bir kısmını satacağını ve havaalanlarını kısmen özelleştireceğini söyledi.
-Koç Grubu enerji şirketi Aygaz, dünyanın önde gelen enerji şirketlerinden AES Mont Blanc Holdings (AES) ile elektrik üretiminde işbirliği için ortaklık anlaşması imzaladı.
-Dünya genelinde 2010 yılında meydana gelen doğal afetlerin ve teknik felaketlerin ekonomik maliyeti, yaklaşık 222 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. Söz konusu rakam, geçen yıl 63 milyar dolar düzeyindeydi.
-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Kemal Uzan'ın ÇEAŞ ve Kepez'e el konulmasıyla ilgili AİHM'de Türkiye'ye açtığı davayla ilgili, ''AİHM'de bu konunun Türkiye'nin lehine sonuçlanacağından hiçbir şüphem ve endişem yok'' dedi.
BAKAN ŞİMŞEK; ''EMLAK VERGİSİNE TABİ DEĞERLER 2011'DE ARTIRILMAYACAK''
2 Aralık: -Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emlak vergisine tabi değerlerin, 2011'de artırılmayacağını açıkladı.
-Avrupa'daki borç krizi. IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn: ''Kriz küçümsenmemeli'', ''Bundan sonra, IMF ve Dünya Bankasının başına Avrupa ve ABD dışından biri seçilmeli''
-Rus Gazprom Güney Akım Doğal Gaz Boru Hattı'nın inşasının maliyetiyle ilgili yaptığı yeni değerlendirmede, projenin daha önce açıkladıkları gibi 8,6 milyar değil, 15,5 milyar avroya mal olacağını kaydetti.
-Avrupa Merkez Bankası (AMB), faiz oranlarını değiştirmedi. Banka Yönetim Kurulu, bugün yaptığı toplantıda, beklentilere uygun olarak yüzde 1 olan faiz oranlarını sabit tutma kararı aldı. Banka böylece, 19 aydır üst üste faiz oranlarını değiştirmemiş oldu.
-ABD Merkez Bankası (Fed) küresel kriz sırasında piyasaları istikrara kavuşturmak için kredi sağladığı şirketleri açıkladı. Buna göre, banka, 1 Aralık 2007 ile 21 Temmuz 2010 tarihleri arasında 11 farklı programla 21 bin işlem yaparak 3,3 trilyon dolar kredi verdi.
-Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, bankacılık krizinin patlak vermesinden bu yana finansal sektörlerine 4,5 trilyon avro (5,9 trilyon dolar) yardım etti.
-İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanvekili Şekib Avdagiç, İTO Yönetim Kurulu Başkanı Murat Yalçıntaş'ın tahliye olduğuna ilişkin bilgi aldığını açıkladı.
-Emlak Konut'un halka arz edilen B grubu hamiline yazılı payları 1,70 lira baz fiyatla İMKB kurumsal ürünler pazarında işlem görmeye başladı.
3 Aralık: -Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's, Yunanistan'ın ''BB+'' olan uzun vadeli kredi notunu negatif izlemeye aldı.
-İstanbul Ticaret Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Yalçıntaş, 36 günlük tedbiren tutukluluğunun sona ermesinin ardından İstanbul Ticaret Gazetesi aracılığıyla kamuoyuna seslendi. Yalçıntaş, ''Şimdi sabırla yola devam etme zamanı...'' dedi.
-Türkiye İstatistik Kurumu, Kasım ayında Tüketici Fiyatları Endeksinin (TÜFE) yüzde 0,03 arttığını, Üretici Fiyatları Endeksinin (ÜFE) yüzde 0,31 azaldığını açıkladı. Buna göre, Kasım ayı itibariyle yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 7,29 ÜFE'de yüzde 8,17 artış gösterdi.
-Çin'in, 2011 yılında para politikasını sıkılaştıracağı belirtildi.
-EPDK'nın düzenlemesiyle artık herkes şirket kurup lisans almadan küçük ölçekli su, güneş, rüzgar gibi enerji kaynaklarından elektrik üretebilecek.
