TCMB anketi açıkladı: Kredilerde gevşeme beklentisi güçlendi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı.

Anket sonuçlarına göre, bankaların işletme kredilerine ilişkin değerlendirmelerinde, üçüncü çeyrekte kredi standartlarındaki sıkılaşmanın hız keserek devam ettiği görüldü. Bankaların dördüncü çeyreğe ilişkin beklentisi ise işletme kredilerinde uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı yönünde oldu.

Alt kırılımlara bakıldığında, üçüncü çeyrekte KOBİ’lere uygulanan kredi standartlarındaki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bıraktığı, büyük işletmelere kullandırılan kredilerde ise sıkılaşmanın zayıflayarak sürdüğü görüldü. Vade açısından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlarda sıkılaşma yerini gevşemeye bırakırken, para cinsi bakımından TL kredilerdeki sıkılaşma da gevşemeye döndü. YP kredilerde ise sıkılaşma eğiliminin zayıflayarak devam ettiği gözlendi.

Bireysel kredilerde ise konut kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın güçlendiği, diğer bireysel kredilerdeki sıkılaşmanın ise zayıflayarak devam ettiği görüldü. Taşıt kredilerinde uygulanan standartlar ise büyük ölçüde değişmedi.

Dördüncü çeyrekte kredi standartları gevşeyecek

Dördüncü çeyreğe ilişkin beklentiler, kredi standartlarında genel olarak gevşeme yönünde bir görünüm ortaya koydu. KOBİ’lere kullandırılan kredilerdeki standartların gevşemesinin güçlenerek devam etmesi, büyük işletmelere verilen kredilerdeki sıkılaşmanın ise yerini gevşemeye bırakması bekleniyor.

Kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin sürmesi öngörülürken, TL kredilerdeki gevşemenin güçlenmesi bekleniyor. YP kredilerde ise sıkılaşmanın yerini sınırlı bir gevşemeye bırakacağı tahmin ediliyor.

Aynı dönemde konut, taşıt ve diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda belirgin bir değişiklik beklenmiyor.

İşletme kredilerine talep güçlendi

Kredi talebi tarafında ise işletmelere verilen kredilere yönelik talepteki artışın üçüncü çeyrekte güçlenerek devam ettiği görüldü. KOBİ ve büyük işletmelere yönelik kredi talebindeki artışın yanı sıra kısa ve uzun vadeli kredilere yönelik talep de arttı. TL ve YP kredilere yönelik talepteki yükseliş de güçlenerek sürdü.

Aynı dönemde konut ve taşıt kredilerine yönelik talepteki azalış devam etti. Bununla birlikte, taşıt kredisi talebindeki gerileme zayıflarken, diğer bireysel kredilerdeki sınırlı düşüş yerini sınırlı artışa bıraktı.

Ankete göre, borcun yeniden yapılandırılması ile stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı, işletme kredisi talebini artıran en önemli faktörler oldu. Konut kredilerinde alternatif finansman kullanımı, taşıt kredilerinde ise taşıt piyasasına ilişkin beklentiler ve alternatif finansman kullanımı talebi azaltan başlıca unsurlar olarak öne çıktı. Diğer bireysel kredilerde ise tüketici güveni, talebi artıran temel faktör oldu.

Dördüncü çeyrekte işletme kredilerine yönelik talepteki artışın devam etmesi bekleniyor. KOBİ ve büyük işletmelerin kredi talebindeki artışın güçlenerek sürmesi, kısa vadeli kredi talebindeki yükselişin hızlanması, uzun vadeli kredi talebindeki artışın ise zayıflaması öngörülüyor. TL kredi talebindeki artışın güçlenmesi, YP kredi talebindeki artışın ise yavaşlaması bekleniyor. Konut ve diğer bireysel kredi talebinde belirgin bir değişim beklenmezken, taşıt kredisi talebindeki düşüşün güçlenerek devam edeceği tahmin ediliyor.

Fonlama koşullarında gevşeme sinyali

İşletmelere kullandırılan kredilere ilişkin koşul ve kurallarda, ortalama krediler üzerindeki kâr marjının azaldığı, daha riskli krediler üzerindeki kâr marjının ise sınırlı arttığı görüldü.

Kredi veya kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşullarda sıkılaşma devam ederken, faiz dışındaki ücret ve komisyonlara ilişkin koşullarda gevşeme yaşandı.

Konut kredilerinde hem ortalama hem de daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında belirgin artış görülürken, taşıt ve diğer bireysel kredilerde uygulanan koşul ve kurallar genel olarak değişmedi.

Bankaların fon sağlama imkânlarına ilişkin değerlendirmelerinde ise üçüncü çeyrekte yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmelerin yerini gevşeme yönlü değerlendirmelere bıraktığı görüldü. Yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmeler ise zayıflayarak devam etti.

Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, yurt dışı fonlama koşullarını sıkılaştırıcı yönde etkisini sürdürdü. Bankaların dördüncü çeyrek beklentileri ise yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin ve yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın devam edeceği yönünde oldu.

TCMB, KOBİ kredileri için büyüme sınırını yüzde 5’e yükseltti

HSBC’den yeni TCMB raporu: Faizler ne kadar ve ne zaman düşecek?

TCMB Başkanı Karahan: Dezenflasyon süreci devam ediyor