Şişecam yatırım için ‘dünya’ya bakıyor

Şişecam yatırım için ‘dünya’ya bakıyor, Rusya'yı da büyütüyor Jülide YİĞİTTÜRK GÜRDAMAR/ Dünya Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı ve Murahhas Üyesi Dr. Ahmet Kırman, grubun yakın coğrafya odaklı büyüme önceliği başta olmak üzere faaliyet açısından cazibesi olan tüm coğrafyalarda büyümeye devam edeceğini söyledi. Kırman, örneğin, şuanda 450 milyon dolar olan Rusya'daki yatırımlarının 2013-2014 yılında 1 milyar dolara ulaşacağını belirterek, 2 bin 800 olan istihdamın da 4-5 bine ulaşacağını dile getirdi. Bu bağlamda geçen hafta Ukrayna’da faaliyet göteren MERAFA Cam Ambalaj Fabrikası’nı satın aldıklarını ifade eden Kırman, atıl gayrimenkullerini değerlendirme çalışmalarının sürdüğünü, Rusya’da oto camda yeni bir marka yaratmak istediklerini aktardı. Yurtdışındaki yeni yatırım coğrafyaları hakkında da bilgi veren Kırman, tüm coğrafyalarda satın alma fırsatlarına baktıklarını söyledi. Kırman, akıllarının bir köşesinde hep Çin'e de yatırım yapma fikri olduğunu söyleyerek araştırma yaptıkları bilgisini verdi. Şişecam Yönetim Kurulu Başkanı ve Murahhas Üyesi Dr.Ahmet Kırman ile ekonomik gidişatı ve şirketin hedeflerini konuştuk. Kırman bir taraftan satın alma anlamında yatırım fırsatlarına baktıklarını diğer taraftan organik büyümeyi sürdürdüklerini anlattı. "Bu yıl yatırım konusunda hızımızı artırıyoruz" diye konuşan Kırman, 2010 yılı için 520 milyon dolar olarak planlanan yatırımlarının sürdüğünü belirtti. Kırman, dolar ve Euro'nun son günlerdeki TL’na karşı değer kaybının etkilerini de bir ihracatçı olarak hissettiklerini anlattığı konuşmasında “Üretim noktalarımız ve satış gelirlerimizin yabancı para bakımından dağılımı da göreceli olarak daha az etkilenmemizi sağlamakla birlikte, özellikle Türkiye’den ihracatın güçleştiğini, Avrupa ekonomisinin Türkiye’ye etkisinin olumsuz olduğunu ve görünenin Avrupa’nın öngörülenden daha uzun bir süre kötü dengede gitmek zorunda kalacağını" dedi. Kırman, temel hedefleri arasında yer alan net borç ödeyici olmanın gereği, borçlarının altıncı ay itibariyle 385 milyon dolar civarına düştüğünü ifade etti. Ciroda 2008'i yakalarız ilk üç ayda kara geçtik 5 yılda 5 milyar dolarlık ciro hedefini küresel şartlardaki değişiklikler nedeniyle 4.3 milyar dolar olarak yeniden belirlediklerini dile getiren Kırman, "Bu yıl ciroda 2008 yılını yakalamayı düşünüyoruz. Bu tamamen dünya konjonktürüyle ilgili. Satışlarımızın dağılımında yüzde 50'si yurtdışından. 2009 ciromuz 2.3 milyar dolar 2010 yılında ise 2.3 milyar dolar ciro hedefliyoruz" değerlendirmesinde bulundu. Geçtiğimiz yıl ilk çeyrekte 45 milyon lira zararda olduklarını, bu yıl aynı dönemde ise 105 milyon lira artıya geçtiklerini dile getiren Ahmet Kırman, "Geçtiğimiz yılı 77 milyon dolar karla bitirmiştik. İlk altı ayda ise kur ve pazar etkilerine karşın, geçen yılın toplam karının iki katı civarında bir rakamı yakalayacağımız görünüyor; EBİT ve EBİTDA rakamlarımız da iyi. İhracatımız altı aylık dönemde yaklaşık 400 milyon dolar gerçekleşti. Doğalgaz ve elektriğe zam yapılmaması ihracatçı rekabetini koruyan ithalat bakımından denge yaratan uygulamalar anlamında maliyetlere olumlu yansıyor" dedi. 