VOB'da kavga SPK Başkanını kızdırdı

Hisseye dayalı kontratların nerede işlem göreceği konusunda Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) arasında baş gösteren kavgaya Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) el attı. SPK Başkanı Vedat Akgiray, kavgaya konu olan hisseye dayalı enstrümanların "alt tarafı bir enstrüman" olduğunu ve bunun nerede işlem göreceğinin öneminin bulunmadığını söyledi. Bu konuda tüm tarafların rızasını almadan ve oy birliği sağlamadan bir yol çizmek istemediklerini vurgulayan Akgiray, "zamanımı kaybetmeye değmez" dediği tartışmaların sürmesi halinde SPK olarak tek başına karar alacakları uyarısında bulundu. VOB yetkililerinin bu hafta ortaya attıkları "SPK, VOB'da İMKB'nin payının artırılması için yazı gönderdi" iddialarını da yalanlayan Akgiray, "İmzalı bir yazı yok, SPK adına hiçbir yazı yok. SPK'nın resmi yazısı olacak ve ona karşı çıkacak, olur mu öyle şey? İMKB'nin de böyle bir talebi yok" dedi. İMKB ve VOB arasında, cazip komisyon gelirleri getirmesi beklenen tek hisseye dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin (single-stock contracts) hangi borsa çatısı altında düzenleneceği konusundaki tartışmalar sürüyor. Söz konusu tartışmalar, bu hafta VOB Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli'linin İMKB'nin VOB'daki diğer ortaklardan hisse alarak çoğunluğu ele geçirmeyi planladığı iddiasıyla yeni bir boyut kazanmıştı. VOB'da halen TOBB'un yüzde 25, İMKB'nin yüzde 18, İzmir Ticaret Borsası'nın yüzde 17, Yapı Kredi, Akbank, Vakıf Yatırım Menkul, Garanti Bankası, İş Yatırım Menkul, Türkiye Sermaye Pİyasaları Aracı Kuruluşları Birliği'nin yüzde 6'şar, Takasbank'ın yüzde 3 ve TKSB'nin yüzde 1 payı var. Akgiray'ın şahsi görüşü Hisseye dayalı kontratların hangi piyasanın kontrolünde olacağı ve VOB'da İMKB'nin payının artırılması yönündeki tartışmalar, tüm haftaya olduğu gibi VOB'un yeni logo ve reklam kampanyasının açıklandığı 5. yıl kutlamalarına da damga vurdu. Akgiray, VOB'da İMKB'nin payının artmasına ilişkin kendi kurumlarından çıkmış bir yazı olmadığını, kendilerine İMKB'den de bu yönde bir talep gelmediğini söyledi. Bugüne kadar bu konuda SPK adına hiçbir yazı yazılmadığını ancak kendi şahsi görüşlerini paylaştığını ifade eden Akgiray, durumu şöyle özetledi: "Uzun vadeli sermaye piyasalarının büyümesi için bugünden bazı adımlar atmak lazım. Yoksa kimsenin bir talebi yok. Tek hisse kontratları hiç önemli değil, bir enstrüman, abartılmış, anlamsız bir çekişme haline getirilmiş. Borsaların uzun vadede sağlıklı bir yapıya kavuşmasını sağlayacak zemini oluşturup büyümek istiyoruz. Şu anda hiçbir borsa zemin ve statü olarak sağlıklı değil. SPK olarak kurum menfaati ayıramayız. Borsalar büyüsün bölgede rekabetçi olsun isteriz. Enstrümanın kimde olacağı küçük bir tartışma, zamanımı kaybetmeye değmez. Bir piyasanın büyümesi finansal enstrüman çeşitliliği de önemli. Piyasa böyle büyür. İstanbul finans merkezi olsun diyorsak bu bina yapmakla