-Türkiye, Suriye, Lübnan ve Ürdün iş dünyası temsilcileri, Levant İş Forumu'nu kurdu. Levant İş Forumu İstanbul deklarasyonu kapsamında, 14 ayrı başlıkta belirlenen 75 projeye imza atıldı.
-Brezilya Merkez Bankası, vadeli mevduatta zorunlu karşılık oranlarını yüzde 15'den yüzde 20'ye, vadesiz mevduat için ise yüzde 8'den yüzde 12'ye yükseltti.
4 Aralık: -BDDK Başkanı Tevfik Bilgin, bankacılık sisteminin büyüklüğünün 2011'in ilk aylarında 1 trilyon lirayı geçeceğini, 3-4 yıl içinde de 1,5 trilyon lirayı yakalayacağını söyledi.
-Gelir İdaresi Başkanlığı, serbest meslek erbabı ile ticari ve kurum kazançları için ''Mükellef Ödevleri Rehberi'' yayımladı.
-ABD ham petrolünün varil fiyatı ile Brent tipi ham petrolün varil fiyatı dün 25 ayın en yüksek seviyesine çıktı. ABD'de Batı Teksas ham petrolünün varil fiyatı dün 89,35 dolar ve Avrupa'da Brent tipi ham petrolün varil fiyatı 91,85 dolarla finansal krizin etkili olmaya başladığı Ekim 2008'den bu yana en yüksek düzeyini gördü.
5 Aralık: -ABD-Güney Kore serbest ticaret anlaşması imzaladı.
-Renault, 2011'de Clio'nun spotif modeli Clio RS'yi Bursa'da üretme kararı aldı.
6 Aralık: -Sayıştay, denetim birimlerinin lisansüstü eğitim ya da bilgi artırma amacıyla yurt dışına gönderdiği görevlilere ''geçici görev yolluğu ödenerek, kamu zararına sebebiyet verildiği'' iddiasıyla Maliye Bakanlığından savunma istedi.
-Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Macaristan'ın ''Baa1'' olan kredi notunun ''Baa3''ye düşürdü, notlara ilişkin görünüm ise ''negatif'' olarak açıklandı.
-Almanya Başbakanı Angela Merkel, Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Dominique Strauss-Kahn'ın, 750 milyar avroluk fonun artırılması görüşüne karşı çıktı.
-Dünyanın önde gelen ilaç şirketi Pfizer'ın üst yöneticisi (CEO) Jeffrey Kindler sürpriz şekilde istifa etti.
-Türkiye, balıkçılıkta yasadışı avlanmalara karşı uluslararası anlaşmaya taraf oldu.
-Türkiye otomotiv pazarında 2010 yılı Ocak-Kasım dönemi otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, geçen yılın aynı döneme göre yüzde 30,83 oranında artarak 612 bin 544 adet olarak gerçekleşti.
-Avrupa sermayeli savunma firması MBDA, en son geliştirdiği hava savunma sistemini Türkiye ile birlikte üretme ve geliştirmeyi teklif etti.
3 DAĞITIM İHALESİNE 5 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE TEKLİF
7 Aralık: -TCMB finansal istikrar raporu: Mevcut konjonktürde hem kamu hem de özel kesim için aşırı borçlanma yoluna gitmemek, tüm borçlanmalarda uzun vadeyi tercih etmek, olabildiğince Türk lirası cinsinden borçlanmayı yeğlemek ve riskleri doğru yönetmek bu dönemde ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını önemli ölçüde pekiştirecektir''
-ABD'li eski yatırımcı Bernard Madoff'un mağdurlarının vekili, New York İflas Mahkemesi'nde HSBC'ye 9 milyar dolarlık dava açtı.
-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız; dağıtım özelleştirmeleri sonrasında, TEDAŞ'ın, kurumsal kimliğini koruyacağını bildirdi.
