KAPİTALİZM SAPASAĞLAM AYAKTA

Küresel kriz ile birlikte ilk önce sorgulanmaya başlanan şey kapitalizm ve onun yok olup olmadığı olmuştu. Visa Europe'un Türkiye'deki bankalara yönelik olarak düzenlediği Vizyonist'09 Konferansı çerçevesinde perşembe günü Türkiye'ye gelen Avrupa'nın en önemli yönetim gurularından Dr. Kjell Nordström ise, kapitalizmin zannedildiği gibi krizden darbe almadığını, sapasağlam ayakta olduğunu belirtti. Türkiye ziyaretinde basın mensupları ile de biraraya gelen Nordström, Referansın sorularını da yanıtladı. Nordström'e göre kriz asıl şirketlerin hatası ve zararı da onlar gördü. "Warren Buffett, 'Gel-gitler çok iyidir. Çünkü kimin çıplak yüzüyor olduğunu görebilirsiniz' demişti. Kriz de aynen gel-git gibi işledi, çıplak şirketleri gördük" diyen Nordström, haziran ayı başında iflas koruma başvurusunda bulunan General Motors'ın (GM) neredeyse 20 yıldır çıplak olduğuna ve kimsenin bunu görmediğine dikkat çekti. Bu durumun nedeni olarak 1989'da başlayan çılgınca büyüme dönemini gösteren Nordström, o dönemle ilgili olarak, "Yılda yüzde 6 büyümek için çok verimli olmaya gerek yoktu. Kötü ürünler, sınırlı ürün geliştirme ve sarhoş bir pazarlama departmanı ile bile ayakta kalabiliyordunuz" yorumunu yaptı. Dr. Kjell Nordström'e göre bugün dünya farklı bir yerde. Verimli sanılan şirketler çökerken adı bile duyulmamış şirketler çok iyi işler yapıyor, tamamen farklı bir şekilde çalışıyor ve çok verimli. Sorunu şirketler yaşıyor İçinde bulunulan dönemdeki krizin daha önce yaşanan hiçbir krize benzemediğinin altını çizen Nordström, "Bu kriz kapitalizmin krizi değil. Kapitalizm son derece sağlıklı ve her zaman olduğundan çok daha iyi işliyor. Ama şirketler, örneğin General Motors, Saab, Volvo sorun yaşıyor" dedi. Kapitalizm aslında çok karmaşık bir sistem olduğunu belirten Nordström, "Ama tek bir temele dayalı işliyor: Verimli şirketleri verimsiz şirketlerden ayırıyor. Pek çok ülkedeki ulusal havayolları verimli değil ama örneğin İrlanda'nın düşük fiyatlı seyahat olanağı sunan havayolu şirketi Ryanair son derece verimli. Ama Swissair iki kez iflas etti, ikincisinden sonra Lufthansa'nın bir parçası oldu" şeklinde konuştu. Girişimler için fırsat Küresel krizin girişimci olmak için çok iyi bir dönem olduğuna dikkat çeken Nordström, "Örneğin Bob Geldof, 1985'te Live Aid'i düzenlediğinde önemli bir girişim yapmıştı. Bir girişimci olarak olanakları ve güçleri birleştirdi, yeni bir oluşuma hız verdi ve bir şekilde dünyayı değiştirdi. Bugünkü politik protestolarda bence fark yaratacak. Yaser Arafat da bir girişimciydi ve bir uçak kaçırmanın gücünü ilk anlayanlardandı. Arafat, bu hareketi ile terörizmi tamamen değiştirdi. Bugün de İran'da seçim nedeniyle ya da Avrupa'da kriz nedeniyle düzenlenen gösterilerde birileri çok olağandığı bir şeyler yaparak bugünün başarılı girişimcileri olabilirler" ifadelerini kullandı. "İş yaratılması artık devletten beklenemez. Bugünlerde işini kaybedenler ya kendi işlerini kuracak ya da KOBİ'lerde çalışacak" diyen Kjell Nordström, bir paradigma değişikliği yaşanacağının, büyük çokuluslu şirketlerin gelecekte küçülerek daha az insanla çalışacaklarına dikkat çekti. ASLI TEKİNAY / REFERANS