olmaz." Mülkiyette denge şart Akgiray, borsalarda sağlıklı zemini ise şöyle açıkladı: "Borsada işlem yapan üyelerle, tüccarlarla yönetim arasında dengeli olmayan bir mülkiyet paylaşımı olmamalı. Bir iş kolunda rakipsek kararı sadece ben vermemeliyim. Bunların çözülmesi lazım. Çünkü bu pasta çok büyüyecek. İMKB'nin VOB'da payının artması bir yöntem. Ama bu tek yöntem değil. VOB'un yüzde 60-70'i zaten kamu. Bugün hisse kontrat İMKB'de olacak ya da VOB'da olacak diye karar verebilirim. Kimse de bir şey diyemez. Ama benim sonuçlarını düşünerek hareket etmem lazım." Akgiray, toplantıda yaptığı konuşmada da tartışmaların gereksizliğine dikkat çekerek, "Fakat biz bu işi beraber yapacağız. Bu işin hiçbir siyasi yönü yok, coğrafi yönü yok. Tek yönü var, ülkemizdeki borsaların büyümesi" dedi. Akgiray, konuşması bir İzmirli tarafından "Yani hisseye dayalı kontratlar İzmir'e verilmeyecek mi" diye kesilince tepkisini şu sözlerle dile getirdi: "Olayın tüm boyutlarını düşünmek gerek. Herkesin rızası, birliği olmadan bir yol çizmek istemiyoruz. Hep beraber yapacağız. Ama bu tartışmalar devam ederse tek başına da karar alırız." Toplantıda yaptığı konuşmada Hisseye dayalı kontratlarla ilgili olarak "SPK'nın değerli onayını bekliyoruz" diyen Işınsu Kestelli, bu konuda tüm hazırlıkları tamamladıklarını belirkerek; "Biz, Türkiye'deki vadeli işlemlerin doğru adresinin VOB olduğunu düşünüyoruz" dedi. Geçen hafta altın vadeli sözleşmelerinde piyasa yapıcılığı sistemine geçtiklerini hatırlatan Kestelli, fiziki teslimatlı döviz vadeli işlem sözleşmelerini bu ay işleme açmayı planladıklarını da belirtti. Kestelli, opsiyon sözleşmelerini en kısa zamanda başlatmak için hazırlıklarının sürdüğünü de vurguladı. İşlem hacmi 100'e katlandı VOB Genel Müdürü Çetin Ali Dönmez ise 2005 yılında üç milyar liralık işlem hacmine sahip borsanın bu yılın sonunda 300 milyar liralık hacme ulaşmasını hedeflediklerini, aylık bazda günlük ortalama işlem hacminin ise ağustos başında iki milyar liraya ulaştığını belirtti. Endeks sözleşmelerinin tüm işlemlerdeki ağırlığının yüzde 90 olduğu bilgisini veren Dönmez, döviz işlemlerinin oranının ise şu anda yüzde 10 civarında olduğunu açıkladı. Kurda yaşanan son hareketlenmeyle döviz vadeli işlemlerinin hacminin yükselişe geçtiğini belirten Dönmez, günlük ortalama 20 milyon lira civarında işlem gerçekleşen borsada son hareketlenmeyle birlikte bu rakamın bir anda 90 milyon liraya çıktığını söyledi. Dönmez, "Döviz vadeli işlemlerin dalgalı dönemlerde yaşanan işlem hacminin devamını istiyoruz. Bunun için de özellikle Maliye Bakanlığı'ndan döviz vadeli işlemlerde yerli yatırımcıya uygulanan stopaj oranının sıfırlanmasını, BSMF muafiyeti getirilmesini istiyoruz diye konuştu. Bu arada, gecede sanatçı Sertab Erener'in rol aldığı, VOB'un tanıtımını içeren reklam filmi de gösterildi. Eylül ayında televizyonlarda gösterilmeye başlanacak reklam filminde, Mozart'ın ünlü bir eseri VOB'a uyarlandı. Elif Batu Yener /Referans