Kasadaki altınlar sayıldı, dolar tartışması başladı

ABD Başkanı Donald Trump'ın Fort Knox'ta bulunan altın rezervlerinin denetlenmesi yönündeki çağrısının ardından gözler ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'e çevrildi. Bessent, kasadaki altınların eksiksiz şekilde muhafaza edildiğini açıklarken, asıl önemli noktanın artık altın rezervleri değil, doların arkasındaki ekonomik güven olduğunu vurguladı. Bu değerlendirme, küresel rezerv sisteminde yaşanan dönüşümü yeniden gündeme taşıdı.

Trump'ın Fort Knox'taki altınların fiziki olarak kontrol edilmesi yönündeki çıkışı uzun süre tartışılırken, Hazine Bakanı Scott Bessent konuya son noktayı koydu. Bessent, ABD'nin altın rezervlerinde herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirtirken, günümüzde doların değerinin altın stoklarından ziyade ABD ekonomisine duyulan güven tarafından belirlendiğini ifade etti.

Mayıs ayında yaptığı açıklamada Fort Knox'un kapılarının açılarak altın rezervlerinin yerinde incelenmesini isteyen Trump'a, iş insanı Elon Musk da destek vermiş ve bu çağrı kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

Fort Knox'taki altınların tamamı yerinde

Fox News'e konuşan Scott Bessent, Fort Knox tesisini ziyaret ettiğini belirterek yaklaşık 147,3 milyon ons altının kayıtlarla uyumlu biçimde kasada bulunduğunu açıkladı. Güncel piyasa değeri 1 trilyon doların üzerine çıkan bu rezervle ABD, dünyanın en büyük resmi altın stokuna sahip ülke konumunu koruyor.

Doların dayanağı artık altın değil

Bessent, ABD'nin geçmişte para sistemini altın ve gümüş rezervleriyle desteklediğini hatırlatarak, 1970'li yıllarda tamamen itibari para sistemine geçildiğini söyledi. Bu nedenle doların değerinin artık kasadaki altın miktarından değil, ABD ekonomisine ve finansal yapısına duyulan uluslararası güvenden kaynaklandığını dile getirdi.

Nixon dönemiyle başlayan finansal dönüşüm

ABD, 1934 yılında doları altına endeksleyen sistemi uygulamaya koymuştu. Ancak Vietnam Savaşı sonrasında yükselen kamu harcamaları ve hızlanan enflasyon nedeniyle bu yapı sürdürülemez hale geldi. Bunun üzerine dönemin ABD Başkanı Richard Nixon, 1971 yılında altın standardını sona erdirerek küresel para sisteminde tarihi bir değişime imza attı.

1974 yılında ise Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmayla petrol ticaretinin dolar üzerinden gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı ve böylece petrodolar sistemi hayata geçti. Bu gelişme, doların uzun yıllar boyunca küresel ticaretin ve rezerv para düzeninin merkezinde kalmasını sağladı.

Doların rezerv para konumu zayıflıyor

Son yıllarda ise uluslararası rezervlerde doların ağırlığında dikkat çekici bir gerileme yaşanıyor. 1999 yılında yüzde 71 seviyesinde bulunan doların küresel rezervlerdeki payı, yüzde 57'ye düşerek son çeyrek yüzyılın en düşük seviyesine indi. Jeopolitik risklerin artması, yaptırımlar ve küresel ticaret gerilimleri birçok ülkeyi rezervlerini ve ödeme altyapılarını çeşitlendirmeye yöneltti.

Müttefik ülkeler de yeni arayışta

Piyasa analisti Sana Ur Rehman, Fransa'nın New York Fed'de tuttuğu altın rezervlerini ülkesine geri taşıma kararı ile Kanada'nın ABD'ye olan bağımlılığı azaltmayı hedefleyen yeni bir devlet varlık fonu oluşturmasını, müttefik ülkelerin de risklerini dağıtma eğilimine girdiğinin göstergesi olarak değerlendirdi.

Ur Rehman'a göre söz konusu gelişmeler, dolarsızlaşma sürecinin artık yalnızca ABD'nin rakip ülkeleri tarafından değil, geleneksel müttefikleri tarafından da destek görmeye başladığını ortaya koyuyor.

Hegseth, İran'la savaşın maliyetinin "37,5 milyar dolara ulaştığını" belirtti

Venezuela 13 milyar dolarını istiyor, ABD ise sessiz