Trump: Hürmüz'den geçiş için yüzde 20 ücret alacağız

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı yeni paylaşımda Hürmüz Boğazı’nın statüsüne ve bölgedeki deniz trafiğinin geleceğine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Trump’ın paylaşımında şu ifadelere yer verdi: 

“Hürmüz Boğazı AÇIKTIR ve İran olsun ya da olmasın AÇIK kalacaktır. Yalnızca İran’a ait gemilerin veya İran’ın müşterilerinin giriş ve çıkışını engellediği için bu adla anılan İRAN ABLUKASINI yeniden yürürlüğe koyuyoruz.

Diğer bütün ülkeler boğazdan adil ve serbest biçimde yararlanacaktır. Amerika Birleşik Devletleri bundan böyle ‘HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN MUHAFIZI’ olarak anılacaktır. Ancak bu görevin karşılığında ve adalet gereği, dünyanın bu son derece istikrarsız bölgesinde güvenlik ve emniyeti sağlamak için yapılması gereken bütün masraflar karşılığında, boğazdan taşınan tüm yükler üzerinden yüzde 20 oranında ödeme alacaktır.

Süreç ve gerekli yapılanma derhal başlayacaktır. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim. Başkan DONALD J. TRUMP.”

İran gemilerine abluka, diğer ülkelere açık geçiş

Trump’ın açıklamasına göre Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nı tüm ülkelerin ticari kullanımına açık tutarken İran’a ait gemilerin ve İran’la ticaret yapan müşterilerin geçişini engellemeyi amaçlayan deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyacak.

ABD Başkanı, bu düzenlemeyi “İran ablukası” olarak adlandırdı. Buna göre ablukanın yalnızca İran gemileriyle İran’ın ticari müşterilerini hedef alması, diğer ülkelerin ise boğazdan serbestçe yararlanmaya devam etmesi planlanıyor.

Trump’ın açıklamasında, İran’ın müşterileri olarak tanımlanan şirketlerin, ülkelerin veya gemilerin hangi ölçütlere göre belirleneceğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Tüm yüklerden yüzde 20 alınacak

Trump’ın paylaşımının en dikkat çekici kısmını, Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklerden yüzde 20 oranında ödeme alınacağı açıklaması oluşturdu.

ABD Başkanı, söz konusu ödemenin boğazda güvenlik ve emniyetin sağlanması için Washington tarafından yapılacak harcamaların karşılanmasında kullanılacağını belirtti.

Trump’ın ifadesine göre ücret, gemilerin sayısı veya geçiş başına sabit bir tutar üzerinden değil, boğazdan taşınan bütün yüklerin değeri üzerinden yüzde 20 oranında uygulanacak.

Ancak ödemenin hangi ülkelerden veya şirketlerden tahsil edileceği, petrol ve doğal gaz dışındaki yüklerin de kapsama girip girmeyeceği ve uygulamanın hangi hukuki mekanizmaya dayanacağı henüz açıklanmadı.

“ABD boğazın muhafızı olacak”

Trump, ABD’nin bundan böyle “Hürmüz Boğazı’nın Muhafızı” olarak anılacağını belirtti.

Boğazda ticari gemilerin güvenliğinin sağlanması, İran’a yönelik ablukaya uyulmasının denetlenmesi ve deniz trafiğinin açık tutulması görevlerinin ABD tarafından üstlenileceğini açıklayan Trump, bu amaçla kurulacak sistemin derhal hayata geçirileceğini söyledi.

ABD Başkanı’nın açıklaması, Washington’ın Hürmüz Boğazı’ndaki askeri varlığını geçici bir güvenlik operasyonunun ötesine taşıyarak kalıcı bir denetim ve gelir mekanizmasına dönüştürmek istediği yönündeki değerlendirmeleri beraberinde getirdi.

Fox News’e de “Boğazı ele geçiriyoruz” demişti

Trump, Truth Social paylaşımından kısa süre önce Fox News’e verdiği demeçte de ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü devralmaya başladığını öne sürmüştü.

“Boğazı ele geçiriyoruz. Büyük ihtimalle biz işleteceğiz” diyen Trump, boğazın ve bölgedeki petrol akışının İran’la yapılacak görüşmelerin bir parçası olacağını ifade etmişti.

