Petrol, jeopolitik risklerin artmasıyla yükselişte

Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda 89,50 dolardan işlem görüyor.

Dün 90 doların üzerine kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 88,09 dolardan tamamladı. 

Babülmendeb Boğazı'ndan tanker geçişlerinin artmasıyla azalan arz endişeleri petrol fiyatlarının güne düşüşle başlamasını sağladı. Ancak çatışma haberleri ve karşılıklı açıklamalar jeopolitik riskleri artırdı. 

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 89,50 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varili 85,82 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'da ABD'ye ait bir LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık verileceğini açıklaması, Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırımları duyurması ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin sert mesajlarının Orta Doğu'da arz güvenliği endişelerini artırması etkili oldu.

Trump, Oval Ofis'te düzenlediği basın toplantısında, Mısır'da ABD'ye ait LNG tankerine düzenlenen dron saldırısına "çok sert" karşılık vereceklerini söyledi.

Saldırının İran kaynaklı olup olmadığına ilişkin soruya Trump, "Konuyla ilgili bilgilendirildim. Durum hemen hemen aynı görünüyor ancak netleşecek." yanıtını verdi.

İran'a ilişkin değerlendirmesinde Trump, "Onlara çok sert bir darbe indireceğiz çünkü sıra bizde. Bunun olacağını biliyorlar ama yapabilecekleri bir şey yok." ifadelerini kullandı.

Trump, saldırının farklı bir grup tarafından gerçekleştirildiğini ve söz konusu grubun özür dilediğini belirtmesine rağmen tanker saldırısına karşılık vermek zorunda olduklarını söyledi.

ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceğini belirten Trump, Amerikan askerleri ve tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilmenin gündemlerinde olmadığını ifade etti.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu'daki Amerikan unsurlarına yönelik füze saldırısı girişimlerine karşı İran'a yönelik "yoğun bir saldırı dalgası" düzenlendiğini açıkladı.

Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin tehditleri ve bölgedeki deniz trafiğine müdahalesi sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılamayacağını bildirdi.

Açıklamada, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki "güvenli olmayan bir rotadan" geçmeye çalıştığı, tankerlerden birinde yangın çıkmasının ardından her iki geminin de geri döndüğü öne sürüldü.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrollerinde olduğunu belirterek bölgedeki deniz trafiğine dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurguladı.

Yaptırımlar, Fed kararı ve stok verileri fiyatları destekledi

ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine aldı.

Piyasalarda, söz konusu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceği ve jeopolitik risk primini artırabileceği değerlendirilirken, fiili arz kaybı oluşmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması oldu.

Fed'in faiz artırmaması sonrasında para piyasalarında eylül ayında faiz artışı beklentisi zayıflarken daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini destekleyebileceği öngörüsü petrol fiyatlarına yukarı yönlü katkı sağladı.

Öte yandan, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek fiyatları destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 7 milyon 200 bin varil azalarak 404 milyon 500 bin varile gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi ise stokların yaklaşık 700 bin varil artacağı yönündeydi.

Alternatif güzergâhlar İran’ın etkisini azaltabilir

IG Group analisti Tony Sycamore, bölgeden çıkan petrol miktarı azalsa da sevkiyatın farklı kanallardan sürdüğünü belirtti. Sycamore, alternatif güzergâh ve taşıma yöntemlerinin yaygınlaşmasının İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik etkisini zamanla azaltabileceğini ifade etti.

ING emtia stratejistleri ise Suudi Arabistan’ın petrol altyapısının giderek daha fazla hedef alınmasının uzun süreli arz kesintisi riskini artırdığı uyarısında bulundu.

Analistler, riskin özellikle dizel ve jet yakıtı gibi orta distilat ürünlerde yoğunlaştığını, rafineri ürünleri ile ham petrol arasındaki fiyat farklarının rekor seviyelere ulaşmaya devam ettiğini kaydetti.

Altında belirsizlik sürüyor

ABD’nin yeni operasyonu sonrası İran’da patlamalar meydana geldi