İran’ı ‘kara paracı’ ilan ettiler

ABD, İngiltere ve Kanada, ortak bir yaptırım paketi açıklayarak İran’ı karapara aklandığı şüphesi bulunan ülkeler arasına dahil etti. Üç ülke, Devrim Muhafızları ve Kudüs Gücü’ne bağlı olduğu iddia edilen 11 şirketi yaptırım kapsamına aldı. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, ABD Hazine Bakanı Timothy Geithner ile düzenlediği toplantıda, İran’ın nükleer programını uluslararası denetime açmama kararına atıfta bulunarak, “Böyle bir davranışın sonuçları olmalıydı. Mesaj nettir, İran uyuşmazlığa devam ederse, daha fazla baskı ve izolasyonla yüz yüze kalacak” dedi.
Yaptırımlar sıkılaşacak
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun (UAEK) İran’ın nükleer programıyla ilgili yayınladığı rapor ve İran’ın Suudi Arabistan’ın Washington Büyükelçisi’ne suikast düzenlemeye çalıştığı iddialarının ertesine rastlayan karar, İran’a daha önce uygulanan yaptırımlardaki boşluklarını giderilmesini amaçlıyor ve özellikle ülkenin petrokimya endüstrisini hedef alıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin İran için aldığı dört yaptırım kararının üzerine ABD’nin tek taraflı açıkladığı kararların, bu son adımla daha da sıkılaştırılması isteniyor.
Paketin Türk şirketlerini de ilgilendiren en kritik boyutu, İran’ın karapara aklanan bölge ilan edilmesi. ABD Hazine Bakanlığı’nın daha önceki yaptırımlardan kaçınmak için usulsüz uygulamaların ortaya çıktığı iddiasıyla İran’ı karapara bölgesi kabul etmesi, ABD Hükümeti’nin İran ile iş yapan tüm uluslararası şirketleri daha sıkı kontrol etmesini gerektiriyor. Yasa aynı zamanda İran finansal sistemi ile bir ilişki geliştiren şirketlerin de ABD ile herhangi bir iş yapmasını engelliyor. Myanmar ve Ukrayna için alınan kararın, örneğin Türkiye’de İran’ın petrol endüstrisi ile iş yapanları nasıl etkileyeceği bilinmiyor.
AB, 1 Aralık’ta yaptırımı görüşecek
UAEK raporunun ardından ABD Kongresi’nin hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat kanadında, İran’ın Merkez Bankası’nın da yaptırım kapsamına alınması ve İran ekonomisinin tamamen çökertilmesi yönünde talepler oluşmuştu. Ancak ABD Yönetimi’nin petrol fiyatlarında ani bir sıçrama olmaması için şimdilik buna yanaşmadığı, yönetimin, Amerikan ekonomisine de zarar verebileceğini düşüncesiyle bu kararı almadığı belirtildi. Şimdi 1 Aralık’ta toplanacak AB üyesi ülkelerin temsilcilerinin de yaptırımlara AB’nin hangi boyutta katılacağına karar vermesi bekleniyor. AB diplomatlarının, toplantıdan 190 İranlı kişi ve kuruluşa ait malvarlıklarının dondurulması ve ticari ilişkilerde bu kişilerin karalisteye alınmaları için bir ön anlaşmaya vardıkları öğrenildi. Fransa en son yaptığı çağrıyla İran Merkez Bankası’nın malvarlığının dondurulmasını ve İran’dan petrol alımını yasaklanmasını istemişti. Ancak ABD gibi AB’nin de ekonomik krizi tetikleyebileceği şüphesiyle şimdilik buna yanaşmayacağı tahmin ediliyor. hürriyet