Kriz derinleşiyor! Telefon ve bilgisayarlara zam kapıda

Yapay zeka altyapısına yönelik küresel yatırım yarışı, tüketici elektroniği pazarını doğrudan etkilemeye başladı.

Akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarların fiyatlarının bu yıl artması bekleniyor. Bunun temel nedeni, yapay zeka veri merkezlerinin hızla inşa edilmesiyle birlikte bellek çiplerinde yaşanan ciddi arz sıkıntısı.

Financial Times'ın aktardığına göre Arm, Qualcomm ve Samsung yöneticileri, yapay zeka altyapısına yapılan büyük ölçekli yatırımların, mobil cihazlar ve ev elektroniğinde kullanılan bileşenlerin tedarikini zorladığı uyarısında bulundu.

"Son 20 yılın en ağır sıkıntısı"

Las Vegas’ta düzenlenen ve teknoloji üreticilerinin yeni ürünlerini tanıttığı CES fuarında konuşan Arm CEO’su Rene Haas, bellek çiplerindeki kısıtların “en az son 20 yılda gördüğüm en ağır durum” olduğunu söyledi.

Samsung Eş CEO’su TM Roh da bellek arzındaki daralmanın “emsalsiz” olduğunu ve bunun tüketiciler üzerinde “kaçınılmaz” bir etki yaratacağını ifade etti.

Milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı

Son bir yılda Google, Amazon, Meta ve OpenAI gibi şirketler, gelişmiş yapay zeka modellerini çalıştıracak dev veri merkezleri için milyarlarca dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu.

Bu tesisler, özellikle yüksek bant genişliğine sahip bellek (HBM) teknolojisine büyük miktarda ihtiyaç duyuyor. Bu durum, bellek üreticilerinin üretim kapasitesini tüketici elektroniğinde kullanılan belleklerden alıp HBM’ye kaydırmasına yol açtı.

Tüketici ürünleri ikinci plana atıldı

Bellek pazarına büyük ölçüde Güney Kore merkezli Samsung ve SK Hynix ile ABD’li Micron hâkim durumda. Bu şirketler, yapay zeka veri merkezlerinden gelen yoğun talep nedeniyle üretim kaynaklarını ileri seviye HBM çiplerine yönlendirdi.

Samsung, dördüncü çeyrek faaliyet kârının büyük ölçüde HBM satışları sayesinde üç katına çıktığını açıkladı. Micron ise Aralık ayında, yapay zeka veri merkezi talebindeki patlama nedeniyle “Crucial” markalı tüketici ürünlerini aşamalı olarak sonlandırdığını duyurdu.

Qualcomm CFO’su Akash Palkhiwala, bellek çipi sıkıntısını “oldukça dramatik” olarak tanımlayarak, açığın temel sebebinin dünya genelinde yalnızca birkaç şirketin gerçekleştirdiği dev veri merkezi yatırımları olduğunu söyledi.

Fiyat artışları ve satış baskısı

Morgan Stanley analistlerine göre, bellek maliyetlerindeki sert yükseliş nedeniyle teknoloji donanımı üreten şirketlerin büyük bölümü 2026’nın ilk yarısında ürün fiyatlarını “kayda değer biçimde” artıracak. Bu durumun Android akıllı telefonlar ve Windows tabanlı bilgisayarlarda satışların gerilemesine yol açması bekleniyor.

Bu tabloda istisna olarak Apple öne çıkıyor. Şirket, tedarik zinciri sorunları ve gümrük tarifelerine rağmen iPhone 17 serisinde fiyat artışına gitmedi.

Pazar küçülebilir uyarısı

Uluslararası pazar araştırma şirketi International Data Corporation (IDC), bellek sıkıntısının uzaması halinde akıllı telefon pazarının 2026’da yüzde 5,2’ye kadar daralabileceğini öngörüyor. IDC’ye göre, düşük fiyat segmentinde faaliyet gösteren Çinli üreticiler bu süreçten en fazla etkilenecek.

IDC ayrıca Apple ve Samsung’un, bileşen tedarikini iki yıla kadar önceden güvence altına alan uzun vadeli anlaşmaları sayesinde fiyat baskısını daha iyi yönetebildiğini belirtiyor.

ABD’li tüketiciler, son bir yılda tarifeler, enflasyon ve işsizlik etkisiyle zor bir dönemden geçti. CES’i organize eden Tüketici Teknolojileri Derneği’nin yayımladığı rapora göre, 2025’in sonlarında tüketici güveni Temmuz 2022’den bu yana en düşük seviyesine geriledi. (Nefes)

ABD Çin menşeli çiplere yeni tarifesini 2027'de uygulayacak

Çip krizi: Hollanda-Çin gerilimi otomotiv üretimini vurdu

Hollanda, Çinli çip devine el koydu

ABD'den çip üreticisi TSMC'ye engel

ABD, Çin’e çip ihracatındaki boşluğu kapattı

Yapay zeka çiplerinde yeni hamle: Çin’in stratejik planı