TUİK'İN DÜZELTMESİ, REVİZYONU BİTMİYOR

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) önceki gün sanayi rakamlarıyla ilgili düzeltmesi büyük tartışma yarattı. Kurum, önceki gün sabah saatlerinde Aralık 2008 sanayi üretim rakamı yüzde 11.9 küçülme olarak açıklandı. 3 saat sonra rakamın yüzde 17.6 olduğunu, yüzde -13.2 olarak açıklanan imalat sanayii rakamının da yüzde -19.9 olduğu duyuruldu. Tekstilde yüzde 40 büyüme şeklinde duyurulan rakam da yüzde 23.7 düşüş şeklinde düzeltildi. Kurumun Başkan Vekili Ömer Toprak, “Çok üzgünüz ve özür diliyoruz ve kamuoyundan özrümüzün kabulünü bekliyoruz” dedi. Bu ‘düzeltme’ ilk değil. Daha önce de benzer bir olay yaşanmış ve tartışma konusu olmuştu. Kurumu açıkladığı veriler, son dönemde pek çok kişi ve kuruluş tarafından eleştiriliyor. TÜİK’in metodoloji değişikliklerinde saydamlık ilkesine uymadığı savunuluyor. Bu konuda enflasyon sepetindeki değişiklikler örnek veriliyor. GSYH hesaplarında, ön tahminlerle kesin tahminler arasında yüzde 200 kadar sapma olması kurumun öngörülerini tartışmalı kıldı. İşte örnekler: - Ocak 2007’de de TÜİK, sanayi üretim rakamını hem geç hem de hatalı açıkladı. Sanayi üretim rakamları her ayın 8’inde saat 10.00’da açıklanıyor. 9 Ocak’ta saati geldiğinde açıklanmadı. Bir süre sonra internet sitesinde yerini alan verilerde, kasım ayında Türkiye’nin sanayi üretiminin yüzde 12.8 arttığı belirtildi. Bu rakamın yanlış olduğu öğle saatlerinde ortaya çıktı. Düzeltmeyi yapan yine TÜİK’ti. Yenilenen verilere göre, Türkiye’nin sanayi üretimi, geçen yılın kasım ayında, önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10.9 artmıştı. (Dönemin TÜİK Başkanı Ömer Demir, güncelleme nedeniyle veri açıklanmasında problem yaşandığını söyledi.) Bolu ile mahkemelik oldu - TÜİK, açıkladığı verilerden dolayı Bolu’yla mahkemelik bile oldu! O dönemki adıyla DİE, Bolu’yu Türkiye’nin ikinci zengin ili gösteren veriler açıkladı. DİE’yi 17 Aralık 2004’te mahkemeye veren Bolu Halk Platformu, bilirkişi kurulu tarafından haklı bulundu. - TÜİK’in verilerine göre tarım sektörü 2007’nin ilk çeyreğinde yüzde 1.1 büyüdü. Sonra bu rakam revize edildi ve tarımın yüzde 1.1 değil, yüzde 4.4 büyüdüğü açıklandı. Daha sonra yüzde 4.4 rakamı da 2.9 olarak revize edildi. Bir sonraki açıklamada tarım sektörünün büyümediği, yüzde 6.9 küçüldüğü açıklandı. Fakat bu rakamda revize edildi ve yıl sonunda tarım sektörünün 2007’nin ilk çeyreğinde yüzde 5.1 küçüldüğüne karar verildi. Yüzde 1.1 büyüme diye açıklanan rakam en sonunda yüzde 5.1 küçülme olarak kabul edildi. (Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yaşar Uysal. Uysal’ın saptamalarına göre TÜİK, büyüme rakamlarını 2006’da 14 kez, 2007’de 11 kez revize etti. 2008’de de revizyonlar sürdü.) - 30 Haziran’da 2008’in 1. çeyrek büyüme rakamları açıkladığında tarımdaki büyümeyi 5.6 olarak açıklamıştı. 10 Eylül’de ikinci çeyrek büyüme rakamları açıklanınca gerçek ortaya çıktı. Tarım ilk çeyrekte yüzde 5.6 değil, 2.6 büyü-müştü. Yine 30 Haziran’da balıkçılığın 2008 ilk çeyrekte yüzde 4.4 küçüldüğü belirtilmişti. 10 Eylül’deki yüzde 4.7 büyüdüğü duyuruldu. Prof. Dr. Uysal: Tabloyu hazırlayan Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim üyesi Prof.Dr. Yaşar Uysal’ın görüşü: “Dünyanın her yerinde revizyon yapılır, ancak TÜİK’in yaptıkları çok şaşırtıcı. Artı 2 olan veri eksi 2 olarak çıkıyor. Karar vericiler şaşırıyor. Bu durumda hatalı tahminler kadar, Türkiye ekonomisinin bir envanterinin olmayışı da rol oynuyor.” Sepeti duyurmadan değiştirdi - TÜİK Mart 2007’de, enflasyonu açıkladığında şaşkınlık oldu. Daha önce kullandığı enflasyon sepetinde sadece şehiriçi görüşmeler ve telefon kart ücreti gibi ürünlere yer verer kurum, hiçbir açıklama yapmadan sepetin içine T. Telekom’un o günlerde indirim yaptığı hizmet fiyatlarını da dahil etmişti. Böylece enflasyonu 0.02 puan daha düşük çıktı. Bu tutumu büyük tartışma yarattı. - TÜİK, 2005 yılına ilişkin büyüme rakamlarına göre sanayinin yarattığı katma değer artışı yüzde 6.5 olmuştu. İSO’nun açıkladığı Türkiye’nin en büyük 1000 şirketinin brüt katma değer rakamlarına göre ise artış binde 7 çıkmıştı. Bu konu da TÜİK rakamları konusunda tartışma yaratmıştı. - TÜİK, 2008 Ağustos’ta sanayi üretiminin yüzde 4, eylülde yüzde 5.5 düştüğünü, yine imalat sanayii üretim endeksinin de ağustosta yüzde 5.8 ve eylülde yüzde 6.4 düştüğünü açıkladı. Ancak sanayi istihdamının da yüzde 4.1 arttığını açıkladı. Bu da tartışma yarattı. Milliyet