Avrupa'nın gaz depolarında alarm: Stoklar 13 yılın dibinde

Avrupa Birliği (AB), kış aylarına düşük gaz stoklarıyla girerken enerji piyasalarında arz ve fiyat endişeleri yeniden gündeme geldi. Ağustos ayının sonunda AB ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 63 seviyesinde kalırken, bu oran geçmiş yılların aynı dönem ortalamasının oldukça altında bulunuyor.

Depolama hızının mevcut seviyelerde devam etmesi halinde Avrupa'nın kış sezonuna son yılların en düşük gaz stoklarından biriyle girmesi bekleniyor. Mevcut tablonun, 2013'ten bu yana görülen en düşük seviyeye işaret edebileceği değerlendiriliyor.

Gaz depolarındaki düşük seviyenin nedenleri

Avrupa'nın gaz stoklarının gerilemesinde birden fazla faktör etkili oldu. Geçen kışın soğuk geçmesi nedeniyle ısıtma amaçlı gaz tüketiminin artması, yaz aylarında sıcak hava dalgalarının elektrik üretiminde doğal gaz kullanımını yükseltmesi ve Körfez bölgesindeki enerji sevkiyatlarında yaşanan aksamalar depolardaki seviyelerin düşmesine neden oldu.

Bu gelişmelerin yanı sıra küresel tedarik zincirindeki sorunlar ve depoların beklenen hızda doldurulamaması da Avrupa enerji piyasalarındaki endişeleri artırdı.

Ülkeler arasında önemli fark bulunuyor

AB ülkelerinin gaz depolama seviyeleri de birbirinden önemli ölçüde ayrışıyor.

İtalya ve Polonya'da depoların doluluk oranı yüzde 80'in üzerine çıkarken, Almanya'da bu oran yaklaşık yüzde 50 seviyesinde bulunuyor. İngiltere gaz piyasasına boru hatlarıyla bağlı olan Belçika ve Hollanda'da ise depoların doluluk oranları sırasıyla yüzde 51 ve yüzde 45 olarak kaydediliyor.

Depolama kapasitesi sınırlı olan Birleşik Krallık ise arz dalgalanmalarına karşı en kırılgan ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Ülke, doğal gaz ihtiyacının önemli bölümünü Avrupa'dan boru hatlarıyla, ABD ve Orta Doğu'dan ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarıyla karşılıyor.

İngiliz enerji şirketi Centrica'nın Üst Yöneticisi (CEO) Chris O'Shea da ülkenin depolama kapasitesine ilişkin ciddi uyarıda bulunarak depolarda çok az gaz kaldığına dikkati çekti.

Gaz fiyatlarında 100 euro endişesi

Avrupa'da mevcut göstergeler fiziksel bir gaz kıtlığının yaşanacağına işaret etmese de düşük stokların kış aylarında fiyat oynaklığını artırabileceği belirtiliyor.

Gösterge doğal gaz fiyatı son dönemde megavatsaat başına 68 euronun üzerine çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyatların yıl başındaki seviyesinin yaklaşık iki katına çıkması, piyasadaki tedarik endişelerinin boyutunu ortaya koydu.

Orta Doğu'dan Avrupa'ya yönelik gaz akışının yeniden başlamaması ve kış aylarının beklenenden daha soğuk geçmesi durumunda, kıtanın ihtiyaç duyduğu gazı piyasaya çekebilmek için fiyatların megavatsaat başına 100 euronun üzerine çıkabileceği öngörülüyor.

İngiltere'de faturalar artacak

Enerji maliyetlerindeki yükselişin tüketicilere de yansıması bekleniyor. İngiltere enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem, artan maliyetler nedeniyle hanehalklarının enerji faturalarında artış yaşanacağını açıkladı.

Buna göre tipik bir hanenin doğal gaz ve elektrik faturalarının ekim ayından itibaren yüzde 4 oranında yükselmesi bekleniyor.

Avrupa'nın kış sezonuna düşük stoklarla hazırlanması, enerji arzında doğrudan bir kesinti yaşanacağı anlamına gelmese de özellikle soğuk hava koşullarında fiyatların hızlı şekilde yükselmesi ve piyasalarda yüksek oynaklık oluşması riskini gündemde tutuyor. (ekonomim)

Endişeler azaldı, doğalgaz fiyatları çakıldı

Türkiye, Kıbrıs'a doğalgaz boru hattı inşa edecek