Bir gazetecinin 'haber' ayıbı...

Gazetecilik hep tartışıldı. Geçmişte de tartışılan bir meslekti bugün de… Bundan sonra da hep tartışılan bir meslek olacak. Haberin konusundan habere ulaşma biçime kadar haberle ilgili her şey her zaman tartışma konusu oldu. En çok tartışılan konuların başında ise habercin haber kaynakları ile ilişkisi oldu... Haberin ne olduğunu bilmeyen yok. Habercinin de ne olduğu biliniyor aslında. Kısaca haber yapan herkese haberci denebiliyor Türkiye'de... Tıpkı haber değeri taşıyan her olaya haber dendiği gibi. Peki haber kaynakları nelerdir? Nerelerden alıntı yapılır? Araklama, ya da aşırma nedir? Son günlerde bu konu çok tartışılır bir hale geldi. Ama bu konuya gelmeden önce haberde ilk olmanın daha doğrusu haberde hızın önemini anlatalım... Çünkü teknolojinin gelişmesiyle birlikte haber kaynaklarına ulaşım eskiye oranla kolaylaştı. Ama bu aynı zamanda haber aşırma olaylarının da artmasına neden oldu. Çünkü teknolojideki gelişme habere ulaşma, heberin yayılma hızını artırdığı gibi artık tabiri caizse haberin “aşırılması”, “araklanmasını”, “uyarlamasını”, ya da 'çalınmasını' da kolaylaştırdı. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet gazeteciliği aldı başını gidiyor… Çok değil 3-5 yıl sonra zaten internet başlı başına bir mecra olacak. Hatta oldu bile. Ve geleneksel basının yerini aldı alacak... Kısacası internet gazeteciliği daha etkinleşecek. Çünkü haberde hız, yani haberi ilk önce duyurmak çok önemli. Haberi herkesten önce okuyucu kitlesine aktarmanın önemi daha da arttı. Haberin belki de vazgeçilmeleri arasında... Bizim için hız ayrı bir önem taşıyor. Çünkü internet ortamında bizden hızlı kimse kalmasın istiyoruz. Biraz benciliz ama böyle istiyoruz. Bunu elimizden geldiği kadar başarmaya çalışıyoruz. Neden? Önce okuyucuya sonra da kendimize olan saygımızdan... Okuyucularımızdan bazı konularda şikayet alsak da hızlı davranmak için elimizden geleni yapıyoruz. Şikayet hızımızdaki sorundan değil. Bu süreçteteki hatalarımızdan. Onun için de bazen imla yanlışları ile haberi aktarmak zorunda kalıyoruz. Çünkü haber emek istiyor. Ve çoğu zaman okuyucularımızın habere ulaşmak için, bizim haberi dört dörtlük hale getirmemizi bekleyecek zamanları olmadığını düşünüyoruz. Biz de onun için önce haberi veriyoruz. Çok sık olmasa da ara sıra haberi daha sonra düzenliyoruz. Bunları niye yazıyoruz? Haberin önce verilmesinin çok önemli olduğunu vurgulamak için. Peki başka bir yayın organından haber alıntısı nasıl yapılır? Daha doğrusu nasıl yapılmalı? Hemen belirtelim biz Finans Gündem olarak haber alıntısı yapıyoruz. Bundan da gocunacak halimiz yok. Nasıl haberdeki bir yanlışlıktan dolayı karşı taraftan özür dilemekten utanmıyorsak, haber alıntı yaparken kaynak göstermeyi ihmal etmiyoruz. Çünkü bizim için emeğe saygı herşeyden önemli. Hem gazetelerin internet sitelerinden alıntı alıyoruz. Hem de dergilerdeki haberi arkadaşlarımız diziyor. Onun için en çok da bu işi yapan Derya, Başak ve Mehmet emek harcıyor. Çünkü işleri diğer basın organlarını taramak...Ve haberleri Finans Gündem okurları için hazır hale getirmek. Çünkü haber gerçekten emek istiyor. Emeğe saygı diyoruz. Her zaman alıntı yaptığımız haber için hem emek harcayanı hem de haberin yapıldığı yayın organının adını kaynak olarak gösteriyoruz. Kaynak gösterilmesi koşuluyla herkesin de finansingundemi.com’un haberlerini kullanabileceğini bir kez daha belirtmek isteriz. Haber alıntı yapılırken kurumun büyüğü ya da küçüğü olmaz. Bir haberin az okunan bir gazetede çıkması ya da bir sektör dergisinde yer almış olması, oradan alınan haberlerde kaynak gösterilmeyeceği anlamına gelmez. Örneğin Hürriyet gazetesi Referans Gazetesi’nde birçok haber alır ve hepsinde de kaynak gösterir. Bu davranış Hürriyet gazetesini küçültmez aksine yüceltir. Hafta sonu Referans Gazetesi’nde yayınlanan “Sektörün haylaz kızı motor üzerinde” ile bu yazıyı yazmaya karar verdik. Çünkü haber şöyleydi: “AvivaSA Genel Müdürü Meral Egemen, bitmek bilmez bir enerjiye sahip desek abartmış olmayız. Yoğun iş hayatına karşın oldukça hareketli bir hayatı var. Ralli, sörf, dalış, tırmanma, motosiklet Egemen’in hayatındaki renklerden yalnızca birkaçı. Egemen kendisiyle yarıştığını söylüyor”. Bu haber Vestel’in kurumsal dergisi VS’de yayımlanmıştı. Aynı fotoğraflarla ve aynı içerikle… Ekonomist Dergisi’nde çalışan ve hafta sonları de Referans Gazetesi’ne de haber yapan arkadaşımız bu haberi bu dergide görmüş, belirli süre geçtikten sonra da Referans Gazetesi’ne taşımış. Çünkü bu arkadaşımız finans muhabiri değil. Sigorta sektörünü de bilmez. Meral Ak Egemen’i tanıdığını da sanmıyoruz. Çünkü finans haberleri yaptığına bugüne kadar şahit olmadık. Bu arkadaşın finans sektörünü bilmediğini, Meral Ak Egemen'i de tanımadığını nereden biliyoruz. Çünkü bir yıldır basını tarıyoruz. Finans ile ilgili bir haberini ne Ekonomist Dergisi'nde ne de Referans Gazetesi'nde görmedik. İşin komik tarafı bu haber Referans Gazetesi yöneticilerinin de gözünden kaçmış. Yani bu uyanık onları da atlatmayı başarmış... Ama Finans Gündem'in bu ayrıntıyı kaçırmayacağını akıl edememiş. Bizim her zaman takdir ettiğimiz ve en çok haber alıntısı yaptığımız gazetelerden biri olan Referans Gazetesi yöneticileri aksi halde böyle bir habere izin vermezlerdi diye düşünüyoruz. Hemen hemen aynı içerikli bir haberi bir şirket içi dergiden sonra kendi sayfalarına farklı bir içerik ve anlam katmadan yayınlamayı Referans'ın yazı işlerenin içine sineceğine ihtimal vermiyoruz. İşte bir haberin ilk önce yazılması bu nedenle önemli. Ayrıca emeğe saygıyı herkes kendi için istemeli. Arkadaşlarının emeğine saygı duymayan bir gazeteci kendi emeğine her şeyden önemlisi de çalıştığı kuruma saygı duyabilir mi? Bir gün sizin de haberleriniz aynı şekilde araklansa, yani rafa kaldırılsa ve belirli bir süre sonra yeni bir gelişmeymiş gibi tekrar yayınlansa rahatsız olmaz mısınız? Biz bu durumdan rahatsız olduk. Hem VS Dergisi çalışanları adına hem de..... FG Yazıişleri