'Uyuyan devi uyandırdık'

Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Koç, Koç Grubu’nun her zaman daha konservatif, daha yavaş, bürokrasisi çok bir şirket algılaması içinde olduğunu belirterek, “Biz bunu son 5-6 senede önemli ölçüde değiştirdik. Hatta bir yabancı yatırımcı Tüpraş’ı aldıktan sonra bana, ’Uyuyan devi uyandırdın’ demişti” diye konuştu.
Mustafa Koç, 20. Kalite Kongresi kapsamında düzenlenen ‘Yaşam Biçimi Olarak Kalite’ oturumunda Milliyet gazetesi başyazarı Güneri Cıvaoğlu’nun sorularını yanıtladı. Koç, pozitif insanlarla birlikte olmanın insana katkısına değinerek, “Ben kişisel olarak hem iyimserimdir hem de mümkün olduğu kadar olaylara ’bardağın yarısı dolu’ gibi bakmayı tercih ederim” dedi. Kaliteli yaşam ve para arasındaki ilişkiye yönelik bir soru üzerine Koç, şunları söyledi:
“İyi olan her şeyin bir bedeli var. Bu her zaman para demek değil. Kaliteli bir şey ortaya çıkarmak için özen göstermek, odaklanmak, emek vermek, çok çalışmak elzem. Para önemli bir unsur, ama mahdut (kısıtlı) imkânlarla çok kaliteli yaşam sürdürebilen çok insan tanıyorum.”
Uçak gemisi mi, kaplan mı...
Özel sektörün en büyük özelliğinin değişen şartlara en hızlı şekilde uyum sağlayabilmesi olduğunu söyleyen Koç, “Buna ayak uyduramazsanız bu saatten sonra yaşama şansınız çok az. Onun için aldığımız hedef; var olduğumuz işlerde 1. veya en kötü 2. durumda olabilmek, onun dışındaki işlerden yavaş yavaş çıkmak” diye konuştu. Mustafa Koç, “Çok büyük bir holdingsiniz. Bir uçak gemisi gibi. Ancak uçak gemilerinin manevra yapması daha zor. Kaplanlar daha hızlı hareket eden şirketleri temsil ediyor. Siz de, bir uçak gemisinden çok kaplanlar olarak mı örgütlendiniz?” şeklindeki soruyu şöyle yanıtladı:
“Koç Grubu her zaman daha konservatif, daha yavaş, çabuk karar alamayan, bürokrasisi çok olan, dokunulamayan bir şirket algılaması içindeydi. Biz bunu son 5-6 senede önemli ölçüde değiştirdik. Hatta bir yabancı yatırımcı Tüpraş’ı aldıktan sonra bana, ’Uyuyan devi uyandırdın’ demişti. Kadro çok gençleşti, ileriyi görebilme ve ona göre tedbir alabilme ve değişen şartlara çabuk ayak uydurabilme konusunda çok mesafe alındı.”
Adil ve vizyoner olmak
Birlikte çalıştıkları insanların kalitesinin öneminin altını çizen Koç, işi kendinden iyi bilen insanlarla çalışmaktan korkmamak gerektiğini, kaliteli bir iş yapmak için en iyi insan kaynağıyla çalışmak gerektiğini kaydetti.
Bugünün Türkiye’sinde daha kaliteli insan bulmanın kolay, ancak insan yönetmenin büyük zorluk olduğunu belirten Koç, “Orada liderlik vasfı önemli. Adil olacaksınız, vizyoner olacaksınız, insanlar size inanacak, peşinizden gelecek. En önemlisi size inanmaları ve adil olduğunuzu bilmeleri. Öyle olursa iyi bir yöneticinin yapamayacağı bir şey yok” şeklinde konuştu.
Görevi devralırken Rahmi Koç’a ‘2 yıl ayrılmayın’ ricası
Mustafa Koç aile şirketinde 3’üncü kuşağı temsil ettiğini hatırlatarak, “Batı dünyasında bir laf var. ‘Birinci kuşak kurar, ikinci kuşak yönetir, üçüncü kuşak batırır’. Bunun çok örnekleri var. Çok şükür bizim vakamızda böyle olmadı. Geçiş süreleri doğru dürüst yönetilmezse, 3. kuşakta liderin kim olacağı belirlenmezse, bunun ileride çok vahim sonuçlar doğuracağını görüyoruz” dedi.
Koç, yönetimi devralmada en tecrübeli üçüncü kuşak aile üyesi olarak kendisinin uygun görüldüğünü ve tüm aile üyelerinin de hemfikir olduğunu kaydetti.
Ar-Ge’ye büyük yatırım
Bir akşam yemeğinde Rahmi Koç’un artık görevi bırakacağını açıkladığını ve 2 sene bir yere ayrılmaması kaydıyla bunu kabul ettiğini söyleyen Mustafa Koç, 2003’ten sonra daha çok Batıyla entegre, kurumsal yönetim ilkelerini daha çok benimsemiş, şeffaflık, hesap verebilirlik, adalet unsurlarına önem veren bir yönetim oluşturmaya çalıştığını belirtti. Ar-Ge’ye verdikleri öneme de değinen Koç, “Bugün Koç Grubu’nun üretiminin yüzde 60’ı Batı pazarlarına gidiyor. 2009’da AB Komisyonu’na göre Ar-Ge’ye en fazla harcama yapan 506. şirketiz. Türkiye’de Ar-Ge harcamalarının yüzde 12-15’ini Koç Grubu gerçekleştiriyor” dedi.