Kamu ihalelerinde ‘ince’ oyunlar

 ANKARA’da polisin Kamu İhale Kurumu’na düzenlediği operasyon ve sonrasında kamu ihaleleri üzerinden AKP’nin yaptığı yolsuzlukların ilk kez bu kadar geniş ölçekte basında yer bulması nedeniyle CHP’nin ‘Yolsuzluğun Kitabı-1 Kamu Alımları’ konulu raporu akla geliyor.
Seçimlerden önce hazırlanan 50 sayfalık raporda, Kamu İhale Kanunu’nun AKP hükümeti tarafından nasıl kötüye kullanıldığı, hatta ihlal edildiği devletin resmi belgeleriyle örneklendiriliyor.
Bu çalışma Aykut Erdoğdu ve Burak Deste tarafından 50 sayfa olarak hazırlanmış... Erdoğdu, şimdi CHP İstanbul Milletvekili; Deste de danışmanı...
Önemli bir vurgulama yapılıyor raporda: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda bir değişiklik yapılacaksa bunun kendi kanununda yapılması bizzat Kamu İhale Kanununun 66. maddesi ile bir yasa gereğidir. Yani hükümet Kamu İhale Kanunu’nda bir değişiklik yapmak istediğinde bunu ancak 4734 sayılı Kanunda değişiklik yapılmasına dair bir kanunla yapmak zorundadır, AKP döneminde görmeye alıştığımız ve ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair...’ diye başlayan Torba Kanunlarla Kamu İhale Kanununda değişiklik yapılması hukuk dışı bir tasarruftur. Kamu İhale Kanunu’nda 18 kez yapılan değişiklik 66. maddeye uygun olarak yapılan değişiklik sayısıdır. Bunun da dışında farklı düzenlemelerle de 22 kez daha (rapor tarihi itibariyle) Kamu İhale Kanunu değiştirilmiştir.”
Siyaset-kamu-işadamı çarkı
KAMU alım, satım, kiralama, ruhsat ve imtiyaz devir işlemleri yolsuzluk ve suiistimale karşı en açık alanlar... Bu işlemler; kamu varlıklarının ranta çevrilerek, özel şahıslara aktarılması konusunda siyasetçi, kamu görevlisi ve işadamları tarafından kurulabilecek çıkar gruplarına geniş imkanlar yaratabiliyor. Yolsuzluğa elverişli bu ortamın en olumsuz sonuçları kamu ihalelerinde görülüyor.
İhalelerde asıl dikkat edilmesi gereken ihale öncesi ve sonrası yöntemler; buna ‘gri alanlar’ deniyor. İş ve fiyat artışlarının uygulanması, yapılan işlerin kontrol edilmemesi, ürün ve işlerin eksik teslim alınması gibi...
Yolsuzluk düzeninin kırılamamasının sorumlusu siyasi iktidardır. Siyasetçi, dokunulmazlık zırhıyla, bürokrat, memurların yargılanması kanunuyla; işadamı ise ticari sır bahanesiyle korunmaktadır.
Türkiye’de 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilerek KİK’e bilgi verilen ihalelerin toplam tutarı 377 milyar TL’dir. Bu ihalelerden 116 milyar TL’lik kısmı (% 31) eksik rekabet koşulları altında gerçekleştirilmiştir.
İhalelere ilişkin riskler küçük hatalardan, bilgisizlikten veya kasıtlı ve organize işlemlerden kaynaklanabilmektedir. (Bu arada 2004’de İstanbul Büyükşehir’e alınan 480 otobüs ihalesine Mercedes, MAN ve BMC’nin katıldığını, ihale sonucunda BMC’nin İETT’ye itiraz ettiğini, KİK’in henüz karar vermeden İETT’yle Mercedes’in en sıkışarak sözleşme yaptığını, KİK’in ise ihale sürecini iptal ettiğini, bir skandal ihale olarak anlatılıyor.) 
Yalçın Bayer/Hürriyet