Teknik servislerde yeni uygulama: Arızayı öğrenme ücreti

Teknik servislerde arıza tespit ücreti uygulaması, teknolojik ürünlerden otomobillere kadar birçok alanda giderek yaygın hâle geliyor. Eskiden bozulan bir ürün servise götürülür, usta problemin ne olduğunu söyler ve ardından tamir yapılırdı. Çoğu zaman yalnızca arızanın öğrenilmesi için ayrıca bir ücret talep edilmezdi. Son yıllarda ise durum değişti.

Kaan Zenginli'nin Türkiye Gazetesi'ndeki haberine göre birçok servis, henüz onarım yapılmadan önce ‘tespit’ ya da ‘diyagnostik inceleme’ adı altında ücret talep ediyor. Uygulama özellikle elektronik ürünlerde, beyaz eşya servislerinde ve otomotiv sektöründe hızla yaygınlaştı. Bilgisayar, cep telefonu, laptop ve tablet servislerinde cihazın açılarak incelenmesi için 2026 yılı itibarıyla ortalama 1.000 ile 3.000 lira arasında diyagnostik ücretler talep ediliyor. Beyaz eşya servislerinde eve gelerek yapılan kontrol için 700 ile 1.500 lira, kombi ve klima servislerinde ise 800 ile 2.000 lira arasında servis ve tespit bedeli istenebiliyor. Benzer tablo otomotiv sektöründe de görülüyor. Araçların bilgisayara bağlanarak arıza kodlarının okunması için yetkili servislerde 1.500 liradan başlayıp 5.000 liraya kadar çıkan arıza tespit ücretleri talep edilebiliyor. Özel servislerde de geçmişte çoğu zaman ücretsiz yapılan bu işlemler için artık 500 ile 1.500 lira arasında ücret alınmaya başlandı.

Yüksek tamir bedelini kabul ettirme yöntemi mi?

Arıza tespit ücretleri bazı tüketicilere göre yalnızca bir servis bedeli değil, aynı zamanda bir ikna yöntemi hâline gelmiş durumda. Çünkü arızanın tespiti için belirli bir ücret ödeyen vatandaş, ardından servis tarafından sunulan yüksek tamir bedelini kabul etmek zorunda kalabiliyor. Tamiri kabul etmediği takdirde ise yalnızca arızanın söylenmesi için ödenen tespit ücretini karşılamak zorunda kalıyor. Bu durum, müşteriyi onarıma yönlendirmek için kullandığı dolaylı bir yöntem olarak değerlendiriliyor.

Tüketicilerin önemli bir bölümü ise bu uygulamadan rahatsız. İstanbul’da yaşayan araç sahibi Ali Rıza Öktem, serviste yaşadığı tecrübeyi şöyle anlatıyor:

"Arabada bir uyarı ışığı yandı. Yetkili servise götürdüm, usta bana 'Aracın sıkıntısını tespit etmemiz için bilgisayara bağlayacağız ve genel kontrol yapacağız. Bunun ücreti 3 bin lira. Şayet yaptırmak isterseniz tespit ücretini almayız. İstemezseniz ücreti ödemek durumundasınız' dedi. Ardından bilgisayarda airbag arızası çıktı. Bunun için 8 bin lira talep ettiler. Ben de ücreti yüksek bulup kabul etmedim. Ama 3 bin lira tespit ücretini aldılar. Ardından sanayiye götürüp 2 bin liraya hallettim. Hiçbir işlem yapılmadan böyle bir ücret alınması bana çok yüksek geliyor."

İstanbul’da yaşayan ev hanımı Ayşe Kınalı ise “Çamaşır makinesi çalışmayınca servisi çağırdık. Geldiler, kapağı açıp birkaç dakika baktılar ve kart arızası olduğunu söylediler. Tamir için 5 bin lira istediler. Yaptırmak istemeyince de 1.200 lira tespit ücreti aldılar. Eskiden usta bakar, arızayı söylerdi. Şimdi arızayı öğrenmenin bile bir bedeli var” diyerek durumu anlattı.

Servisçiler uygulamayı savundu

Teknik servisler ise uygulamanın mecburiyetten doğduğunu savunuyor. Uzun yıllardır elektronik cihaz tamiri yapan bir teknik servis işletmecisi, son yıllarda kullanılan ekipmanların maliyetinin ciddi şekilde arttığını belirterek “Bugün bir cihazı açıp test etmek için kullanılan ölçüm cihazları, yazılımlar ve diyagnostik sistemler çok pahalı. Ayrıca ustanın harcadığı zaman da var. Tespit işlemi de aslında bir emek ve teknik bilgi gerektiriyor. Müşteri tamiri yaptırırsa çoğu zaman bu ücreti toplam fiyattan düşüyoruz. Ama yaptırmazsa servis olarak bu emeğin karşılığını almak zorundayız” diyor.

Bakanlık açıkladı: Teknik servis olma şartları belli oldu

7 kez arızalanan sıfır araç için Yargıtay’dan flaş karar