Yaptırımlardan bunalan Ruslar Türk çiftçileri örnek aldı: Yerli muz

Rusya’da tarım sektörü, yaptırımlar ve küresel tedarik zincirinde yaşanan aksamalara rağmen önemli bir dönüşüm sürecine girmiş durumda. 2025 yazında hükümetin muzu resmi olarak tarımsal ürün kategorisine dahil etmesiyle birlikte, yüksek teknolojili sera ortamlarında muz yetiştiriciliği ilk kez devlet politikası kapsamında desteklenmeye başlandı.

Profile dergisinde yer alan habere göre, Türkiye ve Latin Amerika’dan yapılan muz ithalatının zaman zaman sekteye uğraması, yerli üretim için yeni bir fırsat alanı oluşturdu. Rusya’da yıllık muz tüketiminin yaklaşık 1,45 milyon ton olduğu göz önüne alındığında, kısa vadede ithalatın tamamen ikame edilmesi mümkün görünmese de, iç pazarın belirli bir kısmının daha düşük lojistik maliyetle yerli üretimle karşılanması amaçlanıyor.

Bu alanda örnek gösterilen ülkelerden biri ise son yıllarda sera ortamında muz yetiştirmeye başlayan Kazakistan oldu. Ülke, 2025 yılında 70 ton hasat seviyesine ulaştı. Rusya Tarım Bakanlığı da benzer bir modeli hayata geçirmek için özel yatırımcılara destek vermeye hazır olduğunu duyurdu. Krasnodar, Stavropol, Kırım ve Dağıstan gibi güney bölgeleri, hem iklim avantajı hem de yatırımcı ilgisi sayesinde pilot projelerin merkezi haline geldi. Soçi’deki “Yujnye Kultury” tesisi ve Kırım’daki özel seralar, endüstriyel ölçekte muz üretiminin denendiği ilk alanlar arasında yer alıyor.

Sadece tarım şirketleri değil, enerji sektöründen gelen büyük sermaye grupları da bu projelere ilgi gösteriyor. Bazı yatırımların 500 milyon rubleye kadar çıktığı ifade ediliyor. Yüksek verimli seralarda, metrekare başına yıllık 80 ila 100 kilogram arasında ürün elde edilebileceği belirtilirken, hektar başına yatırım maliyetinin 200–300 milyon rubleyi bulabileceği kaydediliyor. Buna karşın, yerli muzun birim maliyetinin 80–120 ruble seviyesinde olacağı ve bu fiyatla ithal muzlarla rekabet edebileceği öngörülüyor.

Uzmanlar, sera muzculuğunun aynı zamanda çevresel açıdan da önemli avantajlar sunduğunu vurguluyor. Bu yöntemin pestisit kullanımını önemli ölçüde azalttığı, su tüketimini düşürdüğü ve Latin Amerika’daki geleneksel muz plantasyonlarına kıyasla çok daha düşük çevresel etkiye sahip olduğu ifade ediliyor.

Gerekli üç temel unsurun özel sermaye, devlet teşvikleri ve modern tarım teknolojilerinin etkin kullanımı bir araya gelmesi halinde, Rusya’nın önümüzdeki beş yıl içerisinde yerli markalı muzları ülke genelinde piyasaya sunabileceği değerlendiriliyor.

Ayrıca Türkiye’nin son on yılda kapalı alanlarda 100 bin tonluk muz üretimine ulaşmış olması, Rusya açısından umut verici bir örnek olarak görülüyor. Sektör temsilcileri, yerli muzun tazeliği, kalitesi ve çevre dostu üretim modeli sayesinde özellikle premium segmentte kendine yer bulabileceğini öngörüyor. 

Rusya Batı'dan kopuyor

Rusya'dan yurt dışı para transferi kararı