Yazdır
Küresel bankacılık sisteminde olası bir büyük banka iflasının nasıl yönetileceğine ilişkin hazırlıklar, uluslararası denetim kuruluşlarının gündeminde yeniden ön plana çıktı. Yapılan kapsamlı inceleme, birçok büyük ekonominin kriz anında ihtiyaç duyulabilecek kamu destekli acil finansman mekanizmalarını henüz tamamlamadığını ortaya koydu.
Finansal İstikrar Kurulu'nun (FSB) 9 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı Kamu Sektörü Destek Finansmanı Mekanizmalarına İlişkin Tematik İnceleme raporuna göre, sistemik öneme sahip bankaların kontrollü biçimde yeniden yapılandırılması veya tasfiye edilmesi sırasında kullanılabilecek geçici likidite araçlarında önemli eksiklikler bulunuyor.
FSB, söz konusu eksikliklerin büyük banka iflaslarına müdahaleyi zorlaştırabileceği ve küresel finansal istikrarı olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
ABD, İNGİLTERE, JAPONYA VE HONG KONG TAM UYUMLU
Raporda incelenen 19 ülke ve bölgeden yalnızca ABD, İngiltere, Japonya ve Hong Kong'un FSB'nin acil kamu finansmanı standartlarına tam uyum sağladığı belirlendi.
Kanada, Meksika, Güney Afrika, Güney Kore ve Singapur büyük ölçüde uyumlu olarak sınıflandırılırken, Avustralya, Brezilya, Çin, Avrupa Birliği, Endonezya, Suudi Arabistan, İsviçre ve Türkiye'de önemli uyum eksiklikleri saptandı.
Arjantin ve Hindistan ise incelenen mekanizmalara ilişkin standartlara uyumsuz ülkeler arasında yer aldı.
Böylece değerlendirilen 19 merkezden 15'inin FSB standartlarını henüz tam karşılamadığı ortaya çıktı.
TÜRKİYE DE EKSİKLİK BELİRLENEN ÜLKELER ARASINDA
Türkiye, FSB'nin değerlendirmesinde kamu destekli kriz finansmanı mekanizmalarında önemli eksiklikleri bulunan ülkeler arasında sınıflandırıldı.
Ancak rapordaki bu değerlendirme, Türkiye'deki bankaların sermaye veya likidite yeterliliklerinin zayıf olduğu anlamına gelmiyor.
FSB'nin incelemesi, bankaların mevcut mali durumundan ziyade, sistemik öneme sahip bir bankanın iflası veya yeniden yapılandırılması durumunda kamu otoritelerinin geçici finansman sağlayabilme kapasitesine odaklanıyor.
CREDIT SUISSE KRİZİ DERS OLDU
FSB'nin değerlendirmesi, 2023 yılında küresel bankacılık sektöründe yaşanan çalkantının ardından başlatılan çalışmaların devamı niteliğini taşıyor.
Söz konusu dönemde İsviçreli Credit Suisse'in yaşadığı likidite krizi ve UBS tarafından devralınması, büyük bankalarda güven kaybının ne kadar hızlı bir finansman sorununa dönüşebileceğini ortaya koymuştu.
FSB, bankaların yeniden yapılandırılması sırasında yeterli likiditeye erişilememesinin, kontrollü çözüm süreçlerini tehlikeye atabileceğine dikkat çekti.
KAMU KAYNAKLARI SON ÇARE OLARAK DEVREYE GİRECEK
Raporda, sistemik öneme sahip bankaların kriz döneminde faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kullanılacak kamu finansmanının önceden tanımlanmış kurallara bağlanması gerektiği belirtildi.
Buna göre kamu desteğinin yalnızca bankanın kendi kaynaklarının ve piyasa finansmanının yetersiz kalması halinde son çare olarak kullanılması öngörülüyor.
FSB ayrıca sağlanacak finansmanın yeterli büyüklükte ve hızlı biçimde kullanılabilir olması, kamu kaynaklarından doğabilecek zararların geri kazanılabilmesi ve bankaların aşırı risk üstlenmesini teşvik etmeyecek güvencelerin oluşturulması gerektiğini vurguladı.
FSB'DEN ALTI KRİTİK TAVSİYE
Kurul, belirlenen eksikliklerin giderilmesi amacıyla ülkelere altı tavsiyede bulundu.
Önerilerin temelinde acil finansman mekanizmalarının kriz öncesinde hazırlanması, gerekli hukuki yetkilerin oluşturulması, uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi ve kamu kaynaklarının korunması bulunuyor.
FSB ayrıca ülkeler arasında iyi uygulamaların paylaşılmasını ve uluslararası standartlara uyum çalışmalarının yakından izlenmesini istedi.
İncelemeye başkanlık eden İspanya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Soledad Núñez, güvenilir kamu destekli finansman mekanizmalarının büyük banka krizlerinin yönetilmesinde vazgeçilmez olduğunu belirterek, eksikliklerin giderilmesi için çalışmaların acilen tamamlanması gerektiğini ifade etti.
Fransız bankacılık devi Crédit Agricole’den Almanya’da kritik banka hamlesi
ECB'de 2.1 trilyon euroluk tartışma: Bankalara yeni maliyet kapıda
SoftBank'tan yapay zekâ için 100 milyar dolarlık Körfez hamlesi