Küresel örgütlerdeki 20 Türk

Küresel örgütlerdeki 20 Türk Türk iş dünyası, özellikle 2001 yılı krizinden sonra yurt dışındaki sivil toplum kuruluşlarında üstlendikleri önemli görevlere yenilerini ekliyor. Ticaret odalarından dünya finans örgütlerine kadar birçok sivil toplum kuruluşu ve meslek örgütlerinde tepe roller üstlenen işadamları ile profesyonellerin sayısı giderek artıyor. Uluslararası meslek kuruluşlarından yönetimde yer alan 20 işadamı ve yöneticinin 5’i başkanlık koltuğunda oturuyor. Özge Yavuz/ Ekonomist Dünya ticareti küreselleşmeyle birlikte hızla gelişiyor. Küreselleşen dünyada hem ekonomik hem de siyasi olarak etkin rol almak ise ülke geleceğini etkileyecek en önemli faktörlerden biri. Kendi öz eleştirileriyle 2001 krizine kadar küreselleşen dünyanın ne olduğunu tam olarak anlayamadıklarını belirten Türk iş dünyası, artık dünyanın finanstan ticarete kadar çok sayıda etkin sivil toplum kuruluşlarında, federasyonlarında, komisyon ve komitelerinde ve hatta resmi kuruluşlarında Türkiye’yi temsil eden önemli görevlerin başında. Türkiye, son olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'ne (TOBB) bağlı Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu'nun (DEİK) İcra Kurulu Başkanı Rona Yırcalı’nın 2005 yılından bu yana yürütmekte olduğu Dünya Odalar Federasyonu (WCF) başkanlığına yeniden seçilmesiyle büyük bir gurur yaşadı. Yine yakın dönemde İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Murat Yalçıntaş, Akdeniz Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği'nin (ASCAME) başkanlığına seçildi. Garanti Bankası Genel Müdürü Ergun Özen’in Uluslar arası Finans Enstitüsü’nün yönetim kurulunda olması, TÜGİAD Başkanı Lütfü Küçük’ün Avrupa Genç İşadamları Konfederasyonu’nda geçen ay başkan yardımcılığına seçilmesi, Şerafettin Aşut’un Akdeniz Odalar Birliği Endüstri Komitesi Başkanı seçilmesi çok önemli. Küreselleşen dünyada kararların başkentlerde değil uluslararası ticaretin döndüğü karar merkezlerinde verildiğini bilen ve buna göre hareket eden Türk iş dünyasının hangi etkin görevlerde yer aldığını araştırdık. Karar alma mekanizmaları Dünya ticareti küreselleşiyor. Ticaretin bağlı olduğu kurum ve kuruluşlar bu küreselleşme sürecinde aldıkları kararlarla ülkelerin ticaretlerine doğrudan etki ediyor. Bugün gelişmiş dünyada, katılımcı demokrasilerde karar alma mekanizmaları sadece parlamentolarla sınırlı değil. Karar alma mekanizmalarının başında ulusal üstü sivil toplum kuruluşları geliyor. Dolayısıyla bu sivil toplum kuruluşlarında etkin olmak alınan kararlarda söz sahibi olmak, alınan kararlarda yönlendirici, belirleyici olmak anlamına geliyor. Bunun önemini anlayan Türk iş dünyası da özellikle son 5 yıldır uluslar arası sivil toplum kuruluşları ve federasyonlarda önemli görevler üstlenmeye başladı. Dünya Odalar Federasyonu (WCF) başkanlığına yeniden seçilen Rona Yırcalı’nın yanı sıra TOBB Başkanı Rifat Hisarcıkıoğlu bu yılın ekim ayında Eurochambres başkan yardımcılığına seçildi. Hisarcıklıoğlu, aynı zamanda ECO Ticaret ve Sanayi Odasının başkanlığını yürütüyor. İslam Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcılığını Konya Ticaret Odası Başkanı Hüseyin Üzülmez yürütürken, Uluslararası Karayolu Taşımacıları Birliğinin (IRU) yönetiminde de İzzet Salah vasıtasıyla Türk iş dünyası temsil ediliyor. Türkiye’nin karar alma mekanizmalarını etkileyen ne kadar fazla uluslar üstü kurumda söz sahibi olursa, yurtdışında o kadar etkin olacağı belirtiliyor. Hedef ikinci diplomasi Türkiye Odalar ve Barsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, 2001 krizine kadar Türk iş dünyası olarak küreselleşen dünyanın ne olduğunu tam olarak anlayamadıklarını belirterek, küreselleşen dünyada kararların başkentlerde değil uluslararası ticaretin döndüğü karar merkezlerinde verildiğini söylüyor. Bu nedenle 2001 yılında göreve geldiklerinde uluslararası piyasalarda etkin olmak için bütün üye oldukları uluslararası kuruluşların yönetiminde yer almak için çalışmalara başladıklarını ifade eden Hisarcıklıoğlu, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Eskiden diplomasi sadece hükümet ve bürokrasi tarafından yapılırdı. 