Katamaran faciasında ihmal ve skandallar zinciri

30 Ağustos günü KKTC Girne Limanı'ndan ayrıldıktan kısa bir süre sonra, limandan 4 mil uzakta alabora olarak 514 metre derinliğe çöken Filo Jet (eski adıyla Iris Jet) isimli yolcu gemisinin geçmişinde büyük ihmaller ve skandallar zinciri olduğu ortaya çıktı. Fransız yapımı 26 yıllık katamaranın geçmişte icralık olduğu, uzun yıllar limanda çürümeye terk edildiği ve aldığı ağır hasarların teknik standartlar göz ardı edilerek ehil olmayan kişilere tamir ettirildiği iddia edildi.

Geminin tamiri yasadışı yollarla ucuza yapılmış

Sabah Gazetesi'nin haberine göre, gemiyi 2016 yılında Taşucu'nda karaya oturduktan sonra tamir amacıyla inceleyen Gemi İnşa Mühendisi Muzaffer Erdal Kılıç, gemide çok ağır hasar tespit ettiğini belirtti:

"Gemi 2016 yılında Taşucu'nda karaya oturmuş ve özellikle iskele baş omuzluk dediğimiz bölgesinden, baştan yara almıştı. Tamir için hazırladığım raporu ve sonrasındaki tespitlerimi hatırlıyorum; teknede çok ağır hasar vardı. İşe başladım ancak ne yazık ki tekne sahipleriyle teknik anlamda anlaşamadık. Çıkardığım raporlarda, geminin mutlaka bir klas kuruluşu gözetiminde tamir edilmesi gerektiğini belirtmiştim. Ancak onlar her zamanki gibi ucuzcu bir yaklaşım sergilediler."

Gemi sahiplerinin uyarılara rağmen gerekli teknik standartları göz ardı ettiğini ve konunun yargıya taşındığını belirten Kılıç, "Daha sonra sürecin mahkemeye taşındığını biliyorum. Mahkemede tekneyi gayriresmi yollarla bir Yunan firmasına tamir ettirdiklerini beyan ettiler. Ancak geminin iki kez hasar aldığını ve her ikisinde de işinin ehli olmayan kişilerce tamir edildiğini çok iyi biliyorum" ifadelerini kullandı.

Skandal kazaya giden yol

Aynı zamanda TMMO Gemi Mühendisleri Odası eski Genel Sekteri olan Erdal Kılıç geminin ihmal ve kazaların bulunduğu Fransa, İspanya ve Türkiye yargılarında sabıkası bulunan geçmişine dikkat çekti:

2001-2003 İspanya'da yolda kaldı, ayıplı çıktı

Fransa'da inşa edildikten sonra İspanya'da işletilmeye başlanan gemi, 17 Temmuz 2001'de Ciutadella'nın 5 mil açığında 280 yolcuyla seyrederken tüm makinelerini kaybederek deniz ortasında kaldı. Yaklaşık 45 dakika sonra güçlükle limana yanaşabilen gemideki çok sayıda yolcuya sağlık müdahalesi yapıldı. İspanyol idaresi ve yerel mahkeme kayıtlarına yansıyan süreçte, tekrarlayan arızalar nedeniyle geminin "gizli ayıplı" olduğu gerekçesiyle tazminat kararları çıktı ve gemi armatörüne iade edildi.

2003 Fransız Yargıtayı'ndan ceza yedi: Rıhtıma çarptı, hasarlı olduğu halde sefer yaptı

Fransa Yargıtayı'nın (Cour de cassation) 10 Mart 2009 tarihli kararına yansıyan kayıtlara göre gemi, 26 Ekim 2003'te Taşucu Limanı'nda manevra yaparken rıhtıma çarptı. Dönemin kaptanı hasarı işletmeyi durduracak boyutta görmeyerek seferlere devam etti; ancak gemi birkaç gün sonra ciddi şekilde su almaya başladı. Klas kuruluşunun "donanımlı bir limanda tamir edilsin" şartıyla verdiği geçici izin şartları yerine getirilmeyince gövdedeki hasar daha da ağırlaştı.

2003-2015 4 yıl limanda kaldı, icradan satıldı

İşletmeci şirketin borçları ve hukuki ihtilaflar nedeniyle haczedilen katamaran, Taşucu Limanı'nda 4 yıl boyunca atıl vaziyette çürümeye terk edildi. Silifke İcra Müdürlüğü tarafından 2008 yılında 2 milyon 425 bin dolar muhammen bedelle icradan satılarak Yunanistan'a götürüldü. Geminin uzun yıllar limanda bakımsız kalması kompozit gövdede, kapak-conta sistemlerinde ve su geçirmez bölmelerde ciddi yaşlanmaya yol açtı.

2016 Tamir olduğuna dair hiçbir belge bulunamadı

2016 yılında Antalya'da karaya oturan gemiyi inceleyen mühendisler, hasarın sadece dış yüzeyde olmadığını; cam elyaf sandviç gövdede tabakaların birbirinden ayrıldığını (delaminasyon) ve hasarın 4 yarım gövde yüzeyine yayıldığını saptadı. Uzmanların "klas kuruluşu gözetiminde ve vakum infüzyon yöntemiyle tamir edilmeli" uyarılarına ve hazırlanan teknik şartnameye rağmen, maliyetten kaçınan şirket işi gayriresmî yollarla yetkisiz kişilere teslim etti. Mahkeme kayıtlarına yansıyan bilirkişi raporlarında, tamirata dair hiçbir klas onayı veya resmî kabul belgesi bulunamadı.

Marmara Denizi'nde iki Türk gemisi çarpıştı

Kaza sigortalarına milyarlık çete vurgununa karşı 'Alo 193' güvencesi

Bolu Belediyesi'ne "hayalet araç" operasyonu: 22 gözaltı kararı

Balıkçılar ‘Vira Bismillah’ diyerek denize açıldı