Kriz şirketleri korkuttu

Borsa şirketleri 2011 yılının ilk dokuz aylık döneminde küresel krizin yarattığı ağır hasarı görerek kabuklarına çekildi. Firmalar borçlarını azaltıp esas faaliyetlerine yöneldi. Düşük faiz ve artan kurlar nedeni ile ek gelir kaynakları da tükenince mevcut kaynaklara yönelmek zorunlu hale geldi. Yabancı kaynak kullanımı azaldı. 2011 yılının ilk dokuz aylık döneminde şirketlerin borçları yüzde 21.92 oranında azalırken, esas faaliyet kârları yüzde 27.24 artış gösterdi.
Yılın 9 aylık verilerine bakıldığında bilançosu açıklanan 265 sanayi ve hizmet şirketinin 213 milyar TL satış yaptığı görülmektedir. Bu şirketlerin kârı 2010 yılının dokuz aylık döneminde 176 milyar TL idi. Satışlar yüzde 20.97 oranında artış gösterdi. Ancak bu artış net kâra yansımadı. Sanayi şirketlerinin net kârı yüzde 15 oranında azalma gösterdi. Bunun en büyük nedeni maliyetlerin yüzde 25.44 ile satışlardan fazla artış göstermesi. Borsa şirketleri dünyayı saran büyük krize karşı kabuklarına çekilmeye çalıştıysa da maliyet ve artan kurlar nedeni ile oluşan finansal giderlerden kurtulamadı.  
En yüksek cirolu 10 şirket
Borsada işlem gören Türkiye’nin en büyük sanayi ve hizmet kuruluşlarının da içinde olduğu en yüksek satışı gerçekleştiren 10 şirketin yarısının yılın 9 aylık döneminde kârları azaldı. OMV Petrol Ofisi, Türk Telekom, Turkcell, Arçelik ve Enka satışlarını artırmayı başarmalarına rağmen bunu karlarına yansıtamadı. Bu şirketler içerisinden OMV Petrol Ofisi, 2011 yılının 9 aylık döneminde 174 milyon zarar açıklarken Turkcell, Ereğli ve Türk Telekom’da net kârdaki azalma yüzde 20’nin üzerinde gerçekleşti.

GAYRİMENKULDE FARK YARATANLAR
Net kâr artışı en yüksek şirketlere bakıldığında gayrimenkul şirketlerine ilginin sürdüğü gözleniyor. Alarko GMYO 2010 yılında 111 milyon TL zararda iken bu yılın 9 aylık döneminde 26 milyon TL kâra geçti. Şirketin kârlılığındaki artışın nedeni portföyünde bulunan nitelikli gayrimenkullerden elde ettiği istikrarlı kira gelirlerinin artarak devam etmesi.
Şirket yetkilileri, inşaat sektörünün küresel krizden daha fazla etkilendiğini ve gayrimenkul sektöründe stokların eritilemediğini vurguluyor. Halka açık 23 gayrimenkul yatırım ortaklığından biri olan Yeşil GYO’nun ise Yeşil İnşaat ve Rudolph Younes birlikteli farklı vizyonla gayrimenkul sektöründe yerini aldığı görülüyor. 
Öte yandan yabancılara yapılan gayrimenkul satışları artıyor. Son veriler 2010 yılı ikinci çeyreğinden bu yana gerçekleşen en yüksek satışların olduğunu gösteriyor. Sektör, düzenlemeleri devam eden mütekabiliyet yasasının kaldırılması ile 47 ülkeden mülk edinemeyen yabancı vatandaşların da önünün açılmasını ve özellikle körfez ülkeleri ile Türki cumhuriyetlerdeki vatandaşlara yapılacak satışlar ile ortalama yıllık 5 milyar doların üzerinde yabancı sermaye girişi bekliyor. Yeşil GYO yetkilileri bu gelişmenin yabancılar tarafından ilgi gören Innovia Projesi’nin satışlarına olumlu yansımasını bekliyor.
Yeşil GMYO’nun 2010 yılının 9 aylık döneminde 1 milyon 740 bin TL zararda iken 2011 yılının 9 aylık döneminde 17 milyon 582 bin TL kâra geçti. Reysaş GMYO ise 1 milyon 359 bin TL olan net kârını 16 milyon 281 bin TL’ye yükseltti. Vakıf GMYO ise 2010 yılının dokuz aylık döneminde 3 milyon 742 bin TL olan kârını 25 milyon 494 bin TL’ye yükselterek yüzde 581 oranında kâr artışı sağladı.

