LPG şirketlerinin korkutan artışı

Bu yıl 50'nci yaşını kutlayan İpragaz'ın kurucusu Kurttepeli, 1974'te yetersiz de olsa bir mevzuat çıktığını belirterek, "Ancak, denetimler yetersizdi. Bugün 60'tan fazla LPG şirketi var. Ama yeterli ölçüde denetim yapıldığı söylenemez" dedi.

İpragaz'ın kurucusu Yücel Kurttepeli, 50'nci yılını kutlayan İpragaz'ı değerlendirdi. Halen yüzde 100'ü Hollandalı SHV Gas'a ait bulunan şirkette hiç hissesinin olmadığını belirten Kurttepeli, "76 yaşındayım. Ancak, tek imza yetkisi de verip, bu yaşıma rağmen yönetim kurulu başkanlığını yürütmemde ısrar ediyorlar. Ben de Genel Müdürümüz Selim Şiper ve ekibine yardımcı oluyorum" dedi.

Beyrut'a tüp sattık

1957-58'lerde bazı küçük çaplı iş sahiplerinin Beyrut ve Yugoslavya'da doldurdukları tüpleri Türkiye'de pazarlamaya çalıştığını belirten Kurttepeli, şöyle devam etti: "Birkaç ortağımla birlikte 1960'ta Eureka Metal'i kurduk. Amacımız kilit işi yapmaktı. İhtilal dönemiydi. Bu konuda bazı yasaklar devreye girdi. Bunun üzerine LPG konusuna kafa yormaya başladık. Bu amaçla o zamanki adı İpraş (şimdi Tüpraş) olan rafineriye gittik. O günlerde LPG, İpraş için bacadan çıkan atık gazdı ve yakıyorlardı. Bu gaza talip olduk ve sözleşme yapıp, tüplere doldurarak satacağımızı söyledik. 1961 yılı nisan ayında da ilk dolumu yaptık."

LPG sektörünün 12-13 yıl boyunca hiçbir yasal altyapısı olmadan faaliyet gösterdiğini vurgulayan Kurttepeli, "1974'te yetersiz de olsa bir mevzuat çıktı. Ancak, denetimler yetersizdi. Kurduğumuz Türkiye LPG Derneği yönetimi olarak sürekli Ankara'da kapıları aşındırdık, 'Bizim sektörü denetleyin' dedik. Çünkü, hakkıyla denetim olmazsa, kazalar kaçınılmaz hale gelir. Bugün bile 60'tan fazla LPG şirketi var. Yeterli ölçüde denetim yapıldığı söylenemez" şeklinde konuştu.

İpragaz'ı, yüzde 49'u TPAO'ya ait olmak üzere kurduklarını dile getiren Yücel Kurttepeli, "1989'da Kamu Ortaklığı İdaresi, TPAO'nun hisselerini satmayı gündemine aldı. Biz istedik, 'Olmaz, yabancılara satılacak' dediler. Baktık ki rastgele bir ortak gelmesi söz konusu, ortaklarımla birlikte yüzde 49'luk hissemizi Fransız Primagaz'a 47 milyon dolara satıp çıktık. Primagaz, 2.5 yıl sonra TPAO'daki hisseleri de 89 milyon dolara alıp, İpragaz'ın yüzde 100 sahibi oldu" dedi. 

Yönetimi bana bıraktılar

Primagaz'ın kendisinden şirketi yönetmesini istediğini ifade eden Kurttepeli, şöyle devam etti: "Ben o zaman 50'li yaşlardaydım. Başka işler yaparım diye kalmak istemedim. Israr ettiler. Bunun üzerine yüzde 11 hisse alıp kaldım. Onu da 2000 yılında satıp, emekli olmak istedim. Primagaz'ı 1999'da alan Hollandalı SHV Gas, benden yönetim kurulu başkanlığını hem de tek imza yetkisiyle sürdürmemi istedi. Şimdi 76 yaşındayım. Hâlâ aynı görevi sürdürüyorum."

Kurttepeli, 1989'da ortaklarıyla birlikte yüzde 49'luk hisselerini Primagaz'a 47 milyon dolara sattıklarını anımsatarak, "1992'de yüzde 100'ü kendilerine geçince beni yönetimde tutmak istediler. Ben de onun üzerine yüzde 11 hisseyi geri aldım. O hisseleri de 2000'de sattım" dedi. Kurttepeli, "2000'de yüzde 11'lik hisseyi kaça sattınız" sorusuna, "İpragaz'ın o günkü toplam değeri 400 milyon doları buluyordu" yanıtı verdi.

EVAS yurtdışında zirveye oynuyor

Birçok ülkeye tüp üreten ve İpragaz'ın bir yan kuruluşu olan EVAS, bir çok ülkede pazar payında zirveye oynuyor. Şirketten aldığımız bilgiye göre, piyasaya sürülen tüpler arasında 2009'da EVAS, Türkiye'de yüzde 40, Almanya'da yüzde 30, Romanya'da yüzde 75 ve Suriye'de de yüzde 60'lık paya sahip. Yıllık tüp üretimi geçen yıl toplamda 1 milyon 850 bin 12 kilogramlık tüpe eşdeğerken şirketin net satış geliri de 50 milyon dolar seviyesinde.bugün