Yılda 40 milyar dolar rüşvet akıyor

Çin ve Hindistan gibi yeni ekonomilerle gelişen yeni piyasalar ve yeni oyuncuların yolsuzluk karşısındaki durumu hakkında Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) niteliğindeki firmalardan uluslararası şirketlere kadar sonuçlar içeren raporda, yolsuzluğun toplumsal düzeyde önemli bir ekonomik büyüklük oluşturduğu belirtiliyor. Raporda Türkiye yer almıyor. Kuruluş amacı ulusal arenada yolsuzlukla mücadele etmek olan Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün yayımladığı raporun 2009 konusu “Özel Sektör ve Yolsuzluk” oldu. Araştırmalara katılan her 5 yöneticiden 2’si kamuyla ilişkilerinde rüşvet verilmesi yönünde bir taleple karşılaştığını belirtirken yüzde 50’si de rüşvetin maliyetleri en az yüzde 10 yükselttiği görüşünde. Yöneticilerin yüzde 20’si de rakiplerinin rüşvet vermesi nedeniyle iş kaybettiğini düşünüyor. Üçte biri de rüşvetin gün geçtikçe yaygınlaştığına inanıyor. En kolay yol aile ilişkisi Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Türkiye’de temsilciliğini yapan Şeffaflık Derneği’nin Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Zeki Gündüz şu bilgileri verdi: * OECD ülkelerinde faaliyet gösteren şirketlerin yöneticilerinin yüzde 50’si, OECD dışı ülkelerde kamu ihalelerini alabilmek için en kolay yolun ‘aile ve yakın arkadaşlık ilişkisi’ kullanmak olduğunu belirtiyor. * Her 3 şirketten birinde zimmet, her 10’undan birinde muhasebe dolandırıcılığı görülüp, bu olayların yarısında üst ve orta düzey yöneticiler olaylara karışmış bulunuyor. * Almanya, Fransa, İngiltere ve Amerika gibi ülkelerde dahi şirketlerin yüzde 80’inin yabancı ülke görevlilerine rüşvet verilmesine ilişkin OECD Konvansiyonu’ndan haberdar olmadığı saptandı. * Dünyadaki en büyük 200 şirketin yüzde 90’ı şirket içi etik yönetmeliğine sahip bulunsa da ancak yarısı bunun uygulamasını takip ediyor. * Brezilya, Meksika, Çin ve Hindistan şirketleri yurt dışında faaliyet göstermeleri sırasında daha çok yolsuzluğa başvuruyor. Senatör başına lobicilik harcaması 200 bin dolar RAPORA göre diğer bir yolsuzluk türü de “lobicilik” oldu. İngiltere’de siyasi bağlantıları olan şirketlerin değeri, toplam piyasa değerinin yüzde 40’ı seviyelerinde olurken, Rusya’da bu seviye yüzde 80’lere ulaşıyor. Brüksel’de AB siyasetini yönlendirmek üzere faaliyet gösteren 2 bin 500 lobi kuruluşu ve 15 bin lobici bulunuyor. ABD’de her temsilci-senatör başına lobicilik faaliyeti harcaması 200 bin dolar ve her kanun yapıcı başına düşen lobici sayısının yüzde 5 olduğu belirtiliyor.