Yazdır
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yapay zekâ teknolojisindeki baş döndürücü gelişmelerin üniversiteler için bazı alanlarda sınayıcı hale geldiğini belirterek, yapay zekâ modelleri üzerinden bilgiye ulaşmanın araştırma sürecinde sarf edilen emeği büyük oranda devre dışı bıraktığını söyledi.
Erdoğan, akademik süreçlerde insan faktörünün giderek azaldığına dikkati çekerek, yapay zekânın sunduğu bilgilerin sıhhati ve kaynakların güvenilirliği konusunda üniversitelerin yeni öğretim usulleri üzerinde çalışması gerektiğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen 2026-2027 Yükseköğretim Akademik Yıl Açılış Töreni'nde yaptığı konuşmada, “Şayet burada ana aktör insan olmazsa aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz” dedi.
GAZZELİ ÖĞRENCİLERE DAYANIŞMA MESAJI
“Az önce, Harran Üniversitemizin Çok Sesli Koro Topluluğu, 'Fırat'ın Öbür Yakasında Unuttuklarımız' isimli bir dinleti icra ettiler. Yaşam ve eğitim hakkı ellerinden alınan Gazzeli çocuklara ithaf edilen bu beste, bizleri ziyadesiyle etkiledi, çok farklı bir ruh iklimine götürdü. Bu vesileyle son 3 yılda annelerini, babalarını, kardeşlerini, arkadaşlarını toprağa veren, evleri, üniversiteleri, okulları, eğitim kurumları siyonist soykırım şebekesi tarafından yerle yeksan edilen, buna rağmen hayat ve haysiyet mücadelesinden, onurlu bir şekilde var olma azminden taviz vermeyen tüm Gazzeli öğrencilere, onların şahsında bölgemizin ve dünyanın dört bir yanındaki mazlum ve mağdurların tamamına, ülkem ve milletim adına en güçlü dayanışma mesajlarımı iletiyorum. Medeniyet maskesi takan barbarlar unutsa da bizim Fırat'ın öbür yakasındaki çocukları asla unutmayacağımızı, onların daima yanlarında olacağımızı, haklı davalarını her şartta savunacağımızı, bugün bir kere daha ve özellikle ifade ediyorum. Bilvesile, Gazze'de ve işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail'in devlet terörünün kurbanı olan, çoğu çocuk ve kadın 74 bin şehidimize, Cenabıallah'tan gani gani rahmet niyaz ediyorum.”
“MENSUBU VE MİRASÇISI OLDUĞUMUZ MEDENİYET ÜRETTİĞİ BİLGİYİ İNSANLIĞIN İSTİFADESİNE TEŞMİL ETMİŞTİR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Dün, Antalya'da 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi'ndeki hitabımda da ifade ettim. Ecdadın, sadece astronomi alanındaki çalışmalarına baktığımızda bile, bilim tarihimizin derinliğini çok net müşahede edebiliyoruz." dedi.
Gerek bilim, gerekse medeniyet müktesebatı açısından merkezinde yer alınan coğrafyanın, sayısız hazinelerle dolu olduğunu vurgulayan Erdoğan, "Bağdat'tan İstanbul'a, Kahire'den Semerkant'a, Nişabur ve Buhara'dan İznik ve Bursa'ya, oradan Balkanlar'a kadar alimlerimiz, talebelerimiz, külliyelerimiz ve medreselerimiz, çok geniş bir coğrafyayı adım adım ihya etmiştir." ifadelerini kullandı.
Buralarda üretilen bilginin, bu kurumlarda yetişen talebeler eliyle dünyanın farklı ülkelerine ihraç edildiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:
“MAZİYLE ÖVÜNMEK DEĞİL MAZİDEN GÜÇ ALMAK”
"Bilhassa Batı'daki üniversiteler, tüzel kişilik statüleri ayrı tutulacak olursa, bizim eğitim ve öğretim metotlarımız ışığında, 11'inci yüzyıldan itibaren teessüs etmiştir. Yani mensubu ve mirasçısı olduğumuz medeniyet yalnızca bilgi üretmemiş, ürettiği bilgiyi insanlığın istifadesine teşmil etmiştir. Bakınız bunları, öyle hamaset olsun diye söylemiyorum. Aksine önemli olanın maziyle övünmek değil maziden güç almak, ilham almak olduğunu vurgulamak için söylüyorum. Bugün reddimiras edenler unutturmaya çalışsa da bizden sonraki kuşakların bu bilinçle yetişmesini sağlamak için bunları hatırlatıyorum.
BİLGİNİN ODAĞINDA HAKİKAT VAR
Şurası mühimdir, bizim zihin haritamızda bilginin odağında anlam, anlamın çekirdeğinde ise hakikat vardır. Bilimin, hakikate giden yol olarak ele alınması, bu anlayışın yansımasıdır. Bilgi bu yönüyle derinleşme, tefekkür etme, hakikate yaklaşabilme noktasında yegane araçtır. İnanç ve düşünce dünyamıza yön veren en önemli şahsiyetlerden İmam Gazali'ye atfedilen şu söz, bu yaklaşımın en veciz ifadelerinden biridir. 'Cevizin kabuğunu kırıp, özüne inemeyen cevizin hepsini kabuk zanneder.' Asırlara sari anlam arayışımızın en temel gayesi, bilginin özüne nüfuz edebilmek, bilgiyi idrakle buluşturup, manayı fehmedebilmektir. İlmi ve alimi baş tacı eden ecdat da işte bu kavrayışla hareket etmiş, ilmi faaliyetleri en titiz şekilde himaye etmeye özen göstermiştir."
“AKADEMİDE YOLDA OLMAK KİMİ ZAMAN MENZİLE ULAŞMAKTAN DAHA FAYDALIDIR”
19'uncu asırdan itibaren mevcut bilginin öğretilmesine ilave olarak araştırma faaliyetlerinin de ağırlık kazanmaya başladığını anımsatan Erdoğan, üniversitelerin bilginin sadece öğretildiği değil aynı zamanda üretildiği araştırma kurumları haline geldiğini söyledi.
Devam eden süreçte ise bunlara "üçüncü misyon" olarak adlandırılan ekonomik ve toplumsal katkının da eklendiğini vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
YAPAY ZEKÂ ÜNİVERSİTELER İÇİN SINAYICI HALE GELDİ
“Kısacası bugünün üniversiteleri var olan bilgiyi öğrencilere aktaran, araştırma faaliyetleriyle yeni bilgilere ulaşan, ulaştığı bu bilgileri de toplumla paylaşan, meselelerin çözümüne katkı sunan kurumlardır. Bizim de üniversitelerimizin özellikle kendilerinden beklentimiz tam olarak bunlardır. Ancak bilhassa yapay zeka teknolojisindeki baş döndürücü gelişmeler, üniversitelerimiz için bazı alanlarda sınayıcı bir hal almıştır. Her şeyden önce bilgiye erişim hiç olmadığı kadar kolaylaşmıştır. Kaynağa ve bilgiye yapay zeka modelleri üzerinden ulaşmak, araştırma sürecinde sarf edilen emeği de büyük oranda devre dışı bırakmıştır. Şu gerçeği en iyi sizler biliyorsunuz. Bilgiyi karşılaştırmalı olarak ele almanın, onu sorgulamanın, diğer kaynaklar üzerinden rasyonel bir değerlendirmeye tabi tutmanın önemi giderek azalıyor. Kaynağa giden yollar kısalırken araştırma sürecinde sarf edilen eforun kıymeti, bereketi, getirisi de maalesef unutuluyor. Oysa akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalıdır.”
AKADEMİK SÜREÇLERDE İNSAN FAKTÖRÜ AZALIYOR
Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmin parçalarını birleştirdiklerinde tıpkı karanlık fabrikalarda gördükleri gibi akademik süreçlerde de insan faktörünün artık giderek azaldığını ifade etti.
YAPAY ZEKÂNIN SUNDUĞU BİLGİNİN SIHHATİNE DİKKAT ÇEKTİ
Yapay zekanın sunduğu bilgilerin sıhhatinin, kaynakların güvenilirliğinin çoğu zaman sorgulandığına dikkati çeken Erdoğan, şunları söyledi:
“Burada dikkat etmemiz gereken en hayati nokta şurasıdır: Öğrenci ile akademisyen arasındaki bağ sadece bilgi aktarımından ibaret değildir. Hoca öğrencisiyle tecrübesini paylaşır, ona bilimsel bir kültür aşılar. Onun neyi, ne kadar öğrendiğini, nerelerde zorlandığını ölçer. Gerektiğinde onu yeni kaynaklara, yeni araştırmalara sevk eder. Şayet burada ana aktör insan olmazsa aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz. Zira araştırmaya dayanmayan, hiçbir çaba harcanmadan edinilen bilgi suya yazılan yazı misali anında silinir, kaybolur, unutulur. Üniversitelerimizin özellikle yapay zeka ve yeni teknolojiler bağlamında öğretim usul ve esasları parantezinde bu sorunlara etraflıca kafa yormaları gerektiğine inanıyorum.”
YÜKSEKÖĞRETİM YATIRIMLARI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, devlet olarak eğitime yaptıkları her yatırımı esasında insana ve geleceğe yapılmış bir yatırım olarak gördüklerini dile getirdi.
Son 24 yılda münhasıran yükseköğretim alanında devrim niteliğinde adımlar attıklarını vurgulayan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:
ÜNİVERSİTE SAYISI 76'DAN 208'E ÇIKTI
“Göreve geldiğimizde 76 olan üniversite sayımızı 208'e, yurt sayımızı 190'dan 877'ye, yatak kapasitemizi ise 182 binden 1 milyona çıkardık. Bazıları bunu sığ ve art niyetli bir yaklaşımla ele almakta ısrar ediyor. Oysa biz yükseköğretime erişim fırsatı açısından bu kazanımı son derece kıymetli buluyoruz. Batı'da çoğu üniversite ciddi ücretler karşılığında eğitim verirken dahası öğrenciler ödemesi uzun yıllar süren ağır bir borç yüküyle meslek hayatına başlamak zorunda kalırken ülkemizde çok farklı bir manzara hakim. Son derece nitelikli bir yükseköğretim sürecini Anadolu'nun dört bir yanına ulaştırdık. Hangi gelir grubundan olursa olsun, bu ülkenin evlatları bulundukları şehirlerde eğitim alabilsin diye devletimizin imkanlarını seferber ettik. Zenginin çocuğu okurken fakirin çocuğu yükseköğretim imkanından yoksun kalmasın, hayallerini ertelemek mecburiyetinde kalmasın, hayata beş sıfır geriden başlamasın istedik. Bunun için üniversite harçlarını kaldırdık, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde verdiğimiz burs miktarlarını artırdık. Yükseköğretim kurumlarımızın ve yurtlarımızın altyapılarını yeniledik, fiziksel şartlarını iyileştirdik, dijital imkanlarını güçlendirdik.”
ÖĞRENCİLERİN BARINMA İHTİYACI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, aylık sadece 1600 liraya üniversite öğrencilerinin barınma ihtiyacını karşıladıklarını, iki öğün yemeği ücretsiz olarak kendilerine ikram ettiklerini aktardı.
“YANLIŞ VARSA DÜZELTİLİR, NOKSAN VARSA TAMAMLANIR”
Birilerinin zaman zaman son derece indirgemeci bir anlayışla her şehre üniversite kurmalarını ve üniversitelerin kapılarını uluslararası öğrencilere açmalarını eleştirdiğini dile getiren Erdoğan, şunları kaydetti:
“ÜNİVERSİTELERİN YAYGINLAŞMASINA KARŞI ÇIKMAK FIRSAT EŞİTLİĞİNE KARŞI ÇIKMAKTIR”
"Halbuki üniversitelerin yaygınlaşmasına karşı çıkmak eğitimde fırsat eşitliğine karşı çıkmak demektir. Türkiye gibi farklı toplum katmanları arasındaki geçişte eğitimin halen belirleyici olduğu ülkelerde işçinin, emekçinin, çiftçinin çocuğuna 'işçisin sen, işçi kal' demektir. Aynı şekilde her kim Türk üniversitelerinin yurt dışına açılmasından rahatsızlık duyuyorsa ülkemizin yumuşak gücünün artmasını istemiyor demektir. Amerika ve İngiltere dahil gelişmiş ülkeler, misafir öğrencilerden her yıl 10 milyonlarca dolar kazanıyor, bunu kültür, ticaret ve bilim politikalarının bir aracı haline getiriyorlarsa burada sorgulanması gereken Türkiye'nin bu alanda attığı müspet adımlar değil, neden daha proaktif davranmadığı, neden daha fazla nitelikli misafir öğrenci çekmediğidir. Elbette eksikler olabilir. Bazı alanlarda düzeltilmesi gereken hatalar olabilir. Hatta bazı imkanların suistimal edildiği örnekler de olabilir. Fakat bunların hiçbiri 81 ilimize üniversite açma politikamızı toptancı bir anlayışla hedef almanın haklı sebebi olamaz. Yanlış varsa düzeltilir, noksan varsa tamamlanır. Hata yapan, istismar eden, verilen imkanları kötüye kullanan varsa bunların da hesabı sorulur. Tekrar söylüyorum. Sistemi iyileştirecek, sistemi daha etkin hale getirecek her türlü yapıcı eleştiriye açığız ama ellerinde sadece çekiç olanların her sorunu çivi olarak görmelerine de sonuna kadar karşıyız."
TCMB’den yapay zekâlı ödeme mesajı: Sıradaki adım ajan tabanlı ödemeler
McDonald’s’a yapay zekâ ile fiyat şişirme davası
Elon Musk yeniden trilyoner oldu!