AÇIKLANACAK VERİLER

14 Kasım 2011
02:50  Japonya’da 3.çeyrek GSYH 1.tahmin) açıklanacak
07:30  Japonya’da Eylül ayı sanayi üretimi (revize) açıklanacak.
10:00  TÜİK Ekim finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları.
12:00   Euro Bölgesi’nde eylül ayı sanayi üretimi.
13:00  OECD Bölgesi’nde eylül ayı öncü ekonomik göstergeler.
 Türk Telekom Olağanüstü genel kurul toplantısı.
15 Kasım 2011
05:00  Çin’de Ekim ayı doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin veriler.
09:00  Almanya’da Ekim ayı TEFE açıklanacak.
10:00  TCMB Eylül ayı ödemeler dengesi raporunu yayınlayacak.
10:00  TÜİK Eylül ayı sanayi ciro-sipariş endeksi sonuçları.
 16 Kasım 2011
06:30  Japonya Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak.
10:00  TÜİK/TCMB Ekim ayı Tüketici Güven Endeksi sonuçları.
12:00  Euro Bölgesi’nde Ekim ayı TÜFE açıklanacak.
12:30  İngiltere Merkez Bankası Enflasyon Raporu.
15:30  ABD’de Ekim ayı TÜFE açıklanacak.
16:00  ABD’de Eylül ayı net sermaye giriş/çıkışına ilişkin veriler.
16:15  ABD’de Ekim ayı sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı.
17:30  ABD’de haftalık petrol stok verileri açıklanacak.
17 Kasım 2011
05:00  Çin’de Eylül ayı CB öncü göstergeler endeksi açıklanacak.
07:00  Japonya Merkez Bankası aylık raporunu açıklayacak.
11:30  İngiltere’de Eylül ayı perakende satışlar.
12:00  Euro Bölgesi Eylül ayı inşaat üretimi.
5:30  ABD’de haftalık işsizlik maaş başvuruları açıklanacak.
15:30  ABD’de Ekim ayı konut başlangıçları ve inşaaat izinleri.
17:00  ABD’de Kasım ayı Philadelphia FED endeki.
18 Kasım 2011
09:00  Almanya’da Ekim ayı ÜFE açıklanacak. Önceki: 0.3%
10:00  TÜİK Eylül ayı ithalat-ihracat miktar endekslerini açıklayacak.
17:00  ABD’de Ekim ayı CB öncü göstergeler endeksi açıklanacak.

Garanti Bankası ve Asya Katılım Bankası ilk beş kurum bazında en çok alınan senetler oldu

Hisse bazında ilk beş aracı kurumda son bir haftada en fazla alınan ve satılan hisseler






Cari açık izlenecek
Para piyasalarında yurtdışı gelişmelere odaklı dalgalanma devam ediyor. Bayram tatili sonrası yurtdışı piyasalardaki olumsuz gelişmelerin etkisi ile haftaya düşüşle başlayan İMKB 100 Endeksi, sanayi üretim verisi ve yurtdışı borsalardaki toparlanma ile yönünü yukarı doğru çevirdi. Bu hafta 15 Kasım’da açıklanacak olan cari denge verileri izlenecek. 






DIŞ PİYASALAR


Gözler yine Avrupa’da olacak 
Türkiye’de bayram tatili yaşanırken, Avrupa’da sıcak gelişmeler sürüyor. Bilinen ancak gözardı edilen sorunlar bir bir su yüzüne çıkıyor. Şimdi Avrupa’nın üçüncü büyük ekonomisi olan İtalya izleniyor.
İtalya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 7.4 ile rekor seviyeye çıktı. Bu faiz oranları bir anda panik havasının doğmasına ve para piyasalarının hareketlenmesine neden oldu. Euro/Dolar  paritesi de 1.35’e kadar gevşedi, borsalarda değer kayıpları yaşandı. Bu hafta Avrupa’da borç sorunu olan ülkelere ilişkin gelişmeler izlenmeye devam edilecek.

ZEYNEP AKTAŞ / Milliyet