-Asya Kalkınma Bankası, Doğu Asya ekonomilerinin bu yıl yüzde 8,8 büyüyeceğini bildirdi.
-İnşaat metre kare maliyetleri, bu yılın 9 aylık döneminde (ocak-eylül) geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,5 oranında artarak, 572,5 liraya çıktı.
-İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş'nin nihai pazarlık görüşmesinde en yüksek teklifi 1 milyar 813 milyon dolarla MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş'nin nihai pazarlık görüşmesinde en yüksek teklifi 2 milyar 75 milyon dolar ile Yıldızlar SSS Holding A.Ş., Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş'nin nihai pazarlık görüşmesinde en yüksek teklifi 1 milyar 165 milyon dolarla Park Holding A.Ş. verdi.
-9. Sanayi Kongresi. Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün; ''Kamu alımlarında yerli üretimin tercih edilmesinde, gerekirse yeni yasal düzenlemeler yapmak için kamu ihale kanununda değişiklikler yapacağız, kamu ihale kurumu ile de bunu görüşüyoruz'' dedi.
Ergün, Bakanlar Kurulunda sunumu yapılan Sanayi Strateji Belgesi'nin tüm bakanlar tarafından imzalandığını belirtti.
-Efsane futbolcu Eric Cantona'nın, ''kansız devrim'' diye tanımladığı halk protestosuyla 7 Aralık'ta bankalardaki paralarını çekmesini istediği Fransızlar, bu isteğe uymadılar.
-Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları 90 dolarla son 2 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
-Tüketici ve konut kredileri 9 ayda 111 milyar liraya ulaştı.
-Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve UniCredit Bank AG, Akcez Enerji Yatırımları Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş'ye (SEDAŞ) 325 milyon dolar tutarında kredi sağladı.
-Bayındırlık ve İskan Bakanlığının ''Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ''i, Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.
8 Aralık: -Örtüaltı bitkisel üretimde biyolojik ve biyoteknolojik mücadele yapan üreticilere dekar başına 70 lira ile 200 lira arasında destek sağlanacak.
-Sanayi üretim endeksi ekim ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,8 oranında arttı. Kesintisiz artış 11 ayı buldu.
-Akaryakıt fiyatlarında yapılan son artışla birlikte 95 oktan benzinin litresi 3,87 liraya, 97 oktanın ise 4,01 liraya çıktı.
-İzlanda Merkez Bankası (Sedlabanki) gösterge faiz oranını 1 puan düşürerek, yüzde 4,5'e indirdi.
-Hazine'nin nakit dengesi, Kasım ayında 5,8 milyar lira fazla verdi. Kasım ayında nakit bazda toplam 30,1 milyar lira gelir elde edilirken, 19,5 milyar lira faiz dışı harcama yapılarak 10,6 milyar lira faiz dışı fazla oluştu.
-Avrasya Borsaları Federasyonunun 16. Genel Kurulu İstanbul'da gerçekleştirildi. İMKB Başkanı Hüseyin Erkan yeniden Avrasya Borsaları Federasyonu başkanlığına seçildi.
9 Aralık: -İMKB 25. yıl konferansı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan; ''2008 sonu ve 2009'daki sert düşüşlerin ardından, 2009'un son çeyreğinden itibaren Türkiye ekonomisi yüksek oranlı büyüme sürecine girdi. 2009 son çeyrekte büyüme oranı yüzde 6 olurken, 2010 ilk çeyreğinde yüzde 11,7 ve ikinci çeyreğinde de yüzde 10,3 büyüme kaydettik ve bu oranlarla Avrupa'da ilk, dünyada üçüncü sırada yer aldık'' dedi.
-Japonya ekonomisi, 3. çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,5 büyüdü.
-İngiltere Merkez Bankası, yüzde 0,5 olan faiz oranlarını değiştirmedi. Banka faiz oranları 21 aydır üst üste değiştirilmemiş oldu.
-Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kesinleşmemiş geçici verilere göre, Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünün Ekim ayı itibarıyla 932 milyar 35 milyon liraya yükseldiğini açıkladı.
-Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri, bir haftada 191 milyon dolar azalarak, 3 Aralık itibarıyla 79 milyar 219 milyon dolara geriledi.
-Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, İrlanda'nın kredi notunu üç basamak indirerek, ''A+''dan ''BBB+''ya çekti. Fitch, İrlanda'nın görünümünün ise ''durağan'' olduğunu bildirdi.
-2010 yılı ocak-kasım döneminde toplam taşıt üretimi yüzde 27 artışla 983 bin adede yükseldi, otomobil üretimi ise yüzde 18 artışla 547 bin adet oldu.
3. ÇEYREK BÜYÜMESİ YÜZDE 5,5
10 Aralık: -Odalar, borsalar ve birlik bütçelerinden, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının iç ticaret hizmetlerini geliştirmek amacıyla ayrılan pay, binde 5'ten yüzde 1'e yükseltildi.
-İstanbul serbest piyasada, avro yaklaşık 5 aylık aradan sonra tekrar 2,0000 lira seviyesini gördü.
-Büyüme hızı açıklandı. TÜİK, yılın üçüncü çeyreğinde ekonominin yüzde 5,5 büyüdüğünü açıkladı. 9 aylık dönemde ise büyüme yüzde 8,9 olarak hesaplandı. İnşaat, yüzde 24,6'lık büyümeyle en hızlı büyüyen sektör oldu. TÜİK, bu yılın birinci çeyrek büyüme rakamını yüzde 11,8, ikinci çeyrek büyüme rakamını da yüzde 10,2 olarak revize etti.
-İzlanda, İngiltere ve Hollanda ile ''Icesave'' konusunda anlaştı. Anlaşmaya göre, İzlanda, Icesave Bankası'nın iflasıyla tasarruflarını kaybeden İngiltere ve Hollanda vatandaşlarına 4 milyar avro ödeyecek.
-Irak'ta Bağdat yakınlarında kurulacak ''Bağdat New Sadr City (Bağdat Yeni Sadr Şehri)'' projesi için en iyi teklifi 11 milyar 285 milyon 898 bin 950 dolar ve 47,5 ay inşaat süresi ile ''Koçoğlu İnşaat A.Ş., Kur İnşaat A.Ş., Kazova İnşaat A.Ş., Tarmaş Limited Şirketi, Ulubol Limited Şirketi-İşkaya A.Ş.'' ortaklığından oluşan Türk şirketler grubu verdi.
-Çin Merkez Bankası, 20 Aralık'tan itibaren geçerli olmak üzere bankaların zorunlu karşılık oranlarının 50 baz puan (yüzde 0,5) artırdığını açıkladı. Merkez Bankasının bu kararı ülkenin en büyük bankaları için zorunlu karşılık oranlarının yüzde 19'a çıkması anlamına geliyor.
-Yunan basını, GSMH bu yılın 3. çeyreğinde yüzde 4,6 oranında azaldığını duyurdu.
-Önceden sadece kasaplık sığır ve kurbanlık koyun ithalatına izin verilirken, kuzu-koyun eti fiyatlarındaki artış dikkate alınarak, kasaplık koyun ithalatı için de kontrol belgesi düzenlenmeye başlandı.
11 Aralık: -Tapuda yeniden yapılanma. Vatandaşlar, Türkiye'nin herhangi bir yerindeki taşınmazları için kendi bulundukları yerden alım-satım işlemi yapabilecek. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, yurtdışında da temsilcilik açabilecek.
-Türkmen doğalgazını Afganistan üzerinden Pakistan ve Hindistan'a ulaştıracak doğalgaz boru hattı için Türkmenistan, Afganistan, Pakistan ve Hindistan temsilcileri çerçeve anlaşmasına imza attılar.
-OPEC petrol bakanları toplantısına ev sahipliği yapan dönem başkanı Ekvador'un Petrol Bakanı Wilson Pastor, bakanların ham petrol üretimi hedefinde değişiklik yapmama kararı aldığını belirtti.
