Devlet, dava yorgunu

Kamu kuruluşları ile vatandaşı karşı karşıya getiren davalar, devleti zorluyor. Hazine avukatları, geçen yıl 564 bin 201 adet dava ve icra takibinde bulundu.
A.A muhabirinin Maliye Bakanlığı Faaliyet Raporundan derlediği verilere
göre, kamu kuruluşlarının davalarını takip eden Maliye Bakanlığı Başhukuk
Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü, 2010 yılında genel bütçe kapsamındaki
idareler adına 471 bin 534 davaya müdahil oldu. Hazine avukatları, geçen yıl 92
bin 667 adet de icra takibi yaptı. Bu şekilde Hazine avukatlarının geçen yıl kamu
adına takip ettiği dava ve icra sayısı, 564 bin 201 olarak gerçekleşti.
Muhakemat Genel Müdürlüğü, bugüne kadar uluslararası tahkimde de 32 davanın
bir kısmını bizzat takip etti, bir kısmında da savunmaların oluşturulmasına katkı
sağladı.
Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili bakanlık ve idareler aleyhine açılan 23 dava,
2010 yılı içinde sonuçlandı. Bu davalardan 13'ünde Türkiye Cumhuriyeti lehine,
7'sinde kısmen lehine, 2'sinde de aleyhine karar verildi. 1 dava ise sulh yoluyla
neticelendi. Türkiye Cumhuriyeti ya da ilgili bakanlık ve idareler aleyhine
açılan 9 davada ise yargılama sürüyor.

-VATANDAŞ KAYBEDİYOR-

Öte yandan 2010 yılında Hazine avukatlarının taraf olduğu davalardan 96 bin
246'sı sonuçlandı. Bu davaların 56 bin 472'si Hazine, 39 bin 774'ü de vatandaş
lehine karara bağlandı.
Son 5 yıllık dönemde sonuçlanan dava sayısı da, 657 bin 523 oldu. Bu
davaların 445 bin 832'sini Hazine, 211 bin 691'ini ise vatandaş kazandı.
Böylece 2006-2010 döneminde devletle vatandaşın karşı karşıya geldiği her 3
davanın 2'sinde mahkemelerden Hazinenin lehine, 1'inde ise vatandaş lehine karar
çıktı.

-DAVA SAYISI DÜŞMÜYOR-

Bu arada Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğüne göre, gerek
dava sayılarındaki artış, gerekse Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu ile genel
bütçe kapsamına alınan idarelerden devredilen dosyalar nedeniyle Hazine
avukatlarının girdiği dava sayısı sürekli artıyor. Yılda takip edilen dava sayısı
da, 550 binlerde seyrediyor.
Mahkemelere taşınan davaların büyük bölümü Hazine tarafından açılıyor.
Devletle vatandaşın karşı karşıya geldiği ceza davalarının üçte birden
fazlasını kaçakçılık davaları oluşturuyor. Kaçakçılık davalarını, vergiyle ilgili
davalar izlerken, eski eser kaçakçılığı, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanununa
muhalefet, zimmet, rüşvet, irtikap ve gümrük cezalarına ilişkin davalar da
oldukça büyük rakamlara ulaşıyor.
Hukuk davalarında ise yüzde 50'ye yakın bölümü, kadastro tespitleri ile tapu
iptalleri meydana getiriyor. Bunu tespit, tazminat ve alacak davaları ile yıkım
davaları takip ediyor.
2010 verilerine göre, Muhakemat Genel Müdürlüğü bünyesinde merkezde 60,
taşrada ise 1.100 dolayında Hazine avukatı görev yapıyor.

-DAVA SAYILARI-

Yıllar itibariyle kesinleşen kamu davaları ile dava sonuçları şöyle:

YILLAR KESİNLEŞEN DAVALAR HAZİNE LEHİNE VATANDAŞ LEHİNE
-------- ------------------ ------------- ---------------
2006 264.786 224.334 40.452
2007 117.216 55.197 62.019
2008 78.668 47.495 31.173
2009 100.607 62.334 38.273
2010 96.246 56.472 39.774