Komşu komşunun tuzuna muhtaçtır

Kar yağışı Avrupa'nın yolları açık tutmak için tuz stoğunu eritince fiyatlar 40 Euro'dan 120 Euro'ya fırlarken, belediyeler peş peşe tuz için Türk şirketlerinin kapısını çalmaya başladı.

Avrupa şehirlerinin kara kışa hazırlıksız yakalanması, dünya piyasalarına beklenmedik bir yıldız çıkardı. Yollardaki buzlanmayı çözmek için kullanılan kaya tuzu bugünlerde ateş pahası. Tuzun bir tonunun fiyatı normalde 30-40 Euro (yaklaşık 60-80 TL) arasında değişiyor ama an itibariyle iki üç kat değerlenmiş durumda. Buna rağmen özellikle Avrupa'da tuz, artık kapanın elinde kalıyor. Tuz sağlayan firmaların internet sitelerine ve Alibaba.com  gibi küresel ticaret platformlarına bakıldığında, buzlanma çözücü tuzun tonunun 120 Euro'ya (yaklaşık 240 TL) kadar yükseldiği gözleniyor.

TÜRKİYE UMUT OLDU
Yerel yönetimler, tuzu genelde yaz aylarında makul fiyatlardan temin ediyor. Ama geçen haftaki yoğun kar yağışı, birçok Avrupa şehrinin, finans tedbirleri çerçevesindeki kısıntılar yüzünden yeterince stok yapmadığını ortaya çıkardı. İngiltere, Almanya, Hollanda, Fransa ve Belçika gibi ülkeler bugünlerde harıl harıl tuz arıyor. Kendi madenleri yetersiz kalan Avrupa gözünü şimdiden Türkiye'deki tuz tedarikçilerine çevirdi. İngiltere ve İrlanda gibi ülkelerin belediyeleri Türk firmalarıyla temasta. Hollanda'nın Türkiye'den sağladığı 7 bin tonluk ilk parti mal, pazartesi günü ülkeye girdi; çok daha fazlası içinse ysa sırada. Hollanda şehirleri Türkiye'den kış boyunca nakledileceği belirtilen 180 bin ton tuzdan paylarına düşeni almak için bekliyor.

TAŞINMASI ZAHMETLİ
Tuzun değerinin bu kadar yükselmesine sadece zorlu kış koşulları yol açmadı;
başka faktörler de mevcut. Tuz, türev piyasalarda işlem görmüyor, yani alım-satım fiyatı ve kalitesi belli bir süre önceden standarda bağlanmıyor. Üstelik nakliyesi de zahmetli bir ürün. Bu yüzden genellikle çıkartıldığı bölgede tüketiliyor ve bu kış yaşandığı gibi acil bir ihtiyaç baş gösterdiğinde çok pahalıya mal oluyor.

Türk tuzu Hollanda'da tartışma yarattı
Hollanda'nın en yüksek tirajlı gazetesi De Telegraaf'ın okurları Türkiye'den tuz alımıyla ilgili haberler üzerine ikiye bölündü. Kimi okurlar, gazetenin internet sitesine bıraktıkları yorumlarda, bu zor zamanda bulabildikleri tuz için Türkiye'ye müteşekkir olunması gerektiğini ifade ederken, bazıları da tuzun Türkiye'den sağlanmasının saçmalık olduğu yönünde görüş bildirdiler. Tuz meselesi Türkiye üzerine bir yorum yarışına döndü. "Arabamı Türk tuzunun üzerinde sürmem" diyen okurların yanı sıra "Bu son olay gösteriyor ki, Türkiye'nin durumu AB ülkelerinden daha iyi" diyenler de vardı. Hollanda gazetelerinde yayımlanan Türkiye haberlerine bırakılan okur yorumları eninde sonunda İslam karşıtlığına veya Türkiye'nin AB üyeliği müzakerelerine bağlanıyor.


Şimdiye kadar görülmemiş taleple karşılaştık
Koyuncu Tuz Genel Müdürü Ramazan Özşahin, Avrupa'daki kötü hava şartlarının Avrupa'nın tuz talebini etkilediğini belirterek, "Şimdiye kadar görülmemiş çok ekstrem bir durum. Yoğun taleple karşılaştık geçen yıl 50 bin ton olan ihracatımız bu yıl daha kış aylarının ilk günlerinde 150 bin tona çıktı" dedi. Aşırı talebi yetiştirmeye çalıştıklarını dile getireten Özşahin, "Bu kış sezonunu yıl 200 bin ton ihracat gerçekleştirecekleştirmeyi hedefliyoruz. Hollanda, Belçika, Almanya, İsveç gibi ülkelerden aşırı talep var" dedi.
Özşahin, Avrupa ülkelerinin geçmişte tuz ihtiyacının tamamını Mısır'dan karşılıyorlardı ancak Mısır'ın tek başına artan talebe karşılık veremediğini söyledi.

SÜRERSE FİYAT DAHA DA ARTAR
Alkim Kimya İhracat Müdürü Sonay Demirer ise "Haftalık 500 tonluk partiler halinde Belçika Antwerp Limanın'na sevkiyat yapıyoruz. Buradan Hollanda, Almanya ve Danimarka'ya mal dağılıyor. Elimizdeki talep miktarı, şu an için 10 bin ton siparişlerimiz ocak ve şubat aylı gelmeden bu noktada Avrupa'daki kış şartları böyle devam ederse, ham tuzun talebi daha da yükseleceğinden; fiyatlarda bir miktar daha artış öngörülebilir" diye konuştu.

Yenal Bilgici / HT Ekonomi