12 Aralık: -Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu'nun (TİSK) 24. Genel Kurulu sonunda Tuğrul Kudatgobilik yeniden başkan seçildi.
13 Aralık: -Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, 1 Ocak 2012'den itibaren Avrasya ülkelerinin (Kazakistan, Rusya ve Beyaz Rusya) Ortak Ekonomik Alan'a geçeceklerini söyledi.
-Türkiye'nin ödemeler dengesi bilançosu, ekim ayında 3 milyar 677 milyon dolar açık verdi. Cari işlemler hesabında, 2010 yılının ocak-ekim döneminde 35 milyar 723 milyon dolar açık meydana geldi.
-Türkiye'de sanayide istihdam, 2010 yılının 3. döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5, bir önceki döneme göre yüzde 2,2 arttı.
-Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erdem Başçı: ''Önümüzdeki kurul toplantısında (artan cari açık, düşen enflasyona dayalı) 1. senaryo gündemde olacak'', ''1. senaryo, finansal istikrar tedbirleri ile eşgüdüm içinde kısa vadeli faizlerde ölçülü indirim yapmayı gerektirmektedir''
-Elektrik Sayaç ve İmalatcıları Derneği (ESİDER), adını Ölçüm Sanayiciler ve İşadamları Birliği Derneği (ÖLÇÜBİR) olarak değiştirdi.
-Avrupa havacılık şirketi Airbus, küresel havacılık sektöründe önümüzdeki 20 yılda 3 trilyon 200 milyar dolarlık (2,4 trilyon avro) uçak talebi olmasını bekliyor.
-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile Gürcistan Enerji Bakanı Aleksander Khetaguri, iki ülke arasında elektrik alışverişini iki yıl süreyle uzatmayı öngören protokolü imzaladı.
-ABD'li General Electric (GE) İngiliz petrol ve doğalgaz firması Wellstream'i 1,3 milyar dolara satın aldı.
-ABD'li bilgisayar şirketi Dell, veri depolama şirketi Compellent'i 960 milyon dolara satın aldı.
GÖSTERGE TAHVİLDE TARİHİ REKOR
14 Aralık: -Gösterge tahvilde tarihi rekor. 8 Ağustos 2012 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinde bileşik getiri yüzde 7,35'le tüm zamanların en düşük seviyelerini gördü.
-ASELSAN, en güvenilir ''bilgi paylaşımı sistemini'' geliştirdi. ASELSAN'ın, geliştirdiği ''Sanal Hava Boşluğu Sistemi-SAHAB'', Wikileaks belgelerinde olduğu gibi bilgi sızmalarının önüne geçiyor.
-Türkiye'de gelir düzeyi en düşük kesim, harcama bütçesinin üçte 1'ini gıdaya ayırdı. Eğitime ayırdığı pay ise yüzde 0,7'de kaldı. En yüksek dilimdeki hanehalklarında ise eğitim, toplam harcamanın yüzde 3,1'i oluşturdu. Gıdanın payı ise yüzde 17,4'e geriledi. Ülke genelinde hanehalklarının toplam tüketim harcamaları içinde en yüksek payı, yüzde 28,2 ile konut ve kira harcamaları aldı.
-Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poor's (S&P), Belçika'nın not görünümünü ''durağan''dan ''negatif''e indirdi.
-Türkiye'ye uluslararası doğrudan yatırım girişinde ocak-ekim döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,9'luk azalma meydana geldi. Geçen yılın ilk 10 ayında 7 milyar 165 milyon dolar olan uluslararası doğrudan yatırım tutarı, bu yıl aynı döneminde 5 milyar 884 milyon dolara geriledi.
-ABD Merkez Bankası (Fed), yüzde 0-0,25 aralığındaki gösterge faiz oranında değişikliğe gitmedi. Fed, ayrıca 600 milyar dolarlık hazine tahvil alımı programını sürdüreceğini bildirdi.