Rekabet Kurumu'na para yağdı

Rekabet Kurulu'nun geçen yıl verdiği para cezası tutarı, önceki yıla göre 10 kattan fazla artarak 460,4 milyon liraya ulaştı. Kurul, para cezalarının büyük kısmını otomotiv sektörüne verirken, ikinci sırada telekomünikasyon, üçüncü sırada finans ve bankacılık sektörleri yer aldı.
Rekabet Kurumu'ndan alınan bilgiye göre, geçen yıl teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve hakim durumun kötüye kullanılmasına yönelik uygulamalar kapsamında toplam 283 dosya nihai karara bağlandı. Sonuçlandırılan toplam dosya sayısı da son yıllarda artış gösterdi. 2008 yılında 444, 2009 yılında 370 olan sonuçlandırılan dosya sayısı, 2010 yılında 624, 2011 yılında ise 590 oldu.
Rekabet ihlali dosyalarında son 3 yılda gözlemlenen artış eğilimi 2011 yılında da devam etti. Kurum faaliyetleri içinde önemli bir yer teşkil eden rekabet ihlallerine ilişkin istatistikler incelendiğinde, bir önceki yıla göre sonuçlandırılan dosya sayısının 252'den 283'e yükseldiği görüldü. Bu kapsamda sonuçlandırılan dosyaların sektörel dağılımına bakıldığında, sırasıyla petrol-petrokimya-petrol ürünleri, ulaştırma, eğitim-serbest meslek-diğer hizmetler ile gıda ürünleri ve içecekler sektörlerinin rekabet ihlali iddiası ile yapılan incelemeler içerisinde en büyük payı aldığı dikkati çekti.
Sonuçlandırılan başvuruların birleşme, devralma, özelleştirme dosyaları bakımından sektörel dağılımına bakıldığında ise 2010 yılında toplam dosya sayısının dörtte birini enerji sektörü ile ilgili başvurular oluştururken; 2011 yılında dört sektör arasında dengeli bir dağılım olduğu görüldü. Bu sektörler dağılımdan aldıkları pay itibariyle; kimya ve kimyasal ürünler, gıda ürünleri ve içecekler, makine-teçhizat imalatı, savunma sanayi ile sağlık-tıbbi hassas ve optik aletler, tıbbi sarf malzemesi şeklinde sıralandı.
Birleşme ve devralmalar konusunda Kurumun izin vermeme ve yasaklama seçeneğini zorunlu olmadıkça kullanmama eğilimini 2011 yılında da koruduğu görüldü. Konu menfi tespit/muafiyet dosyaları bakımından incelendiğinde ise bir önceki yılda olduğu gibi 2011 yılında da bu kapsamda sonuçlandırılan dosyaların ağırlıklı kısmının Petrol Petrokimya-Petrol Ürünleri sektörüne ilişkin başvurulardan kaynaklandığı belirlendi.
2011 yılı, rekabet ihlalleri nedeniyle uygulanan idari para cezaları bakımından çarpıcı bir dönem oldu. Bu dönemde, Kurumun kuruluşundan bugüne kadar uyguladığı toplam para cezasının yarısından fazlasına karşılık gelen, yaklaşık 460 milyon lira tutarında idari para cezası uygulandı. Kurulun, 1999-2010 tarihleri arasında verdiği para cezalarının toplamı yaklaşık 800 milyon lira düzeyinde olmuştu. Söz konusu tutarın yaklaşık 350 milyon liralık kısmını, bankacılık ve otomotiv sektörlerinde faaliyet gösteren teşebbüslere yönelik soruşturmalar sonucunda verilen cezalar oluşturdu.
Rekabet uzmanları, bu durumun, Kurumun rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem gibi ihlallere karşı yıldan yıla daha duyarlı olma eğiliminde olduğunu gösterdiğini belirttiler. Geçen yıl Rekabet Kanunu kapsamında verilen para cezaları ile bunların sektörel dağılımı şöyle:
SEKTÖRLER Ceza
Otomotiv 277.421.484 TL
Telekomünikasyon, Posta 91.942.343 TL
Finansal Hizmetler Bankacılık 72.337.035 TL
Gıda Ürünleri ve İçecekler 9.380.190 TL
Basın ve Yayın, Plak, Kaset çoğaltılması 6.576.138 TL
Beyaz eşya, mobilya, televizyon vb 1.066.670 TL
Demir-Çelik 837.346 TL
Ulaştırma 733.017 TL
İnşaat, çimento ve diğer malzemeleri 64.370 TL
Sağlık, tıbbi ve optik alet ve malzemeler 22.172 TL
Kimya ve kimyasal ürünler 1.698 TL
TOPLAM 460.382.463 TL