Kayıtdışı ekonomiyle mücadele başlıyor

Ekonomi yönetiminin hazırladığı 47 maddelik eylem planına göre doğalgaz, su ve elektrik abonesi olan işyerlerinin verileri SGK ile paylaşılacak. POS cihazları yazarkasaya bağlı çalışacak. İnternet üzerinden ticaret kayıt altına alınırken, noterlerin yaptığı işlemler kurumlarca elektronik ortamda görülebilecek.Türkiye ekonomisini milyarlarca liralık zarara uğratan kayıt dışı ile mücadelede yeni yol haritası netleşti. Sadece sigara ve akaryakıtta 5 milyar liralık kaybın oluştuğu kayıt dışına 47 farklı yöntemle çözüm aranacak. Ekonomi yönetiminin hazırladığı eylem planı ile internet üzerinden yasa dışı ticarete neşter vurulmasının yanı sıra kayıtlı istihdamın artırılması da planlanıyor. Öncelikli olarak kayıt dışı istihdamla mücadele için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) denetim elemanı sayısı bin 500'e çıkarılacak. Kurumlar arasında işbirliği yapılarak doğalgaz-su-elektrik abonesi olan işyeri verileri SGK kayıtları ile karşılaştırılacak.
POS cihazlarının yazarkasalar ile uyumlaştırılması hedeflenen eylem planı ile yolcu taşıyan firmaların yolcu listesi bildirimi yükümlülükleri de kontrolden geçirilecek. Türkiye'ye gelen ve giden konteyner bilgilerine ilişkin sistem, liman işletmecisi kuruluşlarca Gümrük Müsteşarlığı'na aktarılacak. 2011-2013 dönemini kapsayan Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı ile inşaat sektörü de mercek altına alınıyor. Yapı kooperatifçiliği sektöründeki aktörler kayıt altına alınırken, yapı malzemeleri üreticileri de Yapı Malzemeleri Denetim Sistemi ile izlenecek. Akaryakıt sektörüne ilişkin kapsamlı denetim ve inceleme başlatılacak.
Gönüllü uyumun artırılması ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi başta olmak üzere eylem planında yaptırımların caydırıcılığının artırılması, vergi tabanı paylaşımı ve toplumsal farkındalığın artırılması gibi beş farklı amaç belirlendi. Kayıt dışı ile mücadele programına göre fuel oil, gazyağı ve nafta türlerinde de üç yıl içerisinde ulusal marker uygulaması başlatılması planlanıyor. Bu kapsamda akaryakıt analizleri için ilave 3 akredite laboratuvar kurulmasının yanı sıra satış istasyonlarındaki satış verileri çevrimiçi olarak Gelir İdaresi Başkanlığı'na gönderilecek. Her bir eylem için belirlenen koordinatör kuruluşun, eylemleri izleyerek Gelir İdaresi Başkanlığı'na üçer aylık dönemler itibarıyla raporlaması gerekiyor. Başbakan'ın başkanlığında toplanacak olan Kayıtdışı ile Mücadele Yüksek Kurulu da yılda bir kez toplanarak eylem planını değerlendirecek. Denetim, inceleme ve veri paylaşımının ön planda tutulduğu eylem planı ile kayıt dışına yönelik toplumsal farkındalığın artırılması da hedefleniyor. Bu kapsamda ilköğretim okullarının 3, 4 ve 5. sınıf öğrencilerine yönelik başlatılan eğitimlere 6, 7 ve 8. sınıflar da dahil edilecek. 'Vergi bilinci' ve 'iş ve sosyal güvenlik' konularının Milli Eğitim müfredatına eklenmesi sağlanacak. Türkiye'de kayıt dışı ekonominin büyüklüğünün ölçülmesinin yanı sıra kamuoyunun da bilinçlendirilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda medya organları aracılığıyla tanıtım çalışmaları yapılacak. Merkez Bankası bünyesindeki 'Risk Merkezi'nin Bankalar Birliği nezdinde yeniden yapılandırılmasının 2012 sonuna kadar tamamlanması planlanan eylem planında sebze ve meyve ile diğer tarım ürünlerinin de sıkı takip edilmesi yer alıyor.
İşte plandan bazı başlıklar
Gümrük işlemleri elektronik imza ile yapılacak.
Akaryakıt, tütün ve alkolde elektronik defter kullanılacak.
İnternet üzerinden ticaret kayıt altına alınacak.
SGK'nın denetim elemanı sayısı bin 500'e çıkarılacak.
Doğalgaz-su ve elektrik faturası ile SGK kayıtları karşılaştırılacak.
POS cihazları yazarkasalarla uyumlu hale getirilecek.
Yolcu taşıyan firmalara 'yolcu listesi ön bildirimi' yükümlülüğü getirilecek.
Türkiye'ye gelip giden konteyner bilgileri sıkı takip edilecek.
Kayıt dışı istihdamla mücadele için risk analiz merkezi kurulacak.
İnşaat sektöründeki aktörler kayıt altına alınıp izlenecek.
Binalarda enerji verimliliği işi yapan şirketler kayıt altına alınacak.
Yurtdışından yapılan alışverişler izlenerek 150 Euro muafiyet hükümleri ihlali tespit edilecek.
Fuel oil, gazyağı ve nafta türlerine de ulusal marker uygulaması başlatılacak.
Kozmetik ürünler takip sistemi uygulamaya konulacak.
Sebze ve meyve ile diğer tarım ürünlerinin takip sistemi hayata geçirilecek.
Araçların tüketiciye ulaşana kadar tüm aşamaları yakından takip edilecek.
Tapu verileri çevrimiçi paylaşılabilir hale getirilecek.
Sıvı şeker üretimi yapan şirketlerin verilerinin takibine yönelik sistem kurulacak.
Noterlerin yaptığı işlemler kurumlarca elektronik ortamda görülebilecek.
Merkez Bankası'nın 'Risk Merkezi' Bankalar Birliği tarafından yeniden yapılandırılacak.
Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü ölçülerek, medya desteği sağlanacak.
Zaman