Müdahale tamamen duygusal

Merkez Bankası, yabancıların tatile girdiği ve döviz piyasasında işlem hacminin en düşük olduğu yılın son işlem gününde dolara müdahale ederek, açık pozisyon taşıyan şirketlere ve bilançolarını Merkez Bankası satış kuruna göre hazırlayacak bankalara adeta ‘yılbaşı’ hediyesi verdi. Doları 1.90 TL’nin altına çeken müdahale aynı zamanda makro verileri de yukarı taşıyacak. Dövize en son 18 Ekim’de doğrudan müdahale ederek 750 milyon dolarlık satış yapıp doları 1 kuruş düşürebilen Merkez Bankası dün dolara iki koldan hücum etti. Dolar 1.92 TL seviyelerinde iken doğrudan müdahaleye başlayan Merkez Bankası 2.3 milyar dolara yakın satış yaptı. Piyasanın sığ olmasının etkisiyle 1.851 TL’ye kadar inen dolar, daha sonra tekrar 1.88 TL’nin üstüne çıktı. Tam da bu noktada Merkez Bankası, daha önce müdahale günleri düzenlemediği satım ihalesini, yöntem değiştirerek dün yaptı. Merkez Bankası’nın döviz satım ihalesinde 750 milyon dolar satmasının ardından dolar 1.87 TL’ye indi. Merkez Bankası öğleden sonra da müdahaleye küçük çapta da olsa devam etti. İhale ve doğrudan müdahale ile birlikte dün satılan döviz miktarı 3 milyar doları geçti. Perşembe günü 1.9157 TL olan Merkez Bankası döviz satış kuru 1.89 TL’ye indi. Merkez Bankası’nın yılın son işlem gününde gerçekleştirdiği müdahale şirketlerin bilançoları ile makro verileri önemli ölçüde etkileyecek. Kurun 1.90 TL’nin altında kapanmasının sağlanmasıyla birlikte yaklaşık 120 milyar dolar döviz açık pozisyonu taşıyan reel sektörün kur farkı zararları azalacak. Doların yılı 1.92 TL’den kapatması durumunda 2010 sonuna göre 45.6 milyar TL olacak olan kur farkı zararı, doların 1.88 TL’ye inmesiyle 39.6 milyar liraya gerileyecek. Merkez’in dünkü hamlesi reel sektörün kur farkı zararını 6 milyar lira azalatmış oldu.
İstatistiksel müdahale
Merkez Bankası’nın dün hiçbir gerekçe aramadan seviyeye müdahale ettiğinin altını çizen Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Müdürlüğü Koordinatörü Ali İhsan Gelberi, “Merkez Bankası 1.90 TL’nin altını istiyor. Birinci önceliğini buna verdi. Bunun için rezerv harcamayı göze aldı. Piyasada ne alıcı var, ne spekülasyon var. Merkez tamamen doların yılı daha aşağıda kapatması için müdahale etti. Müdahalenin yılın son günü de olması anlamlı. Bilançolar da yeni rakamlar çıkacak. Şirketler bilançosunu düzeltecek. Kurun aşağıda olması şirketlere olumlu yansıyacak. Tamamen ‘istatiksel’ bir müdahale” dedi. Merkez Bankası’nın amacının ‘tek gün’ olduğunu ileri süren Gelberi, kurun bundan sonraki seviyesini yabancıların tavrının belirleyeceği görüşünde. Gelberi, yabancı girişinin olması halinde kurun düşebileceğini aksi durumda ise kuru tutmanın mümkün olmayacağını ifade etti.
Müdahale kime nasıl yarayacak
Döviz borcu olan şirketlerin kur farkı zararı 6 milyar TL azalacak.
Trader’lara da yüzde 1,5-2 arasında bir kâr sağlandı.
Milli geliri ve kişi başına geliri dolar bazında arttıracak.
Kamunun dış borcunu TL bazında düşürecek.
Yıl sonu bilançolarını Merkez Bankası döviz satış kuruna göre hazırlayan bankalara yüzde 1,5 civarında avantaj sağlayacak. Oktay Özdabakoğlu/ Radikal