Ekonomi ipotek altında!

Son dönemdeki politik gelişmelerle birlikte Euro Bölgesi’ne dair risklerin yeniden arttığı gözlemleniyor. Buna karşın beklentilerde belirgin bir değişiklik yapmanın henüz erken olduğunu belirten ING Bank Baş Ekonomisti Sengül Dağdeviren, bu ortamda dünya ve Türkiye ekonomisine ilişkin beklentileri yorumladı: Son dönemdeki politik gelişmeleri Euro Bölgesi’nde özellikle çevre ekonomileri baskı altında tutan borç sürdürülebilirliğinin temel güven unsurlarından biri olarak Mart başında prensip anlaşması yapılan Mali Birliğin hayata geçirilebilirliği açısından yakından izlemek gerekiyor. Ancak Euro Bölgesi’nin dağılma riskinin dünya ekonomisi için yarattığı maliyet hala çok büyük ve bu maliyetin daha önce de politik sıkıntıların aşılmasında önemli bir motivasyon olduğunu anımsarsak, zorlu da olsa AB ülkelerinde seçim sonrası sürecin kazasız atlatılma olasılığı var. Bu da gürültünün çok olduğu bir dönemde sakin ve beklemede kalmayı daha anlamlı kılıyor. Peki, gelişmiş ekonomiler borç sürdürülebilirliği sorununu ne zaman çözebilecekler?
IMF Nisan 2012 Mali İzleme Raporu verilerine göre gelişmiş ekonomilerin yapısal bütçe açığı bu yıl azalacak. Ancak G-20 üyesi gelişmiş ekonomilerin kamu borcu/GSYH oranı ancak 2014 yılında %109,4 ile tepe noktasına ulaştıktan sonra kademeli olarak azalmaya başlayacak. 2011’de %37,6 düzeyinde olan gelişmekte olan ülkeler kamu borç oranının ise azalış eğilimini koruması ve 2014’te %32,9’ye gerilemesi bekleniyor1. Gelişmiş ve gelişmekte ülkelerde genel hükümet harcamalarının GSYH’ye oranına baktığımızda kamunun ağırlığının gelişmiş ekonomilerde daha yüksek kalmaya devam etmesinin beklendiği görülüyor2. Sonuç olarak Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelerin göreli avantajlı konumunun devam ettiği ancak gelişmiş ekonomilerdeki risklerin tüm dünya ekonomisi görünümünü ipotek altında tutmaya devam ettiği dönem sürüyor.
Yeni dönemde özellikle AB’de mali disipline yönelik adımların biraz daha zamana yayılması şaşırtıcı olmayacaktır. Türkiye’de ise son dönemde açıklanan verilerin ekonomideki kontrollü yavaşlama eğilimini teyit ettiğini görüyoruz. Özellikle büyüme ve dış açığa dair kırılganlıkta tepe noktasının 2011’in son çeyreğinde geride bırakıldığını düşünecek olursak S&P’nin Türkiye’nin kredi notu görünümünü iki yıldan uzun bir süre pozitifte tutmasının ardından durağana çevirmesinin daha çok Euro Bölgesi başta olmak üzere uluslarası piyasalarda artan risk ile ilişkili olduğu düşünülebilir. Diğer bir deyişle, dünya kredi piyasalarında herhangi bir darboğaz yaşanmaması durumunda, bu yıl büyümenin sağlıklı yavaşlama eğilimini koruması hala güçlü bir olasılık gibi görünüyor ki bu da hem önümüzdeki yıllara dair büyüme görünümünü destekleyen hem de yılsonundan önce yeniden not artırımlarının konuşulmaya başlanmasına zemin hazırlayan bir gelişme olabilir.
Bu ortamda devam eden iki haneli enflasyon ve risklere karşı Merkez Bankası’nın (MB) öngörülerini değiştirmeyerek para politikası / likidite yönetimini biraz daha sıkılaştırması ise güveni desteklemiş görünüyor. Ancak aynı dönemde ülkeye kısa vadeli sermaye girişlerinin devam ettiği dikkate alınırsa, politika yönetimine dair risklerin de arttığını söylemek yanıltıcı olmayacaktır. Dolayısıyla yurtdışı gerginliğin ne kadar uzun süreceği önemli çünkü MB’nin sıkı duruşuna karşın enflasyon beklentileri hala MB’nin öngörülerinin çok üzerinde ve Mayıs ayında olumlu (tek haneli) bir enflasyon gerçekleşmesinin ardından iki haneli düzeylerin yaz aylarında da devam etme olasılığı yüksek. Tüm bu veriler ışığında faizlerin bir süre daha yüksek kalması beklenebilir.