Trump imzaladı: Türkiye için yüzde 100 tarife riski

ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ve İran’a yönelik yaptırımları genişleten yasayı imzalaması, Türkiye açısından da önemli bir tarife riskini gündeme getirdi. Rusya’nın Türkiye’nin en büyük petrol ve petrol ürünleri tedarikçisi olması nedeniyle, Ankara’nın yeni düzenlemenin kapsamına girip girmeyeceği önem taşıyor. Türkiye yalnızca temmuz ayında Rusya’dan 1 milyon 658 bin 936 ton ham petrol ve petrol ürünü ithal etti. Yasa, belirlenen koşulları karşılayan ülkelerden ABD’ye giren mallara yüzde 100’e kadar ek gümrük vergisi uygulanmasına imkan veriyor. Ancak Türkiye’nin bu kapsama girdiğine ilişkin henüz alınmış bir karar bulunmuyor.

Trump, Kongre’den geçen “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026” adlı yasayı 18 Eylül’de imzaladı. Beyaz Saray, düzenlemenin Rusya’ya yönelik yaptırım, tarife ve yasakları genişlettiğini, İran’a yönelik mevcut yaptırımların süresini de uzattığını açıkladı.

TÜRKİYE İÇİN KRİTİK TARİH 18 EKİM

Türkiye açısından kritik düzenleme yasanın 113. maddesinde yer alıyor.

Buna göre ABD Başkanı, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 30 gün içinde, belirlenen ülkelerden ABD’ye ithal edilen tüm mallara yüzde 100’e kadar ek gümrük vergisi uygulayabilecek. Bu tarife, halihazırda yürürlükte bulunan diğer vergi ve gümrük yüklerinin üzerine eklenecek.

Bir ülkenin ilk aşamada kapsama girebilmesi için Rusya menşeli ham petrol veya doğal gazda son 12 aylık dönemin en büyük beş ithalatçısından biri olması ve yasanın yürürlüğe girmesinden 30 gün sonra da Rusya’dan yeni alım yapmaya devam etmesi gerekiyor.

Düzenleme ayrıca Rus petrolüne yönelik yaptırımların delinmesine en fazla yardımcı olduğu belirlenen beş ülkeyi de kapsıyor.

Trump’ın yasayı 18 Eylül’de imzalaması nedeniyle 30 günlük kritik eşik 18 Ekim 2026 tarihinde doluyor.

RUSYA TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK PETROL TEDARİKÇİSİ

Türkiye açısından riski artıran unsur, Rusya’nın ülkenin petrol ithalatındaki ağırlığı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) Temmuz 2026 Petrol Piyasası Sektör Raporu’na göre Türkiye’nin toplam ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı temmuzda 4 milyon 520 bin 968 ton oldu.

Bunun 1 milyon 658 bin 936 tonu Rusya’dan geldi. Rusya böylece Türkiye’nin en büyük ham petrol ve petrol ürünleri tedarikçisi olurken, onu 653 bin 543 tonla Irak ve 507 bin 965 tonla Kazakistan izledi.

Rusya’nın Türkiye’nin toplam petrol ve petrol ürünü ithalatındaki payı yaklaşık yüzde 36,7 olarak hesaplanıyor.

BU RAKAM TÜRKİYE'NİN KAPSAMDA OLDUĞU ANLAMINA GELMİYOR

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor.

EPDK’nın açıkladığı 1,66 milyon tonluk rakam ham petrol ile petrol ürünlerinin toplamını kapsıyor. ABD’nin yeni yasasında ise tarife kriteri Rusya’dan gerçekleştirilen ham petrol veya doğal gaz ithalatı üzerinden belirleniyor. Yasada ham petrol için kullanılan ürün sınıflandırması da ayrıca tanımlanmış durumda.

Dolayısıyla Rusya’nın Türkiye’nin toplam petrol ve petrol ürünleri ithalatındaki yüksek payı, Türkiye’nin otomatik olarak yüzde 100’e kadar ek tarife kapsamına girdiği anlamına gelmiyor.

Yasada Türkiye’nin adı da doğrudan yer almıyor. Hangi ülkelerin kapsama gireceği, yasada belirtilen ithalat ve yaptırımdan kaçınma kriterlerine göre belirlenecek.

TARİFE PETROLE DEĞİL, ABD'YE SATILAN MALLARA

Düzenlemenin Türkiye açısından en kritik noktalarından biri de tarifenin Rusya’dan alınan petrole uygulanmayacak olması.

Yasanın 113. maddesine göre koşulları karşılayan bir ülkeden ABD’ye ithal edilen tüm mallara yüzde 100’e kadar ilave gümrük vergisi getirilebilecek. Üstelik bu vergi mevcut tarifelerin üzerine eklenecek.

Bu nedenle Türkiye’nin kapsama alınması halinde konu yalnızca Rusya ile yapılan enerji ticaretiyle sınırlı kalmayacak; Türkiye’den ABD’ye yapılan ihracat açısından da ciddi bir ek gümrük vergisi riski ortaya çıkacak.

TÜRKİYE İÇİN KARAR HENÜZ YOK

Şu aşamada ABD yönetiminin Türkiye’ye yüzde 100 ek tarife uygulanmasına yönelik açıkladığı bir karar bulunmuyor.

Türkiye açısından belirleyici olan, ülkenin yasada tanımlanan Rus ham petrolü veya doğal gazının en büyük beş ithalatçısı kriterine girip girmediği ve 30 günlük sürenin ardından Rusya’dan yeni alımların devam edip etmeyeceği olacak.

Dolara alternatif olacaktı! Suudi Arabistan çekildi

Fed yetkilisi uyardı: Fiyat baskıları ekonominin her alanında

Altında 10 bin dolar tahmini! Jefferies stratejistinden dikkat çeken öngörü