Çok sayıda kişi işten çıkarıldı! Madencilik devinde taciz krizi

Dünyanın önde gelen madencilik şirketlerinden BHP, 2026 mali yılında soruşturmalar sonucunda 113 cinsel taciz vakasının doğrulandığını duyurdu. Bu olaylarla bağlantılı 109 kişinin işine son verildiği, sahalardan uzaklaştırıldığı veya görevlerinden ayrıldığı bildirildi.

Şirketin yayımladığı yıllık rapora göre, toplam bildirim sayısı düşmesine rağmen doğrulanan cinsel taciz vakalarında artış yaşandı. Açıklanan veriler, özellikle uzak maden sahalarındaki çalışma ortamına ilişkin uzun süredir devam eden eleştirileri yeniden gündeme getirdi.

Haziran 2026'da sona eren mali yılda BHP'nin iş yeri davranışlarıyla ilgili bildirim kanallarına toplam 2 bin 563 başvuru yapıldı. Bu bildirimlerin yüzde 44,4'ünü saygısız davranış, taciz ve zorbalık şikâyetleri oluştururken, cinsel taciz bildirimlerinin toplam içindeki oranı yüzde 14,8 oldu.

Bildirimler geriledi, doğrulanan vakalar yükseldi

BHP'ye iletilen cinsel taciz bildirimleri, 2025 mali yılındaki 429 seviyesinden 380'e indi. Buna karşın soruşturmalar sonucunda doğrulanan vaka sayısı 102'den 113'e yükseldi.

Doğrulanan olaylar, şirketin dünya genelindeki maden sahalarının yanı sıra ofislerde ve şirketle bağlantılı iş yeri dışındaki ortamlarda meydana gelen vakaları kapsadı. BHP, olayların hangi ülke veya tesislerde gerçekleştiğine dair bölgesel bir dağılım açıklamadı.

Şirket, doğrulanan cinsel taciz olaylarından sorumlu 109 kişinin işten çıkarıldığını, yüklenici çalışanların sahalardan uzaklaştırıldığını veya bazı kişilerin süreç devam ederken istifa ettiğini belirtti. Irkçı taciz nedeniyle de 22 kişinin işten çıkarıldığı, sahadan uzaklaştırıldığı veya görevinden ayrıldığı kaydedildi.

Raporda, cinsel taciz bildirimlerinin yüzde 56'sının çalışanlar adına yöneticiler ve ekip liderleri tarafından sisteme girildiği ifade edildi. BHP, çalışanların kimliklerini açıklamadan bildirimde bulunabildiğini ve şikâyette bulunanlara yönelik her türlü misillemenin yasak olduğunu vurguladı.

Vakaların büyük kısmında fiziksel temas yer aldı

Doğrulanan 113 olayın 38'i cinselleştirilmiş veya uygunsuz fiziksel temas kapsamında değerlendirildi. Toplam 18 vaka ise cinsel içerikli saldırgan ifadeler, ısrarlı takip, istismara hazırlama veya görüntü üzerinden gerçekleştirilen taciz şeklinde sınıflandırıldı.

Geriye kalan 56 olay; cinsel içerikli konuşmalar ve şakalar da dahil olmak üzere farklı taciz türlerinden oluştu. Ayrıca bir vakada cinsiyete dayalı taciz tespit edildi. Şirket, doğrulanan olaylar arasında cinsel saldırı kategorisine giren herhangi bir vaka bulunmadığını bildirdi.

BHP'nin verileri, yapılan her bildirimin resmî soruşturma sürecine taşınmadığını da ortaya koydu. Şirket, 71 cinsel taciz bildirimini eğitim, arabuluculuk, yönetici müdahalesi veya kolaylaştırılmış görüşme gibi soruşturma dışındaki yöntemlerle ele aldı.

Bunun yanında 104 bildirim, yeterli bilgi bulunmaması veya olaydan etkilenen kişinin soruşturmaya dahil olmak istememesi nedeniyle incelenemedi. Bu grupta anonim olarak yapılan bildirimlerin yanı sıra şikâyet sahibinin süreci sürdürmemeyi tercih ettiği vakalar da yer aldı.

BHP, şikâyetlerin şirket operasyonlarından bağımsız olarak çalışan Etik ve Soruşturmalar ekibi tarafından değerlendirildiğini açıkladı. Olaylardan etkilenen çalışanlara özel destek sunulduğu, uygulanacak yöntemin kişinin tercihleri ile olayın niteliği ve ciddiyetine göre belirlendiği aktarıldı.

Uzak maden sahalarında risk neden yüksek?

BHP'nin açıkladığı rakamlar, Avustralya'nın uzak bölgelerindeki maden sahalarında çalışma koşullarına ilişkin tartışmaların devam ettiği bir dönemde geldi. Uçakla ulaşım sağlanan bu tesislerde çalışanlar haftalar boyunca aynı bölgede çalışıyor, konaklıyor ve sosyal yaşamlarını sürdürüyor.

Batı Avustralya Parlamentosu tarafından 2022'de gerçekleştirilen incelemede; fiziksel izolasyon, erkek çalışanların çoğunlukta olması, katı hiyerarşik yapı ve çalışanların yöneticilere bağımlılığı gibi unsurların cinsel taciz riskini yükselttiği ortaya konulmuştu. Avustralya Eşit Fırsatlar Komisyonu verilerinde ise madencilik sektöründeki çalışanların yüzde 40'ının önceki beş yıl içerisinde cinsel tacize maruz kaldığı belirtilmişti.

BHP'nin yanı sıra Rio Tinto ve Fortescue'nun uzak maden sahalarındaki çalışma kültürüyle ilgili toplu davalarla karşı karşıya olması, sektördeki baskıyı da artırıyor. Yargılamaları süren söz konusu davalarda öne sürülen iddiaların henüz mahkeme kararıyla kesinleşmediği belirtiliyor.

BHP'nin son raporu, toplam bildirimlerdeki düşüşe rağmen doğrulanan vakaların yükselmesinin sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Açıklanan veriler, madencilik sektöründe çalışan güvenliğinin yalnızca iş kazaları açısından değil, iş yeri kültürü ve psikolojik güvenlik boyutlarıyla da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

BHP ve Vale’den 1.4 milyar dolarlık uzlaşma hamlesi

BHP, 2.5 milyar dolarlık projeden çekiliyor

Maden devi BHP 47 milyar dolar tazminat ödeyebilir

Maden devi BHP'de maaş krizi: İşçiler teklifi reddetti!