Fransızların gözü o ihalede

Elektronik pasaport ihalesinin Fransız firmasına verilmesi kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. İhaleyi yapan Darphane Genel Müdürlüğü, eleştirilere yazılı bir açıklamayla cevap verirken, gündeme yeni bir ihale daha geldi. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü 2 ay sonra 'e-kimlik' ihalesine çıkacak. Ancak 1 milyar lira bedeli olacağı tahmin edilen ihalenin en büyük taliplisi yine Gemalto firması. Fransa devletinin kontrolündeki şirketin, asıl hedefinin bu proje olduğu ileri sürülüyor. Gemalto'nun, Başbakanlık genelgesiyle görevlendirilen ve 2007 yılından beri bu proje için hazırlanan TÜBİTAK'ı devre dışı bırakmaya çalıştığı iddia ediliyor. Türkiye'nin elektronik pasaport ihalesi tartışma konusu olurken, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü 2 ay sonra 'e-kimlik' ihalesine çıkacak. Bundan böyle e-devlet kapsamındaki bütün işlemler tek kartla yapılabilecek. Pasaport olarak da kullanılabilecek e-kimliklerle banka ATM'lerinden para dahi çekilebilecek. İhalede 1 milyar liralık bir bedel öngörülüyor. E-pasaport ihalesini alan Fransız Gemalto firmasının asıl hedefinin bu proje olduğu belirtiliyor. Fransa devletinin kontrolündeki şirketin, 2007 yılından bu yana bu proje için hazırlanan ve Başbakanlık genelgesiyle görevlendirilen TÜBİTAK'ı devre dışı bırakmaya çalıştığı iddia ediliyor. Oberthur gibi dünya devi şirketler de ihaleye hazırlanıyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün açacağı ihalenin şartnamesi, kazanan firmayı belirlemede etkili olacak.
e-kimlik ihalesi akıllı kart işletim sistemi, çip sistemi, kimlik doğrulama uygulaması ve biyometrik unsurları içeriyor. 10 yıllık bir süreyi kapsayacak ihale kapsamında 100 milyon adet kimlik kartı üretilecek. Sadece bir yılda altyapı kurulacak, 3 yılda da dağıtım gerçekleştirilecek. Nüfusun çok üzerinde 100 milyon adet basılmasının sebebi ise 10 yıl içerisinde yaşanacak sirkülasyon ve yurtdışındaki vatandaşların da göz önünde bulundurulması. Altyapı için geçecek ilk 1 yıllık sürede, Türkiye genelinde 953 nüfus müdürlüğüne sistem kurulacak. Kayıt alma, damar izi, el ayası izi, parmak izi okuyucuları kurulacak. Ayrıca Ankara'ya büyük bir 'Kişiselleştirme Merkezi' kurulacak. Bu merkezde kimlik kartlarına kişi bilgileri ve görüntüleri girilecek. Merkezin günde 120 bin kişiselleştirme yapabilme kapasitesine sahip olması planlanyor. 1 milyar liralık bir muhammen bedelin öngörüldüğü ihalede sadece kartların adreslere postalanmasının maliyetinin 160 milyon lirayı bulacak.
TÜBİTAK, 2007 yılında 27 milyon liraya kurulan Ar-Ge birimi sayesinde bütün bu sistemleri kurmayı başardı. Geçtiğimiz günlerde Bolu'da yapılan testlerden de başarıyla çıktı. Gelişmiş ülkeler, bu tür stratejik ihaleleri genelde yabancı firmalara vermiyor. Bazıları ihale bile açmıyor. Örneğin bir Türk firması Yunanistan'da bir kurumun kart ihalesini aldı, Yunan hükümeti ihaleyi iptal etti. Yine bir başka Türk firması İtalya'da sağlık kartları ihalesini aldı ama iptalle karşılaştı. İkisinde de 'yerli firmalarımız yapacak' denildi. Fransa, kimlikte de pasaportta da ihale açmıyor.
'Bizi ABD'liler satın aldı, ona göre muamele edin'
Akıllı kart sisteminde Fransa'nın üstünlüğü bulunuyor. Yazılımda en iddialı firmalar bu ülkeden. En büyük hisselerine Fransa Ulusal Meclisi ile Fransa Cumhurbaşkanlığı'nın ortağı olduğu Gemalto şirketi bunların başında geliyor. Şirketin 2011 yılı cirosu 2 milyar dolar. Bir diğer büyük firma Oberthur'un da Türkiye'deki e-kimlik ihalesi ile ilgilendiği biliniyor. Bu firma geçtiğimiz günlerde Dışişleri Bakanlığı'na bir mektup gönderdi ve 'inkâr yasası' ile gerilen ilişkilerin dezavantajını yaşamamak için, "Firmamızı Amerikalı bir girişimci satın aldı. Artık Fransız firması değiliz. Çalışanlarımızın da çoğu İtalyan. Şirketimizi değerlendirirken lütfen bunları göz önünde bulundurun." şeklinde görüş bildirdi. Zaman