OECD, Türkiye'yi 'gri listede' tuttu

OECD bünyesinde çalışma yapan Mali Eylem Çalışma Grubu Türkiye’yi, kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede uluslararası çapta yeterli mücadele etmeyen ülkelerin oluşturduğu “gri listede” tutmaya devam etti.
OECD Mali Eylem Çalışma Grubu (Financial Action Task Force–FATF) üye ülkelere “Tavsiyeler”inde değişikliklere gitti. FATF, yayınladığı “Kamu Açıklaması” ile de kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanı için yeterli çalışmayı göstermeyen ülkelerin içinde bulunduğu “kara ve gri” listeleri kamuoyunun bilgisine sundu. FATF, uluslararası finansal sistemi kara para aklama ve terörizmin finansmanının zararlarından korumak ve bu alandaki standartlarla uyum sağlanmasını desteklemek için yaptığı çalışmalar çerçevesinde belli yargı çevrelerinde stratejik eksiklikler saptadığını belirtti.
-KARA VE GRİ LİSTELER-
“Uluslararası finansal sistemi, önemli ve sürekli kara para aklama ve terörizm finansmanı risklerinden korumak için FATF’ın üye ülkelere yaptığı karşı önlem uygulama çağrısına konu ülkeler” listesi, yani “kara liste”de bu yıl bir önceki listede olduğu gibi sadece İran ve Kuzey Kore bulunuyor.
“Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede, eksikliklere hitap edilmesinde yeterli ilerleme sağlanmamış ya da FATF ile birlikte söz konusu eksikliklerin üzerine gidilmesi için bir eylem planı geliştirme taahhüdünde bulunmamış stratejik eksikliklere sahip bulunan yargı çevreleri. FATF üyelerine aşağıda tanımlanan her bir yargı çevresindeki eksikliklerden doğan riskleri dikkate almaya çağırır” şeklinde tanımlanan “gri liste” ise bu yıl şu ülkelerden oluşuyor: Küba, Bolivya, Etyopya, Gana, Endonezya, Kenya, Myanmar, Nijerya, Pakistan, Sao Tome ve Principe, Sri Lanka, Suriye, Tanzanya, Tayland, Türkiye.
-TÜRKİYE İÇİN NE DEDİLER?-
FATF’ın kamu açıklamasında Türkiye için şöyle denildi:
“Türkiye kendi kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele rejimini iyileştirmek için ileri adımlar attı, bunların arasında terörizmin finansmanıyla mücadele yasasını parlamentoya sunmak da bulunuyor. Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelesindeki stratejik eksikliklerini gidermek üzere FATF ile birlikte çalışmasına yönelik yüksek seviyedeki siyasi taahhüdüne karşın Türkiye, bu eylem planının yerine getirilmesinde yeterli ilerlemeyi sağlamamıştır ve kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede belli stratejik eksiklikleri sürmektedir. Türkiye aşağıdakiler de dâhil olmak üzere bu eksikliklerin üzerine gitmek üzere çalışma yapmalıdır:
(1) Terörizmin finansmanının yeterli bir şekilde suç sayılması (Özel Tavsiye II); ve (2) Teröristlerin varlıklarının dondurulması ve saptanması için yeterli yasal çerçevenin uygulanması (Özel Tavsiye III). FATF Türkiye’yi sürek eksikliklerinin üzerine gitmesi ve eylem planının uygulanması sürecini devam ettirmesi konusunda cesaretlendirir.”
-OECD KARA PARANIN AKLANMASI VE TERÖRİZMLE MÜCADELE ÖNLEMLERİNİ YENİLEDİ-
OECD Mali Eylem Çalışma Grubu (FATF) üye devletlerin iki yıldan fazla süren çalışmalarından sonra kara para aklama ve terörizm finansmanıyla mücadele için eylem çerçevesi oluşturan “Tavsiyeler”ini yeniledi. Yenilenen Tavsiyeler, ulusal yönetimlere kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla daha etkin mücadele etmesinin yolunu açacak.
Söz konusu tavsiyeler, kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele eden 180’den fazla hükümet tarafından bir standart olarak kullanılmaya devam edilecek. Hükümetlerin, özel sektörün, sivil toplumun katkısıyla gerçekleştirilen revizyonlar, suçlulara karşı harekete geçecek yetkililere daha güçlü çerçeve sağlıyor ve uluslararası finansal sisteme yönelik yeni tehditlere hitap ediyor. FATF’ın yeni önlemlerin izlenmesi ve kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede standartların uygulanmasını teşvik için harekete geçeceği de belirtildi.
-KARA PARA AKLAYANLAR DÜNYA ÜRETİMİNİN YÜZDE 5’İNİ ÇALIYOR-
FATF’ın açıklamasına göre kara para aklamanın maliyeti çok büyük ve bununla ciddi suçların desteklenmesi yaygın. Aklanan kara paranın miktarının dünya GSYİH’sının yüzde 2’si ile yüzde 5’i arasında olduğu tahmin ediliyor.
Revize edilen FATF Tavsiyeleri yeni olarak, kitle imha silahları üretiminin finansmanına ve vergi kaçakçılığı ve yolsuzlukla kazanılmış paranın aklanması üzerine daha etkin gidilmesini sağlayacak önlemler içeriyor.
FATF Başkanı Giancarlo Del Bufalo güncellenen Tavsiyelere ilişkin açılamasında, “Yenilenen Tavsiyeler’in kabulü, ülkelerin para aklamayla, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahları üretiminin finansmanıyla mücadeleye ilişkin taahhütleridir. Tavsiyeler, finansal sektörün daha güçlü korunmasını, kolluk araçlarının güncelleştirilmesini ve uluslararası işbirliğinde iyileşmeyi içeriyor” dedi.
-YENİLİKLER NELER?-
FATF gözden geçirilen Tavsiyeler ile kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede getirilen temel değişiklikleri şöyle açıkladı:
“-BM Güvenlik Konseyi çağrı yaptığında, kitle imha silahları üretiminin finansmanına karşı belli finansal yaptırımlar tutarlı bir şekilde uygulanarak mücadele edilecek.
-Teröristlerin ve suçluların kimliklerini gizlemelerini ve varlıklarını legal kişilik ve sözleşmelerin arkasında saklamalarını daha zor hale getirecek gelişmiş bir saydamlığa geçilecek.
-Siyasi nüfuz sahibi kişilerle başa çıkmak için daha güçlü önlemler alınacak.
-Vergi suçları da dâhil edilerek, para aklama ‘öncül suçu’nun kapsamı genişletilecek.
-Devletlerle özel sektörün güçlendirilmiş bir risk bazlı yaklaşımla, kaynaklarını kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede yüksek risk taşıyan alanlara daha etkin yönlendirmesi sağlanacak.
-Yasadışı varlıkların müsaderesi, dondurulması ve izlenmesinde ortak soruşturmaların yönetiminde ilgili yetkililer arasında bilgi değişimi dâhil uluslararası işbirliği daha etkin kılınacak.
-Hem finansal istihbarat birimleri hem de kolluk kuvvetleri için kara para aklama ve terörizmin finansmanının soruşturulmasında daha iyi operasyonel araçlar ve daha geniş bir yelpazede teknik ve güç sağlanacak.”
-FATF’A KİMLER ÜYE?-
Sekreteryası Paris’teki OECD binasında bulunan FATF’a Arjantin, Avustralya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Kanada, Çin, Danimarka, Avrupa Komisyonu, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Körfez İşbirliği Konseyi, Hong Kong-Çin, İzlanda, Hindistan, İrlanda, İtalya, Japonya, Hollanda Krallığı, Lüksemburg, Meksika, Yeni Zelanda, Norveç, Portekiz, Güney Kore, Rusya, Singapur, Güney Afrika, İspanya, İsveç, İsviçre, Türkiye, İngiltere, ABD üye bulunuyor. Uluslararası sayısız işbirliği ve teknik kuruluş da FATF’ın gözlemci ya da ortak üyesi konumunda, kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele ediyor. ANKA