ABD’nin yaklaşık 50 yıldır Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağladığını savunan Trump, Washington’ın bugüne kadar bu görev karşılığında herhangi bir ödeme almadığını söylemişti.

Trump, “50 yıl boyunca boğazı koruduk ve bunun karşılığında hiçbir zaman ödeme almadık. Boşuna koruduk ancak artık para kazanacağız” ifadelerini kullanmıştı.

Truth Social paylaşımında açıklanan yüzde 20’lik oran, Trump’ın Fox News görüşmesinde sözünü ettiği ücret sisteminin ilk somut ayrıntısı oldu.

İran’ı anlaşmayı bozmakla suçladı

Trump, Fox News’e yaptığı açıklamalarda İran ile daha önce bir anlaşmaya vardıklarını ancak Tahran yönetiminin bu mutabakatı bozduğunu savundu.

“Bizim İran’la bir anlaşmamız vardı. Bu anlaşmayı onlar bozdu” diyen Trump, İran’ın saldırılarının ardından ABD ordusunun İran hedeflerini ağır şekilde vurduğunu söyledi.

Trump, “Dün İran’ı çok sert vurduk” ifadesini kullanarak ABD’nin gerçekleştirdiği askeri operasyonlara işaret etti.

ABD ile İran arasında son dakikada yeni bir görüşme yapıldığını da açıklayan Trump, görüşmenin ayrıntılarını paylaşmadı ancak temaslardan olumlu bir sonuç alınamadığını ima etti.

“İran ağır darbe aldı”

İran’ın ABD ordusunu durdurabilecek askeri imkâna sahip olmadığını iddia eden Trump, Tahran yönetiminin son saldırılarda ağır kayıplar verdiğini ileri sürdü.

Trump, İran’ın “çok fena dayak yediğini” söyleyerek Amerikan ordusunun bölgedeki operasyonlarını sürdürebilecek üstünlüğe sahip olduğunu savundu.

İranlı yetkilileri “profesyonel müzakereciler” olarak tanımlayan Trump, buna rağmen Tahran’ın görüşmelerde Washington’dan herhangi bir taviz alamadığını söyledi.

Trump, “Onlar profesyonel müzakereciler ancak hiçbir şey alamadılar. İran benden hiçbir şey alamadı” dedi.

Vurulan gemiler için tazminat istedi

Trump, İran tarafından vurulduğunu söylediği ticari gemilerin zararlarının da karşılanması gerektiğini belirtti.

“İran’ın vurduğu gemilere tazminat ödenmeli” diyen ABD Başkanı, ödemelerin kim tarafından yapılacağı ve zararların hangi sistemle hesaplanacağı konusunda ayrıntı vermedi.

Trump, İran yönetimi için “Bunlar kötü insanlar” ifadesini kullandı.

Boğazdaki trafik sert şekilde düştü

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu öne sürerken ticari gemi trafiğinde belirgin bir gerileme yaşanıyor. Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı haberine göre petrol ve doğal gaz tankerlerinin boğazdaki hareketliliği 25 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Bazı tankerlerin güvenlik endişeleri nedeniyle konum bildirimi yapan AIS cihazlarını kapattığı, hafta sonu boğazdan yalnızca sınırlı sayıda geminin geçtiği bildirildi.

İran, boğazı kapattığını ve deniz trafiğini kontrol ettiğini savunurken Washington yönetimi ticari gemilerin kullanabileceği güvenli bir güzergâhın açık olduğunu belirtiyor. AP, iki ülkenin de stratejik su yolunun kontrolünün kendilerinde olduğunu ilan ettiğini ve karşılıklı askeri saldırıların sürdüğünü aktardı.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin en önemli güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, küresel enerji fiyatları ve tedarik zincirleri açısından yakından takip ediliyor. Trump’ın yüklerin değeri üzerinden yüzde 20 oranında ödeme alınacağını açıklaması, enerji maliyetlerini ve uluslararası taşımacılık ücretlerini daha da yükseltebilecek yeni bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Körfez'de ipler koptu! ABD Hürmüz'ü, İran bölgedeki üsleri vurdu

ABD'den İran'a yeni saldırı: Hürmüz Boğazı çevresinde patlamalar