Çöplerde kaçak sigara aradılar

MELİS ŞENERDEM

Kısa süre önce uluslararası denetim, vergi ve danışmanlık şirketi PriceWaterhouseCoopers (PwC) tarafından yapılan bir araştırma, bundan bir yıl önce vergi oranlarında yapılan artışın perakende fiyatlarını yüzde 30-35 civarında yükseltmesinin ardından sigara kaçakçılığı faaliyetlerinin arttığına işaret ediyor. Bugün Katma Değer Vergisi (KDV) de dahil edildiğinde sigaradaki toplam vergi yükü yüzde 78.25’i buluyor.
Türkiye’de birçok ilde çöplerden 10 bin paket toplayarak yapılan ve nüfusun yüzde 49’unu yansıtan araştırmaya göre 2007 yılında kaçak sigara tüketimi yüzde 7 iken 2010 Eylül itibariyle yüzde 12.7’ye yükseldi. Geçen yıla kıyasla sigara pazarında yaşanan yüzde 4-5’lik daralmaya rağmen kaçak sigara tüketimindeki artış, resmi makamları da harekete geçirdi. Çünkü yüzde 12-13’lük kaçak oranı, 500 milyon paket sigaraya ve 2.5 milyar liralık vergi kaybına denk geliyor.

K. Irak merkez üssü
Konuya yakın kaynakların Milliyet’e verdiği bilgiye göre Türkiye’ye kaçak sigara ağırlıklı olarak doğu ve güney sınırlarından giriyor. Özellikle Kuzey Irak’taki Zaho ve Dohuk kentleri sigara kaçakçılığı açısından uluslararası merkezlere dönüşmüş durumda. Kuzey Irak’ta depolanan kaçak sigaralar için en büyük pazarlar ise Türkiye ve kaçak sigara pazar payının yüzde 40’ları bulduğu İran.
Bulgaristan’ın devlete ait sigara şirketi Bulgartabac’ın ürettiği ve “Prestige” markasıyla satılan sigaralar Türkiye’deki kaçak sigara pazarının yüzde 40’ını oluşturuyor. Söz konusu ürün önce Mersin Limanı’ndan Türkiye’ye sokuluyor, ardından Kuzey Irak’taki depolara teslim ediliyor. Kuzey Irak’a giriş fiyatı paket başına 30 cent olan Prestige sigarası kaçak yollardan yeniden Türkiye’ye getirildiğinde fiyatı 1 dolara çıkıyor. İstanbul’a geldiğinde ise 2 doları buluyor.

 Eski MİT’çiler devrede

Türkiye’ye giren kaçak sigaranın üzde 40 ise sigara fiyatının daha düşük olduğu komşu ülkelerden giriyor. Gürcistan’da vergisi ödenmiş paket fiyatı 1 euro olan sigara bavul ticareti aracılığıyla Türkiye’ye getiriliyor. Üst segment sigara paketlerinde sağlık uyarıları bulunmuyor. Bir sigara şirketi yetkilisi, Milliyet’e yaptığı açıklamada kaçak sigara ticaretini takip için kendi bünyelerinde de araştırma yapmak amacıyla eski MİT çalışanlarını istihdam ettikleri bilgisini verirken, komşu ülkelerden yapılan bavul ticaretinin giderek artan bir tehdit olduğuna dikkat çekti: “Şu ana kadar organize değildi. Pazarda satılıyordu. En büyük korkumuz, bunun organize hale gelmesi ve Batı illerine ulaşması”.

milliyet