İsrail'de Arap partileri koalisyon senaryolarını kilitledi

İsrail'de İsrail'de dün yapılan parlamento seçimlerinin ardından oyların yüzde 84,5'i sayıldıktan sonra ortaya çıkan tabloya göre, iktidar bloğu 54, muhalefet bloğu ise 49 sandalye ile seçim yarışını sürdürüyor. Arap partilerinin elde ettiği başarı ise adeta koailsyon formüllerini kilitliyor. 

Mevcut tabloda, iktidardaki Likud Partisi 27 sandalye alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 22 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin ise toplam 17 sandalye elde ettiği görülüyor. Ortak Liste'nin 11, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi'nin 6 milletvekili çıkarması bekleniyor.

İsrail'de oyların yarısından fazlası sayıldı

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 12, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 8 sandalye bandında seyrediyor.

İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredi) temsil eden Şas Partisi'nin 7, Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin 7, Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi'nin 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi'nin 6 milletvekili elde edeceği öngörülüyor.

İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Arapların bu kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu bloğunun da Eisenkot liderliğindeki muhalefetin de koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor.

Netanyahu ve Eisenkot ulusal birlik koalisyonuna gider mi?

Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu ile Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun sandalye sayıları hükümet kurmak için gerekli olan 61 sayısının çok üzerinde. Ancak her iki kanat da bu alternatife sıcak bakmıyor. 

Her iki kanat da hükümeti kurmak için Arap partileriyle de iş birliği yapmak zorunda. Netanyahu'nun Likud Partisi Arap partileriyle işbirliğine kesin olarak karşı. Muhalefet kanadında ise Arap partilerle iş birliği konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor. 

Trump ulusal birlik hükümeti için Netanyahu'yu zorlayacak

Yedioth Ahronoth gazetesinin ABD Başkanı'na yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump’ın Netanyahu’yu bölge ülkelerinin İsrail’le normalleşmesini içeren Abraham Anlaşmaları’nın genişletilmesine imkan sağlayacak rotasyonlu ulusal birlik hükümeti kurmaya zorlayacağı aktarıldı.

ABD’li kaynaklar, ABD Başkanı Trump’ın parlamento seçimleri öncesi Netanyahu'ya verdiği desteğin karşılığını talep etmekten vazgeçmeyeceğini söyledi.

Trump'ın, kurulması halinde hükümete aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in dahil edilmelerini önlemek için elindeki tüm imkanları kullanacağını vurgulayan kaynaklar, Washington'da Ben-Gvir'in bulunduğu bir hükümetin bir seçenek olarak görülmediğinin altını çizdi.

Yedioth Ahronoth gazetesi, Suudi Arabistan dahil olmak üzere bölgedeki Arap ülkelerinin Netanyahu'nun başbakanlığındaki İsrail'le normalleşmeyeceğini açıkça ifade ettiğini hatırlattı.

Muhalif lider Golan, Arap partileriyle hükümeti kurma çağrısı yaptı

Muhalif Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yashar Partisi lideri Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunda​​​​​​​ yer alan partilere seslenen Golan, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle bir araya gelip koalisyon hükümeti kurmaları çağrısı yaptı ve bu sayede Mecliste çoğunluğu elde edeceklerini kaydetti.

Golan, "Netanyahu kaybetti. 120'ye kadar saymayı biliyorum, 65, 55'ten büyüktür." ifadelerini kullandı.

Mevcut tablonun görmezden gelinemeyeceğini vurgulayan Golan, “Gerçekler bize çok net bir ders vermeli. Korkmayı bırakmazsak burada bir geleceğimiz yok. Irkçılığı da sonlandırmalıyız. Netanyahu’nun Yahudi oyları ile Arap oyları arasında yaptığı ırkçı ayrımı artık kabul edemeyiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Son olarak Golan, İsrail'in Arap vatandaşlarıyla ortaklık içinde bir değişim hükümeti kurma fırsatı olduğunu kaydetti.

Netanyahu ve koalisyon ortakları, seçim günü ırkçı paylaşımlarla sağ seçmeni sandığa çağırdı
Başbakan Binyamin Netanyahu, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, X sosyal medya platformundaki paylaşımlarında, Arap seçmenlerin sandığa gitmesini "tehdit unsuru" olarak sunarken, sağ seçmeni harekete geçirmek için "Müslüman Kardeşler", "Arap partileri" ve "sol hükümet" söylemlerini kullandı.

