"Özelleştirmeler fırsat olarak görülmeli"

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) Başkan Vekili Ahmet Aksu, ''Özelleştirme ihalelerine katılacak olan yatırımcılar sadece katıldıkları şirketlerin bilançolarındaki rakamlara bakmasınlar. Bence özelleştirmeleri, bilhassa elektrik dağıtım, üretim ve buna benzer ihaleleri, Türkiye'nin geleceğine yatırım yapmanın bir fırsatı olarak görmeleri gerekiyor'' dedi. Gas&Power ile Enerji Petrol Gaz dergileri tarafından Ankara Sheraton Otelinde düzenlenen, ''2010 Türkiye Enerji Zirvesi''nde elektrik özelleştirmelerine ilişkin özel oturumda konuşan ÖİB Başkan Vekili Ahmet Aksu, özelleştirme ihalelerine katılacak yatırımcılara tavsiyelerde bulundu ve soruları yanıtladı. Özelleştirme ihalelerine katılacak olan yatırımcıların sadece katıldıkları şirketlerin bilançolarındaki rakamlara baktığını ve o rakamlara göre bir hareket planı çizdiklerini belirten Aksu, ''Bence özelleştirmeleri, bilhassa elektrik dağıtım, üretim ve buna benzer ihaleleri, Türkiye'nin geleceğine yatırım yapmanın bir fırsatı olarak görmeleri gerekiyor'' diye konuştu. Özelllikle enerjide büyük bir yatırım potansiyeli olduğunu ve yatırımcıların ileride pişman olmayacakları bir karar vermeleri gerektiğini ifade eden Aksu, şöyle devam etti: ''ESGAZ ve Bursagaz'ın özelleştirmesini ben çok iyi hatırlıyorum. Yine aynı soruları sormuşlardı (yatırımcılar ne gördüler de burada yüksek fiyatlar verdiler) diye. Yaklaşık 5 yıl geçti, 5 yılda Türkiye'nin nereden nereye geldiğini hep beraber gördük. Bu hususları da görerek Türkiye'nin geleceğine ve enerji sektörünün Türkiye'nin ana damarlarından biri olduğuna inanarak yatırım yapmalarının doğru olacağını düşünüyorum. İkincisi, bu bir süreç. Türkiye'de enerji piyasası 70-80 yıllık bir süreçten geçiyor. 70-80 yılın alışkanlığını bırakıp yeni bir sisteme geçiyor. Dolayısıyla ne vatandaşlar, ne kamu görevlileri olarak bizler, ne de yatırımcılar (ben bu şirketleri devraldım, herşey güllük gülistanlık oldu, 70-80 yılın problemleri bir anda çözüldü) gibi bir duygu içerisine girmesinler. Bu süreci başarılı bir şekilde atlattıktan sonra asıl büyük nimetlerini görmüş olacaklar. Bunu da unutmamak gerekiyor. Çünkü sadece bizim yaptığımız bir kontrat devri veya şirketin hisselerinin devri olmuyor. Bütün bir alışkanlığı devrediyoruz.'' -ELEKTRİK ÜRETİM ÖZELLEŞTİRMELERİ- Elektrik üretim özelleştirme sürecine değinen Aksu, elektrik üretim özelleştirmelerinin, çok fazla yol almadıkları, fakat bunun üzerinde yoğun olarak çalıştıkları bir konu olduğunu söyledi. Üretim özelleştirmelerinden önce, elektrik piyasasında nasıl bir sistem öngörülüyor ona bakmak gerektiğine işaret eden Aksu, ''daha önce tamamen kamunun tekelinde olan, belirli şartlarda imtiyazını terk ettiği noktada şimdi kamunun peyderpey piyasadan çekildiği ve yerini özel sektöre bıraktığı bir modele geçiliyor. Burada tabii ki özelleştirme de olacaktı'' dedi. Söz konusu piyasadaki rollerin bir şekilde özel sektöre devredilmesi gerektiğini anlatan Aksu, 2001'den sonra ilk planda dağıtımın özelleştirilmesinin öngörüldüğünü ve burada belli bir aşamaya gelindiğini, bundan sonra üretimin de özelleştirilmesi için bir çalışma başlattıklarını ve ekibin koordinasyonu içerisinde bütün çalışmaların yapıldığını söyledi. ÖİB olarak çeşitli konularda danışmanların tutulduğunu anlatan Aksu, bunların 30 yılda enerji sektörünün nereye gideceğine ilişkin çalışmalar yaptığını, kendilerinin de ilgili taraflarla bunları paylaştıklarını ifade etti. Temel konularda alınan görüşlerin değerlendirildiğini, özel sektörün de görüşlerinin alındığını anlatan Aksu, değişik görüşlerde bir ortak paydanın bulunması gerektiğini, kendilerinin de bu süreçte kamunun menfaatlerini gözetecek bir uygulama içinde olduklarını kaydetti. Elektrikte ağırlıkta olan görüşün, özelleştirmelere dağıtımdan başlanması yönünde olduğunu hatırlatan Aksu, ''üretime musluk denilirse, o musluğun aktığı kanalların verimli bir şekilde yönetilmesi için dağıtım sektöründen başlamayı daha uygun