CV sadece CV değildir...

İş bulduktan sonra özgeçmişe olan gereksiniminiz ortadan kalkmaz. Her profesyonelin elinin altında başvuracağı, kurumlara göre yeniden düzenleyebileceği esnek bir CV’si olabilmelidir.

Beyaz yakalıların çalışma sürelerinin firmaların faaliyet sürelerinin önüne geçtiği, turn-over’ ın giderek yükseldiği yeni dünyada, CV’ler etkili bir B planı yaratmak açısından her zamankinden daha önemli hale gelmiştir…

Son zamanlarda ülkemizde, CV hazırlama ve kendini ifade etme konusunda hemen her pozisyondaki beyaz yakalıların büyük bir sıkıntı içerisinde olduğunu düşündüren örnekler yaşamaya başladım bir danışman olarak.

Performansını ve kişilik yapısını yakından tanıdığım adayların CV’lerinin bile önemli kurumların ön elemelerini geçememesi, üst düzeyde pozisyona sahip bulunan insanların bile iş değiştirmek için tarafımıza gönderdikleri CV’lerin son derece gereksiz ayrıntılar içerip adayların değerlerini, performanslarını ve önemli başarılarını yansıtamamaları, ısrarla birçok beyaz yakalının örnek ve herkesçe kabul gören bir standart CV formatı arayışına girmeleri ve CV’lerin gittikçe aynılaşması bu konuya dikkat çekmeyi zorunlu hale getirmiştir.

Beyaz yakalılar tarafından gereken önemin verilmemesinin nedeni, büyük ihtimalle, CV’lerin işe alınmak için değil, mülakata davet olunmak açısından bir önkoşul olduğu düşüncesidir. Ve bu önkoşul sağlanmadığı için de birçok değerli aday maalesef kolayca elenebilmektedir.

İş hayatında herkesin zamanı çok kıymetli olduğundan, CV’ler aday değerlendirmede en önemli tanıtıcı enstrüman olarak öne çıkarlar. Kurumsal firmalarda CV’ler, aday değerlendirilmesinde sadece İK bölümü değil iş birimlerin tarafından da dikkate alınmaktadır. Birimler farklı alanlara konsantre olabilir, CV’deki farklı bölümleri mercek altına alabilirler. İK’cılar sizin iş ilanınızda belirtilen iş tanımına, vasıf ve yetkinliklerinize konsantre olurken, iş birimindekiler sizin kuruma katacağınız değere ve uzmanlık alanlarınıza eğilirler. Bu anlamda CV’niz tüm değerlendirmecilerin beklentilerini karşılayacak yetkinlikte, etkili ve farkınızı ortaya koyacak şekilde olmalıdır.

CV sadece CV değildir, değerlerinizin istemci kurumlara sunulduğu tekliflerdir. Ülkeden ülkeye, sektörden, sektöre, firmadan firmaya, değerlendirmeciden değerlendirmeciye değişebilir. Bu nedenle tek bir standart CV’nizin olması çok anlamlı olmayacaktır.

Özgeçmişiniz size özgü ve farklı olmalıdır. Özgeçmiş yazmanın değişmez formülleri yoktur. Özgeçmişin amacı hayat öykünüzü anlatmak değil, istemci kurumu etkilemek olduğuna göre, her bir kurum için ayrı bir özgeçmiş hazırlamak daha uygun olacaktır. Örneğin reel sektöre ve bankacılık sektörüne aynı CV ile başvurmak çok anlamlı olmayacaktır.

Ülkemizde genellikle klasik değerlendirmeciler “zaman bazlı” (time-based) kronolojik CV’leri tercih etmektedir. Değerlendirmeciler iş geçmişinizde varsa aralık veya boşlukları tespit için bu formatı tercih ederler. Hep aynı iş türünde çalıştıysanız tüm iş sürecinin bir bakışta görünmesi mümkündür. Uzun süre çalışmaya ara verenler ya da çok sık iş değiştirenler için “uzmanlık bazlı” (Skill-based) fonksiyonel CV’ler daha yerinde olacaktır.

İsim, telefon, mail ve posta adresinizin yazılması özgeçmişinizin en önemli bilgileridir. Bunları yazarken isim, adres, tel gibi başlıklar atmanıza gerek yoktur.

Özgeçmişinizde en çok yeri, en son işinize vermeniz gerekir. Son geldiğiniz nokta iş dünyasında şu an durduğunuz noktanın koordinatlarını ve etkinliğinizi belirleyen en önemli aşamadır. En sık yapılan yanlışlardan biri de adayların özgeçmişlerini kariyerlerine başladıkları ilk işlerinden başlatmalarıdır. (Tecrübesi üst düzeyde olmasına rağmen adayların yapmış olduğu stajların bile yer aldığı CV’ler karşımıza çıkabilmektedir.)

Özgeçmişinizi okuyanlar geçmişte ne yaptığınızı anlarlar ama nasıl yaptığınızı ve neler başardığınızı da öğrenmek isterler. İş hayatında başarılar genellikle satış artışı, verimlilik ve kârlılıkla ifade edilir. Yeni bir proje uyguladıysanız satışlara veya kârlılığa olan etkisini yazmakta yarar vardır. Ulaştığınız hedefleri anlatmak için mümkün olduğu kadar rakamları kullanmak yerinde olacaktır, “…. TL büyüklüğünde bir bütçeyi yönetti”, “satışlarda yüzde ….. artış sağladı”, “…. sistemi kuruldu ve yüzde…. verimlilik artışı sağlandı”, “…. kişiyi yetiştirdi”, “firmayı …. TL kâra geçirdi” gibi…

İfadelerinizde “ben” ifadesini kullanmamaya dikkat edin, “…. ümit ediyorum, …. tecrübem yoktur…. öğrenmeye çalışıyorum” gibi pasif ve savunmacı ifadelere yer vermeyin.

Eğitim kısmında iş tecrübeniz çok fazla ise ve üniversite mezunuysanız liseyi yazıp yazmamak size bağlıdır. Varsa master ve doktora çalışmalarını, burs ya da ödülleri mutlaka ekleyin.

Yabancı dilinizi yansıtırken, derecenizi, gittiğiniz kurs veya okulu, hangi yıllarda ne süre ve sıklıkta gittiğinizi belirtin.

Hobi ve aktivitelerinizde anlatırken sizi güçlü ve farklı kılacak olanları ve varsa ödüllerinizi yazın, sinema, futbol , yüzme yazacaksanız hiç yazmayın… Bir enstrüman çalıyorsanız veya farklı bir hobi icra ediyorsanız (kaligrafi gibi) belirtmek farklılık yaratır.

İş için şansınızı artıracağını düşünüyorsanız fotoğraf muhakkak kullanın.

Fakat gerçek olmayan hiçbir şeyi yazmayın.

CV’nizde iki sayfayı geçmemeye çalışırsınız uygun olacaktır.

Tüm bunları oluşturduktan sonra sıra kimlik bilgilerinizin altına kariyer hedefinizi yazmaya gelir. Başvurduğunuz firmanın beklentilerini de göz önüne alarak özgeçmişinizi oluştururken kullandığınız vasıf, tecrübe ve yetkinlikleriniz ile uyumlu bir hedef, istemci kurumda önemli bir etki ve diğer adaylara oranla sizinle ilgili bir farkındalık yaratacaktır. Kitabî cümlelerle, standart yazılmış bir kariyer hedefinin ise özgeçmişinizi sadece sıradanlaştıracağını da unutmayın. İstemci kurumun sizi niye tercih etmesini açıklayan özelliklerinizi ve yetkinliklerinizi (key selling points) beklenti ile uyumlu deneyiminiz ve geçmiş başarı ve rolleriniz ile ilgili vereceğiniz kısa özet CV’nizin en kritik bölümdür.

Tekrar edersek, CV sadece CV değildir… Çok önemli bir entellektuel sermayeye veya ışıltılı bir hazineye de sahip olsanız bile ambalajınız başarısız ve göze hitap etmiyor ise kimse kurdeleyi çözüp içine bakmak istemeyebilir. Mücevherin değerini anlayacak biri ile karşı karşıya gelene kadar beklemek durumunda kalınabilir. CV’ler başkalarına bırakılamayacak kadar önemli, standart ve sıradan bir CV’nin içine hapsolunamayacak kadar değerlidir. CV’ler çoğu zaman geleceğinizi içinde taşır. Unutmamak gerekir ki, işi almanın ön koşulu görüşmeye girebilmektir. Belirtilen şekilde hazırlanmış bir CV, sadece bunu sağlamakla kalmaz, karşınıza çıkabilecek değerlendirmecinin de işini kolaylaştırarak size olan bakış açısını ilk andan itibaren pozitife çevirerek bir adım öne çıkmanızı sağlar!

İlham Süheyl Aygül
Türk Kariyer
Yönetim Kurulu Başkanı