2009 yılında 500 milyon dolar cam ve cam ürünleri ithal edildiğini söyleyen Kırman, bu rakamın 2008 yılında 700 milyon dolara yakın olduğunu 2010 yılının ilk 5 ayında da bunun geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 50 fazlasıyla 230 milyon $ civarında gerçekleştiğini söyledi. Kırman, "Kurlar böyle giderse ithalatın bu yıl da yüksek seviyelerde gerçekleşmesi söz konusu olur. Her yerden cam geliyor. Özellikle Çin'den" diyerek bu şartlarla rekabet etmenin zorluğuna değindi. Topkapı Fabrikası’nı ve Çayırova'yı taşıyacak Topluluk bünyesinde kullanılmayan, ihtiyaç fazlası ya da başka biçimlerde değerlendirilmesi öngörülen taşınmazların değerlerini saptama çalışmalarının ise sürdüğünü anlatan Kırman, örneğin; Beykoz’daki arazinin değerlendirilmesi Topkapı’daki fabrikanın taşınması sonucunda boşalacak arazinin geliştirme konusu edilmesi başta olmak üzere tüm alternatifler üzerine çalışmalar yapıldığını söyledi. Kırman, “Çayırova, Tuzla ve diğer gayrimenkulleri ana faaliyet alanlarımıza kaynak yaratacak biçimde ele alıyoruz. Prensip olarak elimizde tutalım gibi bir düşüncemiz yok. Daha çok kullanma odaklıyız. Kullanamıyorsak da ‘bu kaynaklarla asıl faaliyetlerimiz açısından nasıl bir gelişim yapabiliriz’in üzerinde çalışıyoruz" dedi. Beykoz'un boğazın üzerinde olduğunu, bu arazi için iyi bir proje gerektiğini, yine Topkapı fabrika alanının da bu anlamda ele alınmasının zorunluluk gösterdiğini belirten Kırman, satmak da dahil bütün ihtimalleri içeren alternatifler üzerinde çalışıldığını tekrarladı. Bu noktada kaynakların en iyi şekilde faaliyet alanlarındaki büyümeye destek sağlayacak şekilde değerlendirilmesinin temel amaçları olduğunu belirten Kırman, “Grubun gizli değerlerinin hissedarı mutlu edecek biçimde hisse değerine yansımasının sağlanması temel amacımız” şeklinde konuştu. Rusya'daki yatırımları 1 milyar doları bulacak Rusya pazarından umutlu olduklarını ve söz konusu ülkeyi 'geleceği olan bir yer' olarak gördüklerini söyleyen Kırman, "Rusya ilginç bir pazar, müthiş bir coğrafya. Değerlendirilebilecek çok ciddi kaynaklar var. En önemlisi de refah seviyesi çok ciddi bir zıplama yapma potansiyeline sahip. Zira gelir dağılımı ve buna bağlı refah seviyesi düşük seviyelerde, mevcut kaynaklarıyla bu sorunları kısa sürede aşacakları açıkça görülebiliyor. Evler, arabalar yenileniyor. Önceki dönemlere kıyasla tüketim iştahının yüksek olduğu bir nüfusun bulunması bizim için çok önemli bir avantaj. Bizim oradaki yatırımımız toplam 7 fabrika ile 450 milyon dolara ulaştı. Oradaki doğrudan yatırımımız 2013-2014 yılında 1 milyar dolara çıkacak" diye konuştu. Rusya'da içecek tüketiminin desteklediği cam ambalaj alanında pazarın yüzde 20'sinin Şişecam'da olduğunu kaydeden Kırman, "Rusya'nın bir numaralı cam ambalaj üreticiyiz. 