gördük. Dağıtım ve üretim özelleştirmelerini bundan sonra paralel yürütmeyi düşünüyoruz'' dedi. Üretim ve dağıtım şirketleri arasında 5 yıllık enerji satış anlaşmaları konusunda da yatırımcıların, finansörlerin ve diğer ilgili kurumların görüşlerini aldıklarını belirten Aksu, serbest piyasaya engel olmayacak, zarar vermeyecek bir metodoloji üzerinde çalıştıklarını söyledi. Bir yatırımcı yatırım yaparken hangi sektöre, hangi ülkeye yatırım yaptığının önemli olduğuna işaret eden Aksu, ''Türkiye, enerji potansiyeli büyüme gösteren bir ülke. Avrupa'nın en fazla elektrik üreten ve bunun karşılığında en az elektrik tüketen ülkesiyiz. Bunu dışında Türkiye'ye olan güven, elektrik tüketimindeki ivme, büyüme de dikkate alındığında yabancıların bu sektöre ilgi göstereceğini düşünüyoruz'' şeklinde konuştu. -BAŞKENT DOĞALGAZ ÖZELLEŞTİRME İHALESİ- Başkent Doğalgaz'ın özelleştirmesine dönük bir soru üzerine Ahmet Aksu, şirketin 1 milyon 200 bin aboneye hizmet verdiğini, ihaleye yeterli ilgi olacağını düşündüğünü söyledi. Aksu, ''1-2 hafta içerisinde özelleştirme ihale ilanına çıkacağımızı ve bu ihaleden de iyi bir sonuç elde edebileceğimizi düşünüyorum'' dedi. İGDAŞ'ın özelleştirilmesine ilişkin olarak da Aksu, İGDAŞ'ın özelleştirmesi gündeme geldiğinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile yakın bir ilişki içine girdiklerini, onlara gerekli bilgi, belge, dokümanı sağladıklarını anlattı. Onların en azından hazırlık aşamasında iyi bir yolda olduğunu gördüğünü ifade eden Aksu, İGDAŞ'ın iyi bir şekilde ihale edileceğini düşündüğünü belirtti. -LİNYİT SAHALARININ İŞLETME HAKLARININ DEVRİ- Linyit sahalarının işletme haklarının devrine ilişkin olarak, kendilerinin hedefinin, üretim tesislerini, santralleri özel sektöre devrederken, o santrallerin beslendiği linyit sahalarını da özel sektöre devretmek olduğunu vurgulayan Aksu, ''orada bir formül bulabilirsek, hedefimiz linyit sahalarını santral yapımcısına devredip onların işletmesini sağlamak. Onunla ilgili şu günlerde çok yoğun toplantılar devam ediyor. İhale başlamadan önce bu konuda net tavrımızı yatırımcıya iletmek istiyoruz'' diye konuştu. ''Daha önce Petrol ofisi özelleştirildi, TPAO şimdi yine bir dağıtım şirketi kurdu, santrallerde de aynı şey olur mu, özelleştirdikten sonra kamu yeniden santral yapmaya kalkar mı?'' şeklindeki soruya da Aksu, şöyle yanıt verdi: ''Bu dağıtım şirketini niye kurdu, böyle bir ihtiyaç var mıydı? Onu bilmiyorum ama burada da bir fırsat var, buradan da gelir elde edelim diye kurulduysa ÖİB olarak tasvip etmem. Özel sektörün faaliyet gösterdiği bir alan varsa benim tercihim özel sektörün o faaliyeti yapması yönünde olur. Ama onları o yatırıma iten, o ihtiyaç nereden kaynaklandı onu bilmiyorum. Bizim düşüncemiz böyle şey olmaması gerektiği yönünde.'' Enerji sektörü özelinde başka özelleştirilebileceği düşünülen kuruluş olup olmadığının sorulması üzerine de Aksu ''Benim aklımda olanlar var ama şimdi söylemeyeyim. Önce elimizdekileri başarılı bir şekilde tamamlayalım. Bu sektörlere hizmet verebilecek bazı sektörler olabilir, önümüzdeki günlerde bunlar da gündeme gelebilir'' dedi. -YATIRIMCILARA ÇEVRESEL EKSİKLİKLER İÇİN SÜRE VERİLECEK- Çevresel eksikliklerinin giderilmesine ilişkin olarak da şirketleri özel sektöre devrettikten sonra (hemen çevresel eksiklikleri gidereceksiniz) demenin yanlış olacağını, makul bir geçiş sürecinin getirilmesinin önemli olduğunu belirten Aksu, Çevre Bakanlığı ile bu konuda çalıştıklarını, yatırımcılara çevreyle ilgili yatırımları için makul bir süre verileceğini bildirdi. Aksu, ''Önce onlardan, bu yükümlülükleri ne kadar zamanda yapabileceklerini içeren bir rapor isteyeceğiz ve ona göre de süre vereceğiz. Bunların tamamını yatırımcılarla görüşüyoruz. Örneğin bir baca gazı arıtma tesisinin yapılması için şu kadar süre gerekiyor deniliyorsa bunları göz önüne alacağız'' diye konuştu. ÖİB Başkan Vekili Aksu, ihalelerde ön yeterliliğin yatırımcıları çok fazla sıkıntıya sokmayacak kriterler olmasına özen gösterdiklerini de ifade etti.