Yokluğu bir dert, fazlası ayrı dert

İnsan sağlığı için vazgeçilmez minerallerden biri olan demir, bu kez eksikliğiyle değil fazlalığıyla gündemde. Uzmanlara göre vücutta oksijen taşınmasından bağışıklık sistemine kadar pek çok temel görev üstlenen demirin dengesi bozulduğunda, sağlık açısından ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Kansızlık, halsizlik, bağışıklık sisteminde zayıflama

Demir eksikliği, özellikle kansızlık, halsizlik, baş dönmesi, çarpıntı ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sorunlara yol açabiliyor. Ancak bilim insanları, demirin gereğinden fazla birikmesinin de en az eksikliği kadar tehlikeli olabileceğini vurguluyor.

Fazlası parkinson ve demans nedeni

Son araştırmalarda, özellikle beyinde aşırı demir birikiminin sinir hücreleri üzerinde yıpratıcı etki yaratabileceği belirtildi. Bu durumun parkinson, demans ve benzeri nörodejeneratif hastalıkların gelişiminde rol oynayabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmacılara göre demir fazlalığı, hücrelerde oksidatif stresin artmasına neden olabiliyor. Oksidatif stres ise sinir hücrelerinin zarar görmesine ve zaman içinde beyin fonksiyonlarının zayıflamasına zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, demir düzeyinin yalnızca eksiklik açısından değil, fazlalık bakımından da takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Hangi gıdalarda bulunuyor?

Demir, kırmızı et, sakatat, yumurta, kuru baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ve bazı kuruyemişlerde doğal olarak bulunuyor. Bunun yanında demir takviyeleri de özellikle kansızlık tedavisinde yaygın biçimde kullanılıyor. Ancak uzmanlar, kan değerleri ölçülmeden gelişigüzel demir takviyesi alınmasının riskli olabileceği uyarısında bulunuyor.

Bilim insanları, demirin vücut için gerekli ancak hassas dengede tutulması gereken bir mineral olduğuna dikkat çekiyor. Eksikliğinde tedavi edilmesi gereken sorunlar ortaya çıkarken, fazlalığında da organlarda ve özellikle beyinde birikim riski oluşabiliyor.

Hekim kontrolünde yapılması şart

Uzmanlara göre bu nedenle demir takviyeleri mutlaka hekim kontrolünde kullanılmalı. Kan tahlilleriyle demir, ferritin ve ilgili değerler ölçülmeden yapılan takviye kullanımı, yarar sağlamak yerine uzun vadede sağlık sorunlarına kapı aralayabilir.

Araştırmalar, demir dengesinin beyin sağlığı üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için çalışmaların sürdüğünü ortaya koyuyor. Ancak mevcut bulgular, “demir ne kadar fazlaysa o kadar iyidir” anlayışının doğru olmadığını bir kez daha gösteriyor.

Demir eksikliğinin sağlık açısından önemi nedir?

Çocuğunda demir eksikliği olanlar dikkat!