Çankaya'dan tarihi mülk kararı

Çankaya Köşkü’ndeki sürpriz Kıbrıs zirvesinden tarihi bir karar çıktı. KKTC Cumhurbaşkanı Eroğlu’yla görüşen Cumhurbaşkanı Gül, adada kurulan Mal Tazmin Komisyonu’nun Rum mülklerinin hızla Türkleştirilmesini istedi. Gül, Türk bankacılara bir komisyon kurup aklanmış mülkiyeti kredilendirilmesi için çalışma yapması talimatını verdi.

ANKARA’da önceki gün sürpriz bir şekilde toplanan Kıbrıs zirvesinde tarihi bir karar alındı. KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’nu kalabalık heyetle Çankaya Köşkü’ne davet eden Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Ada’da kurulan Mal Tazmin Komisyonu’nun etkin bir şekilde çalışarak Rum mülklerinin hızla Türkleştirilmesini istedi. Abdullah Gül, zirveye özel davet ettiği Bankalar Birliği Başkanı ve İş Bankası Genel Müdürü Ersin Özince’ye de bir komisyon kurup “aklanmış mülkiyeti” kredilendirilmesi için çalışma yapması talimatını verdi.

İki aşamalı zirve

Çankaya Köşkü’ndeki Kıbrıs zirvesine katılan üst düzey yetkililerden alınan bilgilere göre, zirve iki aşamalı gerçekleşti. Birinci bölümde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Tayyip Erdoğan, Kıbrıs’tan Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek, Başmüzakereci Egemen Bağış ve KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu katıldı. Yarım saat süren 5’li görüşmenin ardından heyetler arası görüşmeye geçildi. Cumhurbaşkanı Gül’ün Lefkoşa’ya gönderdiği özel uçağı ile Ankara’ya gelen Cumhurbaşkanı Eroğlu başkanlığındaki KKTC heyetinde Başbakan İrsen Küçük, Maliye Bakanı Ersin Tatar, İçişleri Bakanı İlkay Kamil ve Başsavcı Aşkan İlgen da yer aldı. İlk 5’li görüşmeye katılan Başbakan Erdoğan heyetler arası toplantıya katılmazken, bu görüşmenin sürpriz ismi, Cumhurbaşkanı Gül’ün özel olarak çağırdığı Bankalar Birliği Başkanı ve İş Bankası Genel Müdürü Ersin Özince oldu.

Komisyon etkinleşsin

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, AİHM’in 5 Mart 2010’da yasal hale getirdiği KKTC’de kurulan Mal Tazmin Komisyonu’nun çok önemli ve büyük mücadeleler sonucunda elde edilmiş bir kazanım olduğunu belirterek, komisyonun işler hale getirilerek hızlı kararlar almasını istedi. KKTC’de 1974 öncesi Rum mülkleriyle ilgili takas, tazminat ve iade yöntemleriyle çözüm bulan Komisyonun ‘fevkalade’ önemli olduğunu vurgulayan Gül, Ersin Özince’ye Bankalar Birliği Başkanı olarak özel bir Kıbrıs komisyonu kurması talimatını verdi. Türkiye ve KKTC, 2 saat süren zirvede Mal Tazmin Komisyonu’nun “Türkleştirerek” uluslararası hukukta aklanmış mülkiyetin, İş Bankası önderliğinde Bankalar Birliği’nin desteğiyle kurulacak komisyon aracılığıyla kredilendirilmesi ve uluslararası düzeyde değerlendirilmesi kararı aldı.

Özince’den komisyon

KKTC topraklarının Akdeniz’deki en değerli yerlerden biri olduğunu vurgulayan taraflar, Ersin Özince’den uluslararası hukuka uygun hale getirilecek 1974 öncesi Rum mülklerinin modern finans teknikleriyle ve türevsel ürünler üretilerek değerlendirilmesi için öneriler hazırlamasını istedi. Ersin Özince de, en kısa zaman içinde özel bir komisyon kuracağını söyledi.

Tam uyum içindeyiz

KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, Ankara ziyaretinin ardından Rum lider Dimitris Hristofyas’la Kıbrıs müzakerelerine katıldı ve ardından Çankaya Köşkü’ndeki zirveyle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Eroğlu, Türkiye ile mülkiyet konusunda tam uyum halinde olduklarını açıkladı. Ankara’daki Kıbrıs zirvesinden çok memnun olduklarını vurgulayan Eroğlu, “Sayın Cumhurbaşkanı Abdullah Gül büyük ilgi gösterdi. Heyetler arası görüşmede de Türkiye ile tam uyum içinde olduğumuz ortaya çıktı” dedi.

KKTC’nin yüzde 80’i Rum malı

- 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nın ardından ikiye bölünen Ada’da, çözülmesi en zor konu mülkiyet olarak kabul ediliyor. 3355 kilometrekarelik KKTC’nin yaklaşık yüzde 80’i, 1974 öncesinde Rumlara ait.

10 yılda 108 milyon TL

KKTC’de AİHM’in tavsiyesiyle 2005’te kurulan Mal Tazmin Komisyonu, Rumların 1974 öncesinde KKTC’de bıraktığı mülklerle ilgili takas, iade ve tazminat esaslarına dayanarak kararlar üretiyor. AİHM’in 5 Mart 2010’da yasallaştırarak Türkiye’nin bir iç hukuk yolu olarak kabul ettiği komisyona bugüne kadar 739 Rum başvurdu. Mahkeme niteliğindeki karar verme mekanizmasında iki yabancı üye de bulunuyor. Komisyon, başvurulardan 131’ini sonuçlandırdı, 46 milyon 847 bin İngiliz Sterlini (yaklaşık 108 milyon lira) tazminat ödedi. Bir başvuru için iade, iki başvuru için takas ve tazminat beş başvuru için de iade ve tazminat kararı verdi.

Ömer BİLGE / HÜRRİYET