2800 olan istihdamımız 4-5 bine çıkacak. Prensip olarak gittiğimiz ülkelerde yerel iş gücü ile kilit yönetim ve teknik ekip dışında çalışıyoruz" ifadelerini kullandı. Rusya'nın yakın coğrafya anlamında Türkiye için çok önemli olduğuna değinen Kırman, Türk ve Ruslar'ın birbirine güvenmeyi öğrendiklerini ve bunu da hızla geliştirdiklerini söyledi. Bu coğrafyada en son Ukrayna’da yeri bir fabrika aldıklarını, bununla şu anda 8 ayrı noktada üretimi sürdürdüklerini, Tataristan düzcam ve otocam ile cam ürünlerinin tümünü üretir duruma geleceklerini belirtti. Otocamda yeni bir marka yaratılacak Tataristan'daki düzcam fabrikasının temelinin atıldığını ve 2012 yılında biteceğini kaydeden Kırman, "Tataristan, Rusya'daki projelerimiz açısından önemli. Fransız Saint Gobain ortağımızla düz cam, ayna, lamine ile kaplamalı cam üretimini yapacak bir tesisimiz olacak. Oto cam fabrikamızı da hemen yanına kuruyoruz. Zaten bütün otomotiv şirketleri bu bölgede. Bölge lojistik açısından avantajlı" diye konuştu. Kırman, bu proje için Mısır'daki tesislerinde de ortak oldukları Fransız Saint Gobain'in kendisinin geldiğini söyleyerek, "Saint Gobain ile Mısır’daki ortaklıkta yönetim onlardaydı, Rusya’daki fabrikada ise bizde olacak" değerlendirmesinde bulundu. Oto cam konusunda yeni bir marka adı aradıklarını da söyleyen Kırman, otomotiv piyasasının zor olduğunu ve araba camı işinin uzun soluklu, emek yoğun, araştırma geliştirme temelli bir üretim olduğunu kaydetti. Tüm coğrafyalarda fırsat kolluyor Kırman, Fransız Saint Gobain ile Mısır'daki düzcam fabrikasının resmi açılışını bir kaç aya kadar yapacaklarını kaydederek, Ukrayna’daki yeni aldıkları ambalaj fabrikası ile bu bölgedeki etkinliğin daha da artacağını aktardı. Mısır’da soda ve cam ev eşyası yatırımı konusunda ciddi mesafe alındığını söyleyerek bölgesel etkinliğimizi muhafaza etme açısından kararlıyız. Avrupa ile de satın alma imkanları anlamında yakından ilgiliyiz. Bölgesel güç olarak etkinliğimizi sürdürmek öncelikli amacımız. Bulgaristan’daki düzcam ve cam ev eşyası konusundaki faaliyetlerimizin kapasitesini de büyütüyoruz. Özellikle bu husus Avrupa etkinliğimiz açısından önem verdiğimiz bir konu" diye konuştu. Büyüklerin hepsi Çin'e gitti biz de düşünüyoruz "Bölgesel güç olmamızda Rusya önemli bir nokta ve biz bunu sonuna kadar kullanıyoruz" diyen Ahmet Kırman, şuanda girdikleri alanlarda Rusya'da önlerini kesecek bir güç olmadığını söyledi. Halen Türkiye’den Çin’e yapılan ihracatın en büyük bölümünü (16.5 milyon $) kendilerinin gerçekleştirdiğini, Çin'de üretim yapmanın akıllıca olabileceğini ifade eden Kırman, Çin'de üretim konusunda şunları söyledi: "Dünyada 375-380 düz cam üreten hat var. Bunun 180'i Çin'de bulunuyor. Büyük cam üreticilerin çoğu orada, cam ev eşyası konusunda üretim yapan rakiplerimiz de bu ülkede konuşlandı. Çin’in büyüme hızı, gelir seviyesindeki yükselme ve gelir dağılımındaki gelişme bu ülkeyi öncelikle cazip kılıyor. Ayrıca düşük maliyetler ihracat açısından da cazibe yaratıyor, gelişme potansiyeli halen sürüyor. Fakat çok güç pazar orası. Her şeye rağmen sürekli aklımızda Çin'e gitmek var. Maliyet avantajı insanı düşündürüyor. Enerji sorunlarına karşın avantajları sürecek gibi görünüyor." TL’nin gereğinden fazla değerli olduğu doğru Kırman, “Hem ihracat yapan hem de iç piyasada faaliyet gösteren bir üretici grup olarak, ihracat ve ithalat anlamında gereğinden fazla değerli TL ile karşı, karşıyayız” diyerek bir sanayici olarak sorunlarını da şu ifadelerle anlattı: “Rekabet bağlamında mücadeleci olabilmek için gereken verimlilik gereklerini yerine getirme çabasının sonu yok ancak sınırı var. İşletme içi tedbirlerle etkin olamadığınız parametrelere bağlı verimlilik sağlama imkanı zaten yok, o nedenle kur dengelerinin ülke ekonomisine katkı sağlayacak biçimde oluşmasına imkan veren araçların otorite tarafından kullanılması zorunluluk. Bu konuda yapılacak uygulamalar tartışılabilir olmakla birlikte birden fazla aracın yaratacağı kaldıraç kuvvetinden yararlanılabilir. Kim ne derse desin, serbest piyasa ekonomisi söyleminin arkasına sığınarak başta gelişmiş ülkeler olmak üzere herkesin kendi ekonomisini koruma adına farklı uygulamalar yaptığı tartışmasız. Dolayısıyla ülke ekonomisinin dengelerini gözeterek ülkemizin de bu konuda aktif bir tavır takınması kanımca zorunludur. Kaynak girişinde bir sorunun olmaması ülke ekonomisi açısından çok önemli. Ancak, bu kaynağı uzun vadeli ve kalıcı hale getirmek temel hedef olarak alınmalı. Zira geçici çözümlerin maliyeti orta ve uzun vadede ülke lehine olmuyor.” Kalıcı istihdam çok önemli Türkiye’de sosyal dengelerini sürdürebilmek adına ekonomik gelişmeyi istihdam yaratacak bir anlayışa oturtma gereği olduğuna işaret eden Kırman, “Bunun temelinde de know-how yaratan bir ekonomi yatıyor. İstihdam yaratma açısından da sürdürülebilirlik çok önemli. Grup olarak uzun soluklu büyüme planlarımız, çalışanlarımızı muhafaza ederek yol almayı amaçlayan bir anlayışa sahip. Kriz dönemleri dahil Şişecam grubu çalışan sayısını aynı seviyelerde tutarak, büyüme paralelinde artıran bir uygulama yaptı. Bu konuda kurumsal yapının temelini oluşturan asıl sermayenin insan kaynağı, bunların birikimi ve birikimin verimli kullanılması olduğuna inanıyoruz” diye konuştu. Grubun yapısı sadeleşecek hisse satışı da gündeme gelecek Şişecam grubunun bütününde bir süredir üzerinde çalışılan bir yapılanma projesi olduğunu, hissedarlar başta olmak üzere grup hisselerine ilgi gösteren tüm yatırımcıların yatırım yaptıkları faaliyet alanlarını daha net görebilmelerini ve şirketlerin hisse değerlerini daha iyi yansıtabilmeleri için grup şirketlerine çeki düzen verileceğini kaydeden Ahmet Kırman, "Grup içerisindeki şirket ilişkilerini sadeleştirmek, hisse değerlerini daha iyi yansıtabilmek, netleştirmek, ortaklıkları toplamak ve hissedarın neye yatırım yaptıklarını daha iyi algılayabilmeleri için şeffaflığı artırılmış ve daha kolay anlaşılabilir bir yapı oluşturacağız. Grup büyüyünce yumağa dönmüş durumda. Yapılandırma sürecinde grup içi başta olmak üzere hisse alım satımı da gündeme gelecek" dedi. Enerjinin geleceği olan camı üretmek çok önemli. "Camın geleceğinde gördüğüm en önemli şeylerden biri geçirgenliği olan ve enerji üreten camların geleceğin camı olacağıdır“ diyen Ahmet Kırman, bunun çevrenin korunması, yenilenebilir enerji gibi hedeflerin gerçekleştirilmesinde de önemi düşünülenin çok ötesinde. Bütün bunlar ar-ge faaliyeti istiyor. Bu da camın geliştirilmesi ve hayatın değişik alanlarına katkı sağlaması hedefli ar-ge çalışmaları yapıyor. Enerjinin dünya gündemindeki yeri dikkate alındığında, özellikle gelişmiş cam kullanımının enerji tasarrufu başta olmak üzere, ekonomiye olan katkısını belirginleştiren bir anlayışın gelişimini hızlandırmayı da istiyoruz.