Nepal’den zengin ülkelere iklim tazminatı çağrısı

Nepal’de 26 Ağustos’ta Çin sınırına yakın Rasuwa bölgesi ve çevresinde yaşanan sel ve heyelan felaketi, ülkeyi ağır bir yıkımla karşı karşıya bıraktı. Felakette 1.355 kişi yaşamını yitirirken, 5.500’den fazla kişinin ise halen kayıp olduğu bildirildi.

Nepal Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, ülkesinin küresel sera gazı emisyonlarına katkısının yüzde 0,1’in altında olmasına rağmen iklim krizinin ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını belirterek, dünyanın en büyük ekonomilerinden destek istedi. Nepal, sellerin ardından toparlanma ve yeniden imar çalışmaları için 20 milyon dolarlık iklim tazminatı talep ediyor.

Khanal, Guardian’a yaptığı açıklamada, en fazla sera gazı salımı gerçekleştiren ülkelere “uyanma” ve felaket karşısındaki ortak sorumluluklarını kabul etme çağrısında bulundu. Bakan, yıkımın ardından Nepal’in yeniden ayağa kalkabilmesi için zengin ekonomilerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Himalayalar küresel ortalamadan daha hızlı ısınıyor

Bilim insanları, 26 Ağustos’ta meydana gelen felaketin, Nepal’in Rasuwa bölgesinde eriyen bir buzulun kısmen çökmesiyle başladığını ve bunun ölümcül bir heyelan ile ani sele yol açtığını değerlendiriyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin felaketin şiddetlenmesinde etkili olmuş olabileceğine dikkat çekiyor.

Nepal’in komşuları Hindistan ve Çin, küresel ölçekte en yüksek sera gazı emisyonuna sahip ülkeler arasında bulunuyor. Hindistan, Çin, Nepal ve Bhutan’a uzanan Himalayalar ise küresel ortalamanın yaklaşık yüzde 50 üzerinde hızla ısınıyor.

Birleşmiş Milletler de 2023 yılında, küresel ısınmanın etkisiyle Nepal’in dağlık bölgelerindeki buzulların 30 yılı aşkın dönemde yaklaşık üçte bir oranında küçüldüğünü açıklamıştı.

Khanal, son felaketin muson döneminde Nepal’de sıkça görülen sellerden çok daha ağır sonuçlar doğurduğunu belirterek, ortaya çıkan yıkımın ülkenin geniş bölümünü etkileyen 2015 depremiyle benzer ölçekte olduğunu söyledi.

Felaketin boyutunu “Himalayalar’dan gelen bir tsunami” olarak tanımlayan Khanal, 18 ila 21 metre yüksekliğe ulaşan enkaz, çamur, taş ve kayalarla dolu dalgaların saatte yaklaşık 180 kilometre hızla ilerlediğini aktardı. Kasaba, köy ve otoyolların tamamen yok olduğunu belirten Khanal, bazı bölgelerle ulaşım bağlantısının halen sağlanamadığını ifade etti.