1990’lardan sonra ikincil diplomasi tabiri yerleşti. Biz 2001’e kadar ikincil diplomasi nedir, onun da farkında değildik. İkincil diplomasi iş aleminin kurmuş olduğu bir bağlantı grubu ve iş alemi ülkelerin politikalarını ve bürokratların nasıl davranması gerektiğini belirliyor.” Önce karşı çıkılmış İş dünyasının yurtdışında kendini iyi ifade etmesi uluslar arası ticaret için son derece önemli. Ancak rekabetin hız kazandığı dünya ticaretinde ülkelerin kendilerini gidip karar mekanizmalarına anlatması gerekiyor. Hisarcıklıoğlu, bu konuda da şunları söylüyor: “Bizi keşfetmelerini bekliyoruz. Kimse sizi keşfetmeye hazır değil. Sen gidip kendini anlatacaksın. 2003’de Eurochambers yönetim kuruluna girerken, karşı olanların hepsi, bu seçimde baş destekçilerimdi.” DEİK İcra Kurulu Başkanı Rona Yırcalı, Dünya Odalar Federasyonu (WCF) başkanlığına yeniden seçilmesine ilişkin bununla şeref duyduğunu söylüyor. Yırcalı, görevlerine ilişkin olarak yaptığı konuşmasında şunları söylüyor: “Bu dönemde de dünya odalarının koordine içinde çalışması ve üyelerine belli standartlara ulaşmış servis vermelerini sağlamak en önemli çalışmalarımdan biri olacak. Türk iş adamının da bu tip kuruluşlara başkanlık etmesi Türkiye’nin devamlı olarak gündemde kalmasını sağlamaktadır ki bunun da ayrı bir ağırlığı var.” Krizin etkileri Küresel ekonomik kriz Türkiye'nin son bir yıllık ihracatında yüzde 30 oranında bir düşüşe neden oldu. Türk iş adamı da yeni Pazar araştırmasına hız verdi. işadamları Güney Afrika, Latin Amerika, Asya Pasifik, Ortadoğu ve Körfez ülkelerine odaklandı. İş dünyasının çatı örgütleri Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), İstanbul Ticaret Odası, Türkiye Genç İşadamları Konfederasyonu (TÜGİK), Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), Dış İlişkiler Kurulu (DEİK) önemli çalışmalar yürüttü ve halen de yürütüyor. 2009 yılında 189'u yurtdışında olmak üzere toplam 494 etkinlik gerçekleştiren Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), bu etkinliklerle yerli ve yabancı 25 bin civarında işadamını bir araya getirdi. Kostarika, Brezilya, Kenya, Sudan, Çin, Vietnam'a seyahatler düzenledi. Yine TOBB 40'ı aşkın ülkeyi ziyaret etti. Kararlarda söz sahibi olmak TUSKON başta Afrika kıtası olmak üzere 100 ülke gezdi. TİM Güney Amerika ve komşu ülkelere odaklandı. Tüm bu çalışmaları destekleyecek nitelikte yurtdışındaki kurumlarda etkin roller almaya başlayan Türk iş dünyası, dünya çapında verilecek kararlar için Türkiye’nin daha güçlü konumda olması için çalışmalar yürütüyor. Akdeniz Odalar Birliği (ASCAME) başkanlığına seçilen İstanbul Ticaret Odası Başkanı(İTO) Murat Yalçıntaş, “Bu Türkiye’nin uluslar arası alanda artan etkinliği ile doğru orantılı. Dünyada birçok karar alma mekanizması var. Karar alma mekanizmalarının başında ulusal üstü sivil toplum kuruluşları geliyor. Ve dolayısıyla bu sivil toplum kuruluşlarında etkin olmak demek alınan kararlarda söz sahibi olmak, alınan kararlarda yönlendirici belirleyici olmak demek. Türkiye, ne kadar fazla uluslar üstü kurumda söz sahibi olursa, uluslar arası alandaki ağırlığını artırır, hem de alınan kararlarda daha etkin olmamızı sağlar.” “ARTIK BAZI KARARLARA TESİR ETME GÜCÜNE SAHİBİZ” DEİK İcra Kurulu ve WCF Başkanı Rona Yırcalı’nın WCF’teki görevi Türkiye için son derece önemli. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde odaların KOBİ’lere odaklanması için çalışacak olan Yırcalı, KOBİ’lerin hem politik hem ekonomik ağırlıkları ile ülkeler için taşıdığı öneme işaret ediyor. 2007 yılında Türkiye’de ve 2009 yılında Malezya’da gerçekleştirilen Dünya Odalar Kongreleri için bu kurum 2011 yılında da Meksika’da toplanacak. Bu toplantıların, ekonomi aktörlerinin çeşitli konularda görüşlerini açıkladıkları önemli bir platform oluşturduğuna dikkati çeken Yırcalı, “Gümrük işlemlerini kolaylaştırmak açısından önem taşıyan ve fuar, sergi, numune gönderme gibi durumlarda ürünlerin gümrüklerden geçici giriş ve çıkışını sağlayan ATA Karne Sisteminin WCF tarafından organize ediliyor. 65 ülkede bu sistem var ve 2008 yılında da 160 binden fazla ATA karnesi kullanıldı ve aşağı yukarı 20 milyar dolarlık bir malın çeşitli ülkelere girip çıkmasını kapsayan bir konu” diyor. WCF; Eurochambers, ASCAME, Asya Pasifik Ticaret ve Sanayi Odaları Konfederasyonu (CACCI) gibi uluslararası odalar, birlikleriyle yakın ilişkiler yürütüyor. Yırcalı, “Dünyanın ekonomik gündeminin konuşulduğu platform G20 olacak. İlk defa bu seneden itibaren bu ülkelerin odalarına büyük önem veriliyor. WCF’nin önemli katkısı var. Bu platformda iyi bir yer alabilirsek, ki şu anda almış vaziyetteyiz, bundan sonra yapılacak ve dünya ekonomisine yön verecek kararlara o bölgelerin odaları ve ekonominin temsilcileri olarak önemli miktarda tesir etme kanallarına sahibiz” diyor.