Ahmed Tibi: Netanyahu ve Ben-Gvir'i uzaklaştırmak için Değişim Bloku'na el uzatıyoruz

İsrail Meclisindeki Filistin asıllı milletvekili Ahmed Tibi, "Ortak Liste" olarak, Başbakan Binyamin Netanyahu ile aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir hükümetini iktidardan uzaklaştırmak için Değişim Bloku'na ellerini uzattıklarını belirtti.

Tibi, yaptığı açıklamada, İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa yoğun katılımına dikkati çekerek, "Arap (Filistinli) vatandaşların sandığa yoğun katılımı, halkın birlik çağrısına yanıt veren Ortak Liste için tarihi bir başarıdır. Ortak Liste, kendisi olmadan değişimin mümkün olmadığı belirleyici bir güç olduğunu kanıtlamıştır." dedi.

Netanyahu ve Ben-Gvir'in yer aldığı aşırı sağcı hükümeti devirmekte kararlı olduklarını vurgulayan Tibi, "Netanyahu-Ben-Gvir hükümetinin iktidardan uzaklaştırılmasıyla sağlanacak, arzulanan değişime doğru ellerimizi uzatıyoruz. Bu değişim, Meclis Başkanı Amir Ohana’nın görevden alınmasıyla başlayacak." ifadesini kullandı.

Ofisinin paylaştığı görüntüde Tibi, "Suçlu Ben-Gvir, polisten sorumlu bakan olmayacak. Artık onun da günü geldi." değerlendirmesinde bulundu.

Tibi, bu sabah İsrail’in orta kesimindeki Tayyibe beldesinde destekçilerine yaptığı konuşmada da "Ortak Liste'yi seçimden men etmeye çalıştılar, (oy verme merkezlerindeki) elektriği kesmeye çalıştılar, oy kullanmayı engellemeye çalıştılar ama en güçlü ses sizin sesiniz oldu." demişti.

Hükümet nasıl kurulacak?

İsrail’de seçimlerin ardından gözler,120 sandalyeli parlamentoya girmeye hak kazanan partilerin koalisyon senaryolarına ve pazarlıklarına çevrildi.

Resmi sonuçların açıklanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Meclise giren tüm parti temsilcileriyle görüşerek başbakan adayı önerilerini toplayacak.

Cumhurbaşkanı, hükümeti kurma görevini en çok oyu alan partiye vermek zorunda olmamakla birlikte, 61 milletvekilinin desteğini alma ihtimali en yüksek olan lideri görevlendirecek.

Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak ve ihtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği isim hükümeti kuramazsa, Herzog yeniden istişare yaparak Meclis içinde başka bir isme hükümet kurması için görev verebilir. Bu ismin 28 gün içinde koalisyon kurması gerekiyor. Eğer hala hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisinin içinden bir kişinin 61 milletvekilinin imzasını toplaması için 21 günlük süre başlıyor. 61 milletvekili sağlanırsa bu kişinin iki hafta içinde hükümeti kurması gerekiyor. Eğer sağlayamazsa Meclis lağvediliyor ve ülke yeniden 3 ay içinde seçime gitmesi gerekiyor.

6 ay geçici başbakanlık

Tüm bu senaryoda, ülkedeki mevcut Başbakan geçici de olsa görevine devam ediyor. Bu süreçte Netanyahu hükümeti kuramaz veya muhalefet de 61 milletvekilinin desteğini alamazsa hükümet kurulamadığı için 6 ay daha geçici başbakanlık görevinde kalabilir.

Erken seçim 

Bugüne kadar hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlayamadığı İsrail'de koalisyon protokollerinin tamamlanması kritik önem taşıyor. Tarafların uzlaşması durumunda kurulan kabine Meclisten güvenoyu alarak resmen göreve başlayacak, koalisyon pazarlıklarının akamete uğraması durumunda ise ülke yeniden erken seçime gidecek.

İsrail'de Filistinlileri temsil eden partiler 18 milletvekiline ulaştı

İsrail seçimlerinde eşitlik var

İsrail'de iki blok da hükümet kuracak sayıya erişemedi