MKK'dan önemli uyarı

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Yakup Ergincan, hisse senetlerini ve yatırım fonu katılma belgelerini 31 Aralık 2012'ye kadar kaydileştirmeyen yatırımcıların ortaklık ve mülkiyet haklarını kaybedeceğini söyledi.
Ergincan, Türkiye'nin sermaye piyasasındaki önemli gelişmeleri ve MKK'nın 2023 vizyonu ile İstanbul Finans Merkezi hedefi çerçevesinde yürütmekte olduğu projeleri AA muhabirlerine değerlendirdi.
Ergincan, Sermaye Piyasası Kanunu'nda 2011 yılında yapılan değişiklik sonucu 31 Aralık 2012 tarihine kadar kaydileştirilmeyen hisse senetlerinin ihraçcı şirkete (yeni taslak uyarınca Yatırımcı Tazmin Fonu'na) intikal edeceği, yatırım fonu katılma belgelerinin de iptal olacağı uyarısında bulundu. Sermaye Piyasası Kanunu'nda hak düşürücü sürenin önemli bir konu olduğuna vurgu yapan Ergincan, ''Kaydileştirildiği tarihten itibaren üzerinden 7 yıl geçmiş şirketler için, o şirketlere ait hisse senetlerini getirip kaydileştirmemiş yatırımcılar haklarını kaybedecekler. Biz kaydi sisteme Kasım 2005'te geçmiştik. Kasım 2005'te borsada işlem gören ve kaydi sisteme alınan 285 şirketin hisse senetlerini halen kaydileştirmemiş yatırımcıların (elinde fiziki sertifika bulunduranlar) hakları 31 Aralık 2012'de kaybolacak. 31 Aralık 2012 tarihine kadar elindeki fiziki sertifikaları kaydileştirmeyen yatırımcılar, artık şirkete ortak olamayacak ve ellerindeki sertifikalar sıfır değerinde olacak. Hangi şirketlerin bu kapsamda olduğunu öğrenmek isteyen yatırımcılar www.mkk.com.tr web sitemizden ve 444 0 655 Çağrı Merkezimizden bu bilgiyi alabilirler'' şeklinde konuştu.
Şu anda piyasadaki hisselerin yüzde 99,88'inin kayda alınmış durumda olduğunu bildiren Ergincan, ''Kayda alınmayan hisse oranı on binde bir. Dışarıda olan 210 milyon lira değerinde 4 milyon adet hisse senedinden söz ediyoruz. Henüz kaydileştirilmemiş hisse senetlerinin büyük bölümü sermayesi tabana yayılmış ve büyük kapsamlı halka arz yapan şirketlerin küçük kupürlü hisse senetlerinden oluşuyor'' dedi.
''MKK, hak sahibi bazında, yüzde 100 sermaye bileşenlerinin izlendiği bir merkezi saklama sistemi kurdu''
İçinde bulunulan teknoloji çağının gereklerine uygun olarak başta hisse senetleri olmak üzere tüm sermaye piyasası araçlarını kaydi ortama aktarma ve hak sahibi bazında elektronik ortamda izleme görevinin MKK'ya kanunla verilediğini hatırlatan Ergincan, fiziki ortamdan kaynaklanan sahtecilik, çalınma ve yıpranma gibi risklerin tamamen ortadan kaldırıldığını ancak teknolojiye dayalı bazı risklerin olabileceğini ifade etti.
1994 yılında aracı kurumları batıp, hak sahipliği bilgilerine herhangi bir kayıttan ulaşılamadığı için o dönemde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)tarafından dünyadaki uygulamalara bakılarak hak sahibi bazında kayıtlarının tutulmasının kararlaştırıldığı ve zorunlu olarak bu uygulamaya gidildiğini anlatan Ergincan, ''Kaydi sistem fiziki sistemi ortadan kaldıran bir sistem. Kaydi sistem hukuku denilen bambaşka bir hukuk var. 2005 öncesi sadece borsada işlem gören şirketlerin borsada işlem gören kıymetlerinin saklandığı bir sistem vardı. Şimdi ise tüm kıymetlerin hak sahibi bazında, yüzde 100 sermaye bileşenlerinin yani mülkiyetin yanı sıra rehin, intifa, temettü gibi tüm hakların izlendiği bir merkezi saklama sistemi oluştu'' dedi.
''385 milyon hesap ve alt hesap için günde 2 milyon işlem''
Ergincan, hak sahibi bazında kayıt tutmanın çok meşakkatli bir yol olduğunu vurgulayarak şu bilgileri verdi:
''Bugün MKK sisteminde 21 milyon yatırımcıya ait 38,8 milyon hesap açılmış. Bunların 3,8 milyonu bakiyeli yani herhangi bir şekilde sermaye piyasası araçlarına sahip. Bir hesabın ona yakın alt hesabı olduğunu düşündüğünüzde 385 milyon tane hesap ve alt hesap için günde 2 milyon işlem oluyor. Devasa bir büyüklük söz konusu. Bunun yedeklenmesi, bir sıkıntı olduğunda kaldığı yerden devam edebilmesi gibi işlemler büyük külfet oluşturuyor. Yurt dışında çoğu ülkenin hak sahibi bazında sisteme geçmemesinin nedeni bu külfetler. 7/24 çalışan ciddi bir alt yapı gerektiriyor. Bugün MKK özellikle DİBS'lerin kaydileştirilmesi sonucu Türkiye'de ödemeler sisteminin en önemli sac ayaklarından biri. Herhangi bir arıza olursa ödemeler sisteminde de arıza olur. Bu nedenle sistemler sürekli gözetleniyor ve yedekleniyor. Bu işler bizlere kanunla verilen görevler. Bizler muazzam bilgiler üzerinde oturuyoruz. Bu gibi kurumların başında olan bizler ya bizim asli görevimiz belirlenmiş deyip sadece onları yapmakla yetineceğiz ya da zor olanı seçip bu muazzam bilgilerden katma değerli işler üreteceğiz.''
