Uzmanlar TCMB'nin adımlarını masaya yatırdı

Orta Doğu'daki gerilimlerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmeler, merkez bankalarını yerel para birimlerini koruma amaçlı ve rezervlerini güçlendirme politika adımları atmaya yöneltiyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın misillemeleri sonucu Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim, enerji arzına ilişkin riskleri artırarak küresel enflasyon beklentilerini yukarı yönlü baskılarken, buna bağlı olarak değişen faiz patikası öngörüleri ve güçlenen dolar endeksi çerçevesinde varlık fiyatlarında belirgin bir oynaklığa yol açtı.

Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarında oluşturduğu yukarı yönlü baskının enflasyon görünümü etkisiyle dolar diğer para birimleri karşısında değer kazanırken dolar endeksi 100 seviyesindeki güçlü duruşunu sürdürüyor.

Bu anlamda döviz likiditesinin desteklenmesi gereken dönemlerde altın kaynaklı işlemler kullanıldı. Bu adım kapsamında işlemlerin önemli bir kısmı vadeli altın-döviz takası niteliğinde yapıldı.

TCMB swap işlemleriyle ne amaçlıyor?

Bankalar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB) ile swap işlemlerine yeniden yönelirken bu durum, sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uyguladığımız kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor.

Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adımın hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilebilirken, TCMB'nin bu hamlesiyle, bankalardan döviz alınıp karşılığında TL verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

Bu işlemler sayesinde bankanın döviz rezervlerinde de artış sağlanabilmesi amaçlanıyor.

Swap işlemlerinin yeniden devreye alınmasının özellikle kısa vadeli Türk lirası fonlama koşullarının sıkılaştığı dönemlerde önemli bir rahatlama sağlayacağı öngörülürken bu çerçevede söz konusu adımın, para piyasalarında dengeleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener,  yaptığı değerlendirmede, "TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçlarıyla esnek ve kontrollü bir yaklaşım sergiliyor. Merkez Bankasının adımları fiyat istikrarını desteklerken finansal istikrarı güçlendiriyor." dedi.

Şener, politika faizini ilk etapta ortaya çıkarmayıp daha ziyade bu tür tedbirlerle müdahale etmesinin bankanın son derece proaktif davrandığını, piyasayı takip ettiğini, gelişmelere göre de yeni kararlar alacağının göstergesi olduğunu söyledi.

Stratejist Cüneyt Paksoy da Merkez Bankasının yapılması gerekenleri kontrollü şekilde yaptığını söyledi. Merkez Bankasının elindeki araçları etkin şekilde kullandığına vurgu yapan Paksoy, "Kendi tarafından belirlenmemiş bir petrol fiyatıyla karşı karşıya iken ancak bunlar yapılır. Altın tarafı da çok speküle ediliyor, büyütülecek bir durum yok o noktada." dedi.

Paksoy, Merkez Bankasının elinde yeterince altın rezervi bulunduğunu belirtti. Bu noktada gösterge tahvil faizinde geri çekilmeye dikkati çeken Paksoy, buradaki hareketin böyle bir ortamda Merkez Bankasının adımlarının başarısını göstereceğini kaydetti.

Paksoy, sözlerine şöyle devam etti:

"Gösterge tahvilde de tekrar yüzde 40 sınırına geldik gün itibarıyla. Yani 40'ın altına tekrar inmesi demek, zaten Merkez Bankası politikalarının, tabii toplantıda nasıl bir karar alır onu ayrıca bakacağız ama gösterge tahvili benim için bu konuda önemli bir benchmark. Yüzde 40'ın altına gelmesi demek, orada yabancı satışının değil, girişinin tekrar aktifi olması demek zaman içinde bu adımların da etkisini artıracaktır."

Paksoy, bunlara ek olarak, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Londra'daki temaslarının da olumlu sonuçlar verebileceğini dile getirdi.

"Döviz rezervlerinin fiyat istikrarını engelleyecek unsurlarda kullanılması doğru bir hamle"

Pariterium Danışmanlık şirketinin kurucusu Dr. İsmet Demirkol ise döviz rezervlerinin fiyat istikrarını engelleyecek unsurlarda, enflasyondaki artışı önleyebilmek ve kur oynaklığını giderebilmek açısından ihtiyaç duyulması halinde kullanılmasını doğru bir hamle olarak değerlendirdi.

TCMB'nin, bu kapsamda attığı adımlarla son bir ayda yaşanan Orta Doğu'daki riskler dolayısıyla dolardaki yükselişi önlediğini söyleyen Demirkol, bankanın sıkı para politikasının kontrolü açısından, rezervleri tekrar kontrol altına almak, fiyat istikrarını güçlendirmek ve her şeyden önemlisi kur oynaklığının önüne geçmek amacıyla olası bir faiz artışı adımının öneminden bahsetti.

Demirkol, Türkiye'de enflasyonun talepten değil, arzdan etkilendiğini dile getirerek, "Eğer ki Türkiye arz enflasyonunu durduramazsa, TCMB’nin yapacağı iki seçenek vardır. Ya rezervleri satarak döviz piyasasını kontrol altına almak ya da faiz artırma yoluyla bunu sağlamak. Burada en önemli amaç enflasyonu kontrol etmektir. Dolayısıyla cuma günü yayımlanacak enflasyon verisinin, beklentilerin üzerinde gerçekleşirse TCMB’nin atacağı adım faiz artışı olabilir." dedi.

Demirkol, Merkez Bankasının Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap işlemlerine başlamasının, kur tarafından önleyici bir adım olarak nitelendirilebileceğini söyledi.

TCMB'den Swap hamlesi

TCMB'den 'eşel mobil' analizi: Dezenflasyona katkı sağlayacak

TCMB'den kredilere yeni ayar: Muafiyetler kaldırıldı