Babacan: IMF ile hiç pürüz kalmadı

Devlet Bakanı Ali Babacan, Türkiye'nin 2 yıla yakın bir süredir karara bağlayamadığı IMF anlaşmasıyla ilgili olarak "31 Aralık 2009 itibariyle taraflar anlaştı. Hiçbir pürüz yok. Şimdi son güncellemelerle verileri yeniden gözden geçiriyoruz. Sabırlıyız, acelemiz yok" dedi. 2011'den itibaren geçileceğini açıkladığı Mali Kural'ı da seçim ekonomisini engelleyecek bir düzenleme olacağını söyledi. 20 gazetenin ekonomi temsilcisiyle bir araya gelen Babacan, İstanbul'da Başbakanlık Çalışma Ofisi'ndeki 3 saate yakın süren toplantıda, merak edilen soruları yanıtladı ve kendi perspektifinden ekonominin manzarasını anlattı. Buluşmanın en çok konuşulan iki maddesi; Mali Kural ve IMF oldu. Önce IMF'den başlayalım. "Krizin en derin döneminde anlaşma yapsaydık Türkiye zora düştü IMF ile anlaşmak zorunda kaldı denirdi" diyen Babacan bugün kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor's'un bile "IMF ile anlaşma olsa da olur" diyecek noktaya geldiğini söyledi. Babacan'ın IMF ile söylediği en dikkati çeken konu ise tüm pürüzlerin çözüldüğüne ilişkin değerlendirmesiydi. Türkiye'nin IMF ile imzaladığı son stand-by 10 Mayıs 2008'de doldu. İki yıla yakın süredir ne olacağı belli değil. Kesin bir tarih koyulmamakla birlikte bu süreye kadar bir sonuç çıkması bekleniyor. Bazıları daha önce de açıklansa da önceki gece Babacan'ın konuyla ilgili anlattıklarından not aldıklarımız şöyle: VERİLERİ GÜNCELLİYORUZ IMF ile bir anlaşma imzalanıp imzalanmayacağı henüz belli değil. Miktar masada konuşulacak en son konu. nTürkiye'de yapılan IMF-Dünya Bankası yıllık toplantıları sırasında IMF ile uygulanacak programın büyümeyi destekleme programı olması konusunda karar verildi. IMF ile 31 Aralık 2009 itibariyle tüm konuları çözdük. Ancak bu dönem zarfında projeksiyonları yeniledik. IMF, Dünya Bankası, OECD gibi kurumlardan henüz açıklanmayan ancak üzerinde çalıştıkları son ekonomik tahminlerini istedik ve projeksiyonları tekrar gözden geçiriyoruz. Onlar da biz de bu güncellenen verilere bakacağız. Sabırlıyız, acelemiz yok. IMF parası nasıl kullanılacak merak edilen konu. Kamu ve özel sektör önümüzdeki 12 ay içinde 100 milyar dolarlık borç geri ödemesi var. Bizim rezervlerimiz diğer ülkelerle kıyaslandığında düşük kalıyor. Gelen para Merkez Bankası rezervlerine gidecek. Bir de Hazine'nin iç borç çevirme oranı yüzde 103-104'lerde. Borç geri çevirmede kimsenin şüphesi yok. Ama Hazine'nin borçlanması için bir miktar aktarım olursa piyasada bir miktar para kalması da sağlanacak. 1- IMF ile anlaşmanın 2 yıl olacağı kesin. Bu konjonktürde 3 yıl uzun, 1 yıl çok kısa. 2011 seçimlerinin ardından IMF ile yola devam kararını yeni hükümet verir. 2- Büyük bankalara mevduat sınırı koyulması için tedbir alınsın demedik. ABD'deki gibi bizde de konu 'tartışılabilir' dedik. 3- Muhalefetle randevu isteyip de görüşemediğimizi biliyoruz. Sonuçta mali kural Meclis'e gelecek ve orada tartışılılacak. 4- Son gelişmelerden endişe etmemeli. Gerçekçi demokrasiler böyle olur. Ancak tersinden korkun." 5- Kesin rakam değil ama hükümetin önerisi kabul edilirse Tekel işçilerinin maliyeti aylık 40 milyondan 10 milyon liralara düşecek. Demokrasiden korkmamak gerekiyor Babacan son siyasi gelişmelerden endişe edilmemesi gerektiğini söyledi. SABAH gazetesi çizeri Salih Memecan'ın demokrasi adlı tiplemesinin ortalığı süpürdüğü karikatürüne atıf yapan Babacan "Türkiye reform yapacaksa biraz toz duman çıkacak" dedi. Babacan, "Kurda, borsada etkisi olup olmadığını anlamak için diğer faktörlere de bakmalı. Zaten dış dünya bunun normalleşme yönünde adımlar olduğuna inanmasa piyasaların durumu inanın böyle olmazdı" dedi. 'Kimse bizden kuru yüksek tutmamızı istemesin' IMF anlaşması olursa ihracatçıda kurun düşeceği kaygısı var ama IMF'den (anlaşılırsa) sağlanacak kaynak piyasaya sürülmeyecek. Merkez Bankası rezervine girecek. İstikrar döneminde TL değer kazanıyor. Bizim IMF ile anlaşmamızda istikrar sağlanacaksa kura bir şey söylenemez. Kuru yüksek tutma adına riskli olamayız. Kimse bizden bunu istemesin. Kur nihayetinde bir sonuç. Mali kuralda amaç yönsüz kalınmaması Mali kural seçim dönemine yaklaşırken hükümetin elini bağlamaz mı sorusuna Babacan "Biz zaten orta vadeli programda bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 4.9'dan gelecek yıl yüzde 4.1'e indirmeyi taahhüt ettik. Mali kuralın amacı da bu. Ekonomi yönsüz kalmaması." İşte Mali Kural'ın formülü: Babacan, uzun vadeli ortalama reel büyümenin (b*) yüzde 3.5-5, ilerideki bütçe açığının milli gelire oranının da (a*) yüzde 0.5-1.5 aralığında bir nokta seçileceğini belirtti. Büyüme için katsayı (k) 0.25-0.40 arasında bütçe açığı için de katsayıyı (y) 0.2-0.33 aralığında belirlenmiş. Diyelimki kamu açığındaki sapma 5 yıl içinde telafi edilecekse bütçe açığı için katsayı 0.20 (yani her yıl beşte 1'lik azaltma) 3 yıl içinde telafi edilecekse 0.33 olarak belirlenecek. Babacan mali kuralı neden seçtiklerini de geleceğe yönelik belirsizliği kaldırmak sözleriyle açıklıyor. Yasa yeterli olacak Bazı ülkelerdeki gibi düzenleme Anayasa'da olacak mı sorusuna Babacan "Bu konuda yasal düzenleme yapılması şimdilik yeterli" yanıtını verdi. "Yasa değiştirilemez mi" sorusuna da Babacan "İlerleyen yıllarda gelen yeni hükümet bu yasayı değiştirirse dünyada kredibilitesi düşmüş bir ülke olarak bedelini öder" yanıtını verdi. Açık yüzde 4.9 olacak Devlet Bakanı Ali Babacan, "Hazırlanan Mali Kural 16 Eylül'de açıklanan Orta Vadeli Plan'ın (OVP) tahminlerinden fazla bir farkı yok" dedi. Bu bilgiye dayanarak OVP'deki gibi bütçe açığının bu yıl yüzde 4.9, gelecek yıl yüzde 4.1'e düşeceğini söyleyebiliriz. Anlaşamazsak Fon 4. madde için gelir (4. madde gözden geçirmesi ile ilgili olarak sürenin sonuna gelindiğinin hatırlatılması üzerine) Babacan, Eğer 'anlaşma imzalamayacağız' dersek gözden geçirmeyi tamamlayacaklar. 'Anlaşacağız' dersek stand-by için gelecekler. TARIK YILMAZ-SABAH