Hakkari'de hayali ihracat

Gümrük müfettişlerinin araştırması, Hakkâri’nin ihracatta yarattığı mucizenin hayal olduğunu ortaya çıkarttı. Müfettişler, 2008’de yüzde 37 artan ihracatını, ekonomik krizin yaşandığı 2009’da yüzde 250 gibi rekor bir düzeyde yükselten Hakkari’de bu iki yıl içinde 400 milyon liralık hayali ihracat yapıldığını, bunun karşılığında da 23 milyon liralık KDV vurgunu yapıldığını tespit etti. İhracatta yaşanan sıçrama, ‘Hakkâri mucizesi’ olarak hükümetin bölge için hazırladığı raporda da vurgulanmıştı.
Radikal Gazetesi'nden Dinçer Gökçe'nin haberine göre, adı sürekli çatışma ve gösteri haberleriyle gündeme gelen Hakkâri, Türkiye’nin Ortadoğu ülkelerine yönelik ticaret atağına kalkmasıyla ilk kez bir ekonomik başarıyla gündeme gelmişti. Hakkâri, ekonomik krizin yaşandığı yıl ihracatını yüzde 250 oranında arttırarak, 124 milyon liradan 438 milyon liraya yükseltti. TİM de Hakkâri’de bir toplantı yaparak rekortmenlere ödül verdi.
İki yıl ‘hayal’ satmışlar
Ancak Gümrük müfettişleri, Hakkâri’nin bu mucizesinin tam anlamıyla hayal olduğunu gösterdi. Son yılların en kapsamlı hayali ihracat tezgahının bir benzerinin Hakkâri’de de kurulduğu tespit edildi. Üstelik Hakkari’deki tezgah, 400 milyon lira hayali ihracat ile şimdiye kadar ortaya çıkarılan en büyük rakamlardan birisi.
Olay, ihracatta rekor kırdığı yıla kadar uzanıyor. 2009’da 438 milyon TL ihracat yaptığı açıklanan Hakkâri ile ilgili bir dizi ihbar mektubu Gümrük Müsteşarlığı’na ulaşır. Müsteşarlık, üç müffetişi görevlendirir. Hakkâri’nin 2007-2009 ihracat rakamları mercek altına alınır. Rapor 7 Şubat 2011’de tamamlanır. İncelemeler sonrası üç yıllık dönemde yapılan 650 milyon TL’lik ihracatın 400 milyon TL’sinin hayali ihracat olduğu tespit edilir. Bu hayali ihracat karşılığında Maliye’den alınan KDV iadesi tutarı ise 23 milyon TL olarak belirlenir.
78 firmanın adı karıştı
Hayali ihracata 78 firmanın adı karıştı. Bu şirketlerin tamamına yakını ise Yüksekova ilçesinde bulunuyor. Yüksekova Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Sabih Kayhan’ın sahibi olduğu şirket de firmalar arasında yer alıyor. Kayhan, “Tek kuruş hayali ihracat yapmadım. Yıllardır ‘Esendere’de hayali ihracat yapılıyor’ söylentileri dillendiriliyor. Bu asılsız mektuplar bize de ulaşıyor. Müffetişler bu kadarlık bir hayali ihracat yapıldığını tespit etmiş bunu bilemiyorum” dedi.
12 Haziran seçimlerinde Ankara’dan milletvekili adayı olan Sadrettin Güvener ve kardeşlerine ait 6 şirketin de olması dikkat çekici. Hakkâri Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Ahmet Şen “Açıklanan yüksek ihracat rakamlar şaşırtıcı son yıllarda Esendere yapılan ihracatta çeşitlilik olduğu dikkat çekiyor” diye konuştu.
Vurgunda hep aynı yöntem kullanılıyor
İhracat yapmış gözüken firmalara bağlı çok sayıda paravan alt firma kuruluyor. Bu firmaların birçoğu aynı isimler tarafından aynı adreslerde kurulmuş. Soruşturma sonucunda Vergi Denetim Raporları’nda alt firmalardan mal alınmış gibi düzenlenen dekontların tamamının da sahte olduğu belirlendi. İstanbul Halkalı, Ambarlı ve Esendere Gümrük kapılarında yoğunlaşan hayali ihracatın bir ayağını ise gümrük müşavirlik şirketleri oluşturdu. Müşavirlik şirketlerine ait şifrelerin de hayali ihracatta kullanıldığı tespit edildi.
Ne, nereye ihraç edilmiş gösterildi
Hayali ihracatta ihraç kalemleri arasında tekstil ürünleri, kumaş, plastik PVC ürünleri, mobiya ürünleri ve petrol ürünleri yer alıyor. İhracatın yapıldığı ülkeler ise özellikle Ortadoğu’da yoğunlaşıyor. İran, İrak, Kuveyt ve Dubai bu alanda başı çekiyor.