Rumlar Akdeniz'i ısıtıyor

Kıbrıs Rum yönetimi Türkiye ve KKTC’nin itirazlarına rağmen tek yanlı parselleyerek doğalgaz bulduğu Afrodit adı verilen ihtilaflı bölgeye İsraillileri ortak aldı. 100 milyar dolar değerinde doğalgazın bulunduğu bölgede İsrailli Delek şirketi kullanımın haklarının yüzde 30’una sahip olacak.
İSRAİL’in Delek şirketi, Kıbrıs Rum yönetiminin Türkiye ve KKTC’nin itirazlarına rağmen tek yanlı parselleyerek Amerikan Noble Energy şirketi ile doğalgaz bulduğu Afrodit adı verilen ihtilaflı bölgeye ortak oldu. İsrail’in doğu Akdeniz’deki krize ortaklığı, Rum Sanayi Bakanlığı’nın Amerikan şirketinin doğalgaz kullanım haklarını yüzde 30 oranında Delek’e devretmesine izin vermesiyle gerçekleşti. Rum medyası, Noble Energy ile İsrail şirketi arasında paylaşım anlaşmasına onay verildiğini belirterek, doğalgazın boru hatlarıyla Rum kesimine ulaştırılacağını yazdı.
Değeri 100 milyar dolar
Noble Energy, yılbaşında doğu Akdeniz’in 5 bin metre derinliğine sondaj yaparak doğalgaz yataklarına ulaşmıştı. Amerikan şirketi, İsrail açıklarında diğer yataklarda ortak çalıştığı İsrail’in Delek şirketini, Kıbrıs adasının 175 kilometre güney doğusundaki Afrodit bölgesine de ortak yapmak istiyordu. Rumların Amerikan şirketiyle Afrodit parselinde bulduğu doğalgaz rezervinin miktarı hâlâ net değil. Noble Energy şirketi, bulunan rezervin 140 ile 230 milyar metreküp arasında olduğunu açıkladı. 103 kilometrekarelik bir alanı kaplayan yatağın kalınlığı ise, yaklaşık 100 metre. Petrol ve doğalgaz uzmanları, ulaşım ve boru hatları masrafları dışarıda bırakılırsa, sondaj noktasında doğalgazın değerinin bugünkü piyasa fiyatlarına göre 100 milyar dolar civarında hesaplıyor.
Rumların tek yanlı faaliyetlerini tanımayan KKTC ise, aynı bölgeleri parselleyerek, Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPOA) ruhsatlandırdı. KKTC, TPOA ile karada iki ayrı noktada sondaj çalışmalarını yürütüyor. Rumların tek yanlı doğalgaz çalışmalarını tanımayan Türkiye ve KKTC, İsrail’in şimdi ortak olduğu Afrodit bölgesinde Piri Reis gemisiyle sismik araştırma yaptı. Türk savaş gemileri de bölgede sürekli devriye geziyor.
İsrail’in hedefi büyük
İSRAİL’in Kıbrıslı Rumlarla doğu Akdeniz’deki petrol ve doğalgaza yönelik faaliyetleri, Suriye krizinin gündemi kaplamasına rağmen dünya medyasında dikkat çekti. İngiliz Sunday Times gazetesi, İsrail’in Rumlarla işbirliğinde gerçek amacının Lübnan ile ihtilaflı deniz bölgesinde kendi çıkardığı doğalgazı, Rum kesimine boru hatlarıyla ulaştırarak güvenli bir şekilde ihraç etmek olduğunu ileri sürdü.
Avrupa’nın gaz haritası Gebele’de çiziliyor
Merve ERDİL / ANALİZ
BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan’ın, beş Bakan ve önemli parti kurmaylarıyla yaptığı Azerbaycan ziyaretinin ilk gününde en önemli gündem maddesi Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP) oldu. Gebele zirvesinde, Şahdeniz doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştıracak projenin, gazı Türkiye sınırından Avrupa’ya hangi hatla taşıyacağı ele alındı. Avrupa’ya gaz taşımak için Nabucco Batı ile Trans Adriyatik Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TAP Projesi) yarışıyor. Enerji Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, TANAP’tan sonra boru hattının ne tarafa yöneleceği konusunun henüz netlik kazanmadığını belirterek, “Gaz Avrupa’ya ulaştıktan sonra hangi koridoru takip edecek henüz müzakere aşamasında. Buna Şahdeniz 2 Konsorsiyumu ile TANAP ortakları karar verecek” dedi.
Erdoğan ve Azerbayacan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gebele zirvesinde TANAP’ın yeni ortaklarının kimler olacağını da masaya yatırdı. Projeye Şahdeniz Konsorsiyumu’ndan BP, Statoil ve Total gibi yeni ortaklar davet edildi. Şu an projede yüzde 80 hissesi bulunan Socar’ın, TANAP’ın yüzde 51’ini elinde tutması, yüzde 29’luk payını ise BP, Statoil ve Total’e devretmesi bekleniyor. Bu paylaşımın nasıl olacağı henüz netleşmiş değil. Hürriyet