Borcun milli gelire oranı artıyor

Düşünmesi gereken verilerin ilk sıralarında borç stokunun milli gelire oranının gelmesi gerekiyor ki, burada çok büyük bir bozulma yaşanıyor. Dış borç stokunda, geçen ay IMF’ten alınan 1.5 milyar dolarlık tahsisatın da etkisiyle artış yaşandı. Hazine Eylül ayı içinde toplamda 9.4 milyar TL iç borç geri ödemesi yaparken 9.8 milyar TL’si nakit, 768 milyon TL’si de nakit dışı olmak üzere 10.5 milyar TL yeniden borçlandı. Ay içinde nakit bazlı gerçekleşmelere göre iç borç çevirme oranı (roll-over rasyosu) yüzde 118 ile ilk dokuz aydaki yüzde 102.3’lük oranının da üzerine çıktı. Piyasalarda yılın tümünde içborç çevirme oranının yüzde 115 civarında olacağı tahmin ediliyor. Bir başka deyişle; ödediğimiz borçtan yüzde 15 daha fazla yeniden borçlandık. Böyle olunca da borç stokunun sürekli artması kaçınılmaz oluyor. Bu da mali disiplinin bu gidişle düzeltilemeyeceğinin en iyi göstergelerinden biri. Türkiye 2001 krizinden sonra aldığı tedbirler, faiz dışı fazla verme politikasıyla borç stokunun milli gelire oranını da epeyce düşürmüştü. Şimdi ise piyasalar yıl sonunda AB tanımlı borç stokunun gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 50’lere yaklaşacağını tahmin ediyor. 2008 yıl sonunda bu oranın yüzde 40’ın bile altında olduğunu unutmayalım. Merkez Bankası yönetimi, umarım bunları da düşünüyordur. Erdal Sağlam/Hürriyet