Yazdır
FINANSINGUNDEMI.COM – DIŞ HABERLER SERVİSİ
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin ve Wall Street ekonomistlerinin 2026 yılına ilişkin tahminleri genel olarak oldukça iyimser. Yeni yılda büyümenin hızlanması, Amerikan istihdam piyasasının istikrar kazanması ve enflasyonun düşmesi öngörülüyor.
Ancak MarketWatch’un haberine göre, diğer bağımsız ekonomi uzmanları çok daha endişeli ve potansiyel tehlikelerin hiç de az olmadığı konusunda uyarıyor. Genel piyasa algısının aksi yönünde düşünen uzmanlar ABD’de enflasyon cephesindeki ilerlemenin durduğuna ve aynı zamanda iş gücü piyasasının da zayıf göründüğüne işaret ediyor.
Moody’s Analytics Baş Ekonomisti Mark Zandi, "Benim görüşüme göre ekonomi oldukça kırılgan bir durumda" açıklamasında bulundu.
İstihdam piyasasından çatlak sesler geliyor
Amerikan istihdam piyasasında yaz aylarından bu yana işten çıkarmaların düşük seviyede kalması iyi bir haberdi. Öte yandan, çoğu şirketin yeni istihdam yaratmıyor olması soru işaretlerine sebep oluyor. Ekonomistler bu eğilimi "düşük işe alım, düşük işten çıkarma" iş gücü piyasası olarak adlandırıyor.
Zandi ve şu anda New Century Advisors’ın Baş Ekonomisti olan tanınmış eski Fed ekonomisti Claudia Sahm, bu eğilimin sürdürülemez olduğu ve işsizlikte ani bir artış yaşanabileceği konusunda hemfikir.
Sahm, "Rahat bir dengedeymiş gibi hissettiren bir iş gücü piyasasına sahip değiliz. Düşük işe alım ve düşük işten çıkarma ekonomisini ancak belirli bir süre sürdürebilirsiniz. İşler tüketici tarafında bozulmaya başlamadan önce bunu ne kadar zorlayabileceğinizin bir sınırı vardır" açıklamasında bulunuyor. Diğer bir deyişle tüketiciler harcamayı keserse, işletmeler de çalışanlarını işten çıkaracaktır.
ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte beklenenden daha güçlü bir performansla %4,3 oranında büyüdü. Bu, son iki yılın en iyi verisi oldu. Ancak işsizlik oranı yavaş yavaş yükseliyor ve yılın başındaki %4 seviyesinden Kasım ayında istikrarlı bir artışla %4,6’ya ulaştı.
Zandi, "Ekonomi istihdam yaratmadığı ve işsizlik arttığı sürece, ekonominin performansı hakkında iyi hissetmek zordur" dedi.
Ancak istihdam piyasası konusunda herkes aynı görüşte değil. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü Başkanı Adam Posen ise, Zandi ve Sahm'ın istihdam konusunda zayıf talebe aşırı odaklandığı görüşünde. Posen, iş gücü piyasasının pandemiden çıkış sürecinde muazzam bir yapısal değişim geçirdiğini savunuyor.
Posen, "Çok kısa bir süre içinde istihdam piyasasında kapsamlı bir düzeltme yapıldı ve sonuç olarak geriye yapılacak pek bir şey kalmadı" dedi. Posen'a göre esasen işverenler, ihtiyaç duyulduğunda azaltılabilecek bir çalışan stoku oluşturdu. Ekonomi uzmanı bu sayede işletmelerin herhangi bir resesyona sebep olmadan işsizliği artırabildiğini sözlerine ekledi.
Asıl büyük tehdit enflasyon mu?
Posen, diğer görüşün aksine 2026'da artan enflasyon baskıları konusunda daha endişeli. Ekonomi uzmanına göre bu yıl Amerikan ekonomisi ‘bir dizi enflasyonist baskıyla’ karşı karşıya kalacak. Posen bunların sebeplerini, ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileri, enflasyonla mücadele sürecinde güvenilirliği yitirmeye başlayan bir Fed ve geçen yaz ABD Kongresi’nde kabul edilen Cumhuriyetçilerin vergi yasasından kaynaklanan mali teşvikleri diye sıralıyor.
Posen, enflasyon şoklarının daha büyük bir etki yaratacağını ve daha kalıcı olacağını ifade etti.
2026’da ekonomiyle ilgili en büyük endişesinin ABD’nin göçmen politikalarıyla ilgili olduğunu söyleyen ekonomi uzmanı, "Göçmen işçilerin sınır dışı edilmesi konusunda beklenen asıl etkinin henüz gerçekleşmediğini" sözlerine ekledi.
Beyaz Saray çok sayıda işçinin sınır dışı edilmesiyle övünse de evde sağlık hizmetleri, çocuk bakımı ve gıda işleme gibi göçmen işçilere ihtiyaç duyan sektörler, halen yasal istihdamda artış veya üretimde bir çöküş göstermiyor.
Söz konusu istatistiklere dikkat çeken Posen, "işçilerin henüz gitmediğini" söyledi. Posen, göçmen işçilerin ayrılması durumunda enflasyonu artıran ve büyümeye zarar veren bir şok yaşanacağını, bunun sonuçlarının da "büyük ve kötü" olacağını söyledi. Zira göçmenlerin sınır dışı edilmesinden etkilenen sektörlerdeki işverenler yeni işçileri çekmek için ücretleri artırmak zorunda kalacak ve piyasada mal ve hizmet kıtlığı yaşanacak.
Posen, ABD Kongresi'nin sağlık sigortası maliyetlerini düşürecek yasaları çıkarmaması durumunda ikinci bir endişenin ortaya çıkacağını söyledi. Posen'a göre, özellikle kadın çalışanlar sevdiklerinin bakımını üstlenmek için iş gücünden ayrılmak zorunda kalacak. Ekonomi uzmanı bunun da enflasyonu artıracağını ve büyümeyi baskılayacağını belirtiyor.
Posen'a göre, yapay zekâ alanındaki yatırımların devam etmesi, büyüme tarafında yaşanacak bu şokları bir miktar dengeleyebilir. Ancak bu teknolojik atılımın fiyatları aşağı çekmek gibi bir etkisi olması da beklenmiyor. Ekonomi uzmanı 2026’ya ilişkin ABD’deki en büyük riskin stagflasyonla değil enflasyonla ilgili olduğunu vurguluyor.
Küresel emtia piyasalarında metal dönemi devam ediyor
New York borsası yılın son işlem gününde düşüşle kapandı
Warren Buffett’ın ofisteki son günü