İstanbul Finans Merkezi projesinde önemli bir paydaş
2023 vizyonunu gerçekleştirebilmek için kurumların başlarındaki yöneticilerin bu hedefe yönelik zorlu ve riskli rotayı seçmesinin gerekli olduğunu, bu riski İstanbul Finans Merkezi projesiyle MKK olarak aldıklarına işaret eden Ergincan, 2 eylemde sorumlu kuruluş, 22 eylemde ise ilgili kuruluş olan MKK'nın İstanbul Finans Merkezi projesinde önemli bir paydaş olduğunu söyledi.
Her dönüşümün zorluklar ve bazı riskler içerdiğini, dönüşümün mevcut yapılan işleri çok daha iyi yapmak, yapılmayan veya yapılamayanı denemek, mevcut yapılan işlere yeni servisler eklemek ve hizmetleri çok daha ucuza sunmak olduğunu vurgulayan Ergincan, ''e-MKK bilgi Portalı, şirketler ile ortaklar arasında bir köprü görevi görüyor. Eskiden ortak şirket bilgilerine tek bir noktadan ulaşamıyordu. Şirket de ortağını tanımıyordu. Oysa MKK hak sahiplerinin mülkiyet bilgilerinin yanında uyruğu, yaş dağılımı, yaşadığı yer, türü, menşei gibi bir çok verinin üretilebildiği bir bilgi bankasına sahip. Yatırımcı olarak e-Devlet şifresiyle bu bilgilere çok kolay ulaşabilirsiniz ki bu uygulama dünyanın hiçbir yerinde yok. Bütün bankalar ve aracı kurumlar hak sahipleri için hesap açtıkları için MKK'ya üye. Bu nedenle e-MKK Bilgi Portalının alt bileşenlerinden biri olan e-CAS: Yatırımcı Bilgilendirme ve Uyarı Sistemi ile hangi bankada hangi aracı kurumda hesabınız olduğunu ve hesabınızdaki kıymetlere ilişkin bilgileri MKK sisteminden görebiliyorsunuz'' ifadelerini kullandı.
''e-YÖNET sayesinde ortaklar şirketlere, şirketler ortaklara ulaşacak''
Bugüne kadar şirketler ile ortaklarının kurumsal yönetim ilkeleri kapsamında istenilen iletişimi sağlayamadığını, ortakların şirketler hakkında tüm bilgilere ulaşamadığını, şirketlerin ise ortakları ile ilgili istatistik ve iletişim bilgilerine erişemediği için yatırımcı ilişkilerini geliştiremediğini belirten Ergincan, e-MKK Bilgi Portalı'nın bir diğer önemli alt bileşeni olan e-YÖNET ile şirketler ve ortakları arasında doğrudan ve elektronik ortamda hızlı, sürekli, güvenilir ve standart bilgi alışverişi sağlandığını bildirdi.
Ergincan, yatırım fonlarını 2006 yılında kaydileştirdiklerinde 115 bin tane olan A tipi fon yatırımcısını, şimdi 275 bin adet ile sevindirici bir seviyeye ulaştığına işaret etti.
''e-CAS ile sistemik risk azaltılacak''
Bir çok aracı kurumun, istenmeyen işleri habersiz yapan taşra teşkilatları yüzünden battığını anlatan Ergincan, ''e-MKK Bilgi Portalının bir diğer alt bileşeni olan e-CAS: Yatırımcı Bilgilendirme ve Uyarı Sistemi ile yatırımcı, menkul kıymetlerini sistemden görebiliyor, blokaj koyabiliyor veya kıymetleri başka bir hesaba aktarıldığında cep telefonuna gelen kısa mesajla ve e-postayla bunu öğrenebiliyor. Bu sayede hata ve suistimaller sonucu yatırımcıların hak kaybına uğramasının önüne geçilerek sistemik risk azaltılmış oluyor'' dedi.
e-MKK Bilgi Portalı kapsamında geçen yıl devreye aldıkları e-YÖNET, bu yıl devreye alacakları e-GENEL Kurul ve diğer uygulamaların sermayenin tabana yayılmasını ve kurumsal yönetimin gelişmesini sağlayacağını belirten Ergincan, bu tür uygulamalarla yatırımcıya güveni pekiştirebileceklerini söyledi, Ergincan, ''Bizler bu anlamda diğer ülkelere örnek olduk. MKK'nın bu mekanizmaları piyasaların derinleşmesine, güvenin tesis edilmesine ve yatırımcı tabanının genişlemesine imkan sağlayan uygulamalardır. Hem e-YÖNET hem de e-GENEL KURUL projeleri TÜBİTAK Ar-Ge desteği aldı. Hedefimiz yaptığımız her projeyi yüksek standartlarda Ar-Ge projesi olarak hayata geçirmek